ಅಧ್ಯಾಯ - 4
ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿ
ಅಕ್ಷರಶಃ
ಸರಸ್ಪತಿ ರಹಸ್ಯ
"ಸರಸ್ವತಿ" = सरस्वती = ಎಂಬ ಪದವು ಅಕ್ಷರಗಳ ರೀತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದಾಗ "ಗಾಳಿಯು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಮೃತವನ್ನು
ವ್ಯಾಪಿಸಲು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಸರಸ್ಪತಿ ಎಂದರೆ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ ನದಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ,
ಇಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ಗಾಳಿಯು ದೇಹದ ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಮೃತ ರೂಪದ ದ್ರವ ರೂಪದ ಆವಿಯನ್ನು
ಸಹಸ್ರಾರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯು-ವುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು
ವೇದ ಹೇಳಿದೆ. ಇಂತಹ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಯು ವಿದ್ಯೆಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾದಳು. ಇಲ್ಲಿ ಸರಸ್ಪತಿ
ಎಂಬುದು ಆವಿ ರೂಪದ, ವಾಯು ರೂಪದ ಅಮೃತವನ್ನು ಮೂಲಾಧಾರ ಚಕ್ರ
ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನದಿ, ಇದು ನಮ್ಮ
ಸುಷುಮ್ನ ನಾಡಿಯ ಮುಖೇನ ಸಹಸ್ರಾರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಮೃತ
ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಆಹಾರದಲ್ಲಿನ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಅಮೃತದ ಆವಿ, ದೇಹದ ಅನೇಕ
ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಸಾರ ಶೇಖರಣೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತನಾದ ಯೋಗಿಯು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರುವ ವಿಧಾನದಂತೆ ಅಂತಹ ಅಮೃತ ವಾಯುವನ್ನು ಹಾಗೂ ಆವಿಯನ್ನು
ಸಹಸ್ರಾರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಆವಿಯ ಜಲದಾರೆಯನ್ನು ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿ ಎಂದು
ಋಷಿಗಳು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನಾದಿಯ ಹೆಸರು ಸುಮ್ಮನೆ
ಇಟ್ಟಿರುವುದಲ್ಲ, ಇದು ಮನುಜನ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಹ್ಯ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ.
ಅಂತಹ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿ ಸುಷುಮ್ನಾದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಚಕ್ರಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಆತ್ಮ
ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜೀವನಿಗೆ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಲು ಬ್ರಹ್ಮನ ಜೊತೆ
ಸಹಧರ್ಮಿಣಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನ
ಪತ್ನಿ ಎಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಆಗಿರುವುದು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಬ್ರಹ್ಮ
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಸರಸ್ಪತಿಗೂ ತಂದೆ ಎಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಒಂದು ಕಡೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸರಸ್ಪತಿ ವಿದ್ಯಾ ದೇವತೆ ನಮಗೆ ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜ್ಞಾನ ವಿಕಾಸ ಮಾಡುವ
ಜೀವಾಂಶವಾಗಿದೆ.
ಇಡಾ
ಪಿಂಗಳಾ ಸುಷುಮ್ನಾ ಇವುಗಳಿಗೆ ಗಂಗಾ ಯಮುನಾ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿಗಳೆಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.
ಇನ್ನೊಂದು
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಸರಸ್ವತಿ ಎಂಬುದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸಮ್ಮಿಳನ ಪದವಾಗಿದ್ದು ಸರ ಎಂದರೆ ಸಾರ,
ಮತ್ತು ಸ್ವ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸ್ವಯಂ; ಸಮ್ಮಿಳನ
ಪದದ ಅರ್ಥ "ಒಬ್ಬ ಆತ್ಮದ ಸಾರ" ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಎಂದರೆ "ಸ್ವಯಂ ಜ್ಞಾನದ
ಸಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವವರು". ಸರಸ್ವತಿ ಎಂಬ ಪದವು ನದಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿ ಮತ್ತು ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ
ಗಮನಾರ್ಹ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ,
ಪದವು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೃಶದ್ವತಿಯಂತಹ ಇತರ
ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತೀಯ ನದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ದೇವತೆಯನ್ನು
ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪುಸ್ತಕ 2 ರಲ್ಲಿ, 41
ನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದವು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ತಾಯಂದಿರಲ್ಲಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ,
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ.
ಋಗ್ವೇದದ
ಪುಸ್ತಕ 10.17 ರಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ, ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ
ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: "ಜಲಗಳು,
ತಾಯಂದಿರು, ನಮ್ಮನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಿ,
ಬೆಣ್ಣೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವವರು, ಬೆಣ್ಣೆಯಿಂದ
ನಮ್ಮನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಿ, ಈ ದೇವತೆಗಳು ಕಲ್ಮಶವನ್ನು
ತೊಡೆದುಹಾಕಲು, ನಾನು ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಣದಿಂದ
ಹೊರಬರುತ್ತೇನೆ”. ಋಗ್ವೇದದ ಪುಸ್ತಕ 10 ರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸರಸ್ಪತಿಯನ್ನು
"ಜ್ಞಾನದ ಒಡೆಯ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಋಗ್ವೇದದ ನಂತರ
ರಚಿತವಾದ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ, ಕಲೆ,
ಸಂಗೀತ, ಮಧುರ, ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ
ಮಗ್ನರಾಗಲು, ಭಾಷೆ, ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ,
ಸೃಜನಶೀಲ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅದರ ಹರಿವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾರ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವನ್ನು
ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದೇವತೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ
ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಮಹಾಭಾರತದ ಶಾಂತಿ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ.
ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ವೇದಗಳ ತಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ
ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಆಕಾಶದ ಸೃಜನಶೀಲ ಸ್ವರಮೇಳವಾಗಿ.
ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪುಸ್ತಕ 2 ರಲ್ಲಿ
ಅವರು ನಿರರ್ಗಳ ಮಾತು ಮತ್ತು ಸುಮಧುರ ಸಂಗೀತದ ತಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸರಸ್ವತಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನ
ಸಕ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ ಎಂದೂ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಓಂ ಸರಸ್ವತೀ ಮಹಾವಾಗೇ ವಿದ್ಯೆ ಕಮಲಲೋಚನೇ
।
ವಿಶ್ವ ರೂಪೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ವಿದ್ಯಾಂ ದೇಹಿ
ನಮೋಸ್ತು ತೇ ।
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಓ ಮಹಾನ್ ಜ್ಞಾನದೇವತೆ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು
ಕಮಲದಂತಿವೆ, ನೀನು "ವಿಶ್ವರೂಪ", ಓ ಬೃಹತ್ ಕಣ್ಣುಗಳ ದೇವತೆ, ನನಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡು,
ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಲೋಕಾರೂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರಸ್ಪತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ಈ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೃಜನಾತ್ಮಕ, ಉದಾರ, ಅದೃಷ್ಟ,
ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ, ಸಮರ್ಥ, ಸ್ನೇಹಿ, ಸಕ್ರಿಯ, ಗಮನ
ಸೆಳೆಯುವ, ಹರ್ಷಚಿತ್ತದಿಂದ, ಬಾಷ್ಪಶೀಲ,
ಗಂಭೀರ, ಆಧುನಿಕ ಇತ್ಯಾದಿ. ಜನರು ಈ ಪದವನ್ನು
ಕೇಳುವಾಗ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಹಳ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗಾಗಿ, ಪದದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಉಪಪ್ರಜ್ಞೆ ಅರ್ಥ ಬಲವಾಗಿದೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ
ಜನರಿಗೆ ಇದು ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಕ್ತಿ,
ಅವನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮಾತಿನ ದೇವತೆ ಸರಸ್ವತಿ. ಅವಳು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು
ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಇದರಿಂದ ಸಂಘಟಿತ ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಜ್ಞಾನವು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯೇ ಮಾತು. ಅವಳು ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದ ದೇವತೆ, ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಜ್ಞಾನದ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಪೋಷಕ.
ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ಸಂವಹನಗಳ ಮೂಲ ಅವಳು. ಅವಳು ಎಲ್ಲಾ ಕವಿತೆ ಮತ್ತು
ಬರವಣಿಗೆಯೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಶಕ್ತಿ.
ಸರಸ್ವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು
ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ:
- "ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರದವರೆಗೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಹೋಗುವವಳು." ಅನುಗ್ರಹ, ಸೊಬಗು, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮೋಡಿಯೊಂದಿಗೆ
ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದಾಗ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ವೀಣೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ
ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಸರಸ್ವತಿ (ಏಕಾಕ್ಷರ) ಬ್ರಾಹ್ಮಿಯ
ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ವರಾಹಪುರಾಣದ ಅಧ್ಯಾಯ 91 ರ ಪ್ರಕಾರ
ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಬಿಳಿ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತ್ರಿಕಾಲದ ರೂಪ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ). ವೇದಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರಾದ ಸಾಯಣಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು
ನಿರುಕ್ತದ ಕರ್ತೃವಾದ ಯಾಸ್ಕಚಾರ್ಯ ಸರಸ್ವತಿಯ ದ್ವಂದ್ವ ರೂಪವನ್ನು ಸಹ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸರಸ್ವತಿಯು ತಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮಳು, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮಳು
ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮಳು ಎಂದು ಋಗ್ವೇದ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ (ಬ್ರಹ್ಮದ ಪತ್ನಿ),
ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
“ಸರಸ್ವತಿ” ಎಂಬ ಪದದ
ಅರ್ಥ “ಸರೋ ನೀರಂ, ಜ್ಞಾನಂ ವಾ, ತದ್ವತ್,
ರಸೋ ವಾ ತಸ್ಯಾಃ ಇತಿ”—“ನೀರು ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲದರ
ಸಾರವಾಗಿರುವವರು”. ವೈದಿಕ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ
ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರ ನಡುವಿನ
ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ
ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ,
ನೀರನ್ನು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಡಿಪಾಯ, ಸಸ್ಯ ಜೀವನದ
ಸಾರ ಮತ್ತು ಅಮರತ್ವದ ಅಮೃತವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಸಾರವು ನೀರು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ, ಭೂಮಿಯು
ಸಾರವಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಅಥವಾ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ.
ನೀರು ಭೂಮಿಯ ಸಾರವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ
ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಭೂಮಿಯ
ಸಾರವಾಗಿದೆ.
ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕೋಪನಿಷದ್ನ
ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ (ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವ ಎಂದರೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಏಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ –
ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯ ಏಳು ಚಕ್ರಗಳೂ ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ) ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ
ನದಿಗಳನ್ನು ಅವನ ನರಗಳ ಗುಂಪು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಪಣೆಗಾಗಿ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಕುದುರೆಯ ಅಂಗಗಳು
ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 'ಕುದುರೆ'
ಎಂಬ ಪದವು ಏಳು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಗತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ
ಚಲನಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಶಕ್ತಿಯು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ-ವಾಗುವುದನ್ನು ಕುದುರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಕುದುರೆ' ಎಂಬ ಪದವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ
ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಈ ಕುದುರೆಯು (ಏಳು ಸ್ಥಾನಗಳು) ಅರ್ಪಣೆ
ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿದೆ. ಈ ಪದವು ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಡೆಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿಚಲನೆಯು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಅರ್ಪಣೆ.
ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಚಿಕ್ಕ ವಸ್ತುಗಳು ಅವನ ಜೀರ್ಣವಾಗದ ಆಹಾರದ ಧಾನ್ಯಗಳಾಗಿವೆ; ನದಿಗಳು ಅವನ ನರಗಳ ಗುಂಪು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ, ತ್ಯಾಗದ
ಕುದುರೆಯ ತಲೆಯು ಅರುಣೋದಯವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಸೂರ್ಯ (ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ
ಶಕ್ತಿ ಗಾಳಿ. ತ್ಯಾಗದ ಕುದುರೆಯ ಹಿಂಭಾಗವು ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೊಟ್ಟೆಯು ಆಕಾಶವಾಗಿದೆ.
ಕುದುರೆಯ ಅರ್ಧ ಜೀರ್ಣವಾದ ಆಹಾರ ಮರಳು ಮತ್ತು ಅದರ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ನದಿಗಳು. ಕುದುರೆಯ (ಏಳು
ಸ್ಥಾನಗಳ) ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳು ಆರೋಹಣ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗವು ಅವರೋಹಣ ಭಾಗಗಳು.
ಕುದುರೆಯ ದೇಹದ ನಡುಕ ಗುಡುಗುತ್ತಿದೆ. ಕುದುರೆಯ (ಏಳು ಸ್ಥಾನಗಳ) ನೆಗಡಿಯೇ ಅದರ ಧ್ವನಿ. ಸರಸ್ವತಿಯ
ಸ್ವಭಾವವು ಬ್ರಹ್ಮದ ಏಕೈಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು
ವೇದಾಂತದ ಗಣನೀಯ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.
ಸರಸ್ವತಿಯು ಅತ್ಯಂತ
ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಆಹಾರದ ಸಂಗ್ರಹವು ಖಾಲಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ತಾಯಿ ದೇವತೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ನಮಗೆ ಹೇರಳವಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು
ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಯೋಗಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿದ್ಯೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು
ನಂತರ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಲೌಕಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು
ಹರಿಯ ಪತ್ನಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತಪುರಾಣವು ಹರಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಗಂಗ ಎಂಬ ಮೂವರು ಹೆಂಡತಿಯರಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ
ಕೃಷ್ಣನು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಅವಳು ಅವನ ಕಡೆಗೆ
ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ
ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಕೇಳಿದನು. ಸರಸ್ವಾನನು ಸರಸ್ವತಿಯ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಇದೇ ರೀತಿಯ
ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ
ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಭಾರತಿಯ ನಡುವಿನ ಗುರುತನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಹರಿಯ ನಡುವೆ
ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹರಿಯನ್ನು ಸರಸ್ವನೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವನು
ನೀರಿನ ಅಧಿದೇವತೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ-ಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಮನಸ್ಸು
ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಗೆ ಆಹಾರದ ಉಡುಗೊರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ದೇವತೆ
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 1 - ಸೂಕ್ತ 3 - ಶ್ಲೋಕ
10 ರಿಂದ 12
ಪಾವಕಾ ನಃ ಸರಸ್ವತೀ ವಾಜೇಭಿರ್ವಾಜಿನೀವತೀ
| ಯಜ್ಞಂ ವಷ್ಟು ಧಿಯಾವಸುಃ ||
ಚೋದಯಿತ್ರೀ ಸೂನ್ರ್ತಾನಾಂ ಚೇತನ್ತೀ
ಸುಮತೀನಾಮ | ಯಜ್ಞಂ ದಧೇ ಸರಸ್ವತೀ ||
ಮಹೋ ಅರ್ಣಃ ಸರಸ್ವತೀ ಪರ ಚೇತಯತಿ ಕೇತುನಾ
| ಧಿಯೋ ವಿಶ್ವಾ ವಿ ರಾಜತಿ ||
ಭಾವಾರ್ಥ:- (10). ಸರಸ್ವತಿ, ದೈವಿಕ ಮಾತಿನ ದೇವತೆ, ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೈವತ್ವದ ತಾಯಿ ಜ್ಞಾನ,
ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಗೆ ಆಹಾರದ ಉಡುಗೊರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಜ್ಞಾನದ
ಬೆಳಕಿನಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಿ. ತಾಯಿ ನಮ್ಮ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಯಜ್ಞವನ್ನು
ಅನುಗ್ರಹಿಸಲಿ ಮತ್ತು ನಮಗೆ ದೈವಿಕ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡಲಿ. (11). ಸರಸ್ವತಿ, ಶಾಶ್ವತ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಮಾತಿನ ತಾಯಿ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಕಾನೂನಿನ ಅನ್ವೇಷಕರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉದಾತ್ತ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ
ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ದೈವಿಕ ಹರಿವು
ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. (12). ಸರಸ್ವತಿ, ತಾಯಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಭಾಷಣದ ಪ್ರಬಲ ಸಾಗರ ಹರಿವು, ಅವಳ ಸರ್ವಜ್ಞತೆಯ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ
ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ:-
ಇಂತಹ ಭವ್ಯ ಸಂದೇಶವಿರುವ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ ಇರುವ ಮಾನವನ ಸಹಸ್ರಾರ
ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಆಹಾರದ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ ತರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನಿಂದ
ಕೂಡಿರುವ ಆವಿ ಮತ್ತು ವೈಧ್ಯತೆಯ ವಾಯುವನ್ನು ತರುವ ತಾಯಿ ಸರಸ್ಪತಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವಳು.
ನಾವು ಮಾಡುವ ಕುಂಡಲಿನಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಒಂದು ಕಲೆ ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅದರಿಂದ ನಡೆಯುವುದು
ವೈಜ್ಞಾನಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಅದುವೇ ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ಯಜ್ಞ
ಕ್ರಿಯೆ. ಇದರಿಂದ ಆತ್ಮಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ದೈವ ಶಕ್ತಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಶಾಶ್ವತಜ್ಞಾನ, ಉತ್ತಮ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ, ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ
ಪ್ರೇರೇಪಣೆ, ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಆರನೇ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ಇಂದ್ರಿಯ
ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಚೇತನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ನಿರಂತರ
ಯಜ್ಞವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮನುಜನಿಗೆ ಸರ್ವ ಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಭಲ ಭಾಷಣ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಮಾನವೀಯತೆಯ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು
ಬೆಳಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಏನಿದು
ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿದಿರಿ ಹಾಗಾದರೇ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆ ತಪ್ಪೇ
ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು. ಖಂಡಿತ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶ ಇದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ 18 ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರ ಇದೆ
ಓದುವುದು.
ದೈವಿಕ
ಅರಿವಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪ್ರವಾಹ
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 6 - ಸೂಕ್ತ 61 - ಶ್ಲೋಕ 1 ರಿಂದ 2
ಇಯಮದದಾದ ರಭಸಂ ರಣಚ್ಯುತಂ ದಿವೋದಾಸಂ
ವಧ್ರ್ಯಶ್ವಾಯ ದಾಶುಷೇ |
ಯಾ ಶಶ್ವನ್ತಮಾಚ ಖಾದಾವಸಂಪಣಿಂ ತಾ ತೇ
ದಾತ್ರಾಣಿ ತವಿಷಾ ಸರಸ್ವತಿ ||
1
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಸರಸ್ವತಿ, ಈ ದೈವಿಕ
ಅರಿವಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪ್ರವಾಹ,
ಇದು ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಎಲ್ಲಾ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು
ಆರಾಧ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ದೈವತ್ವದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ಯಜ್ಞದ
ಉದಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ
ನೆರವೇರಿಕೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಚೈತನ್ಯವು
ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಲಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಓ ತಾಯಿ,
ಮಾನವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಇದು ನಿನ್ನ
ಅದ್ಭುತ ಕೊಡುಗೆಗಳು.
ಇಯಂ ಶುಷ್ಮೇಭಿರ್ಬಿಸಖಾ ಇವಾರುಜತ ಸಾನು
ಗಿರೀಣಾಂ ತವಿಷೇಭಿರೂರ್ಮಿಭಿಃ |
ಪಾರಾವತಘ್ನೀಮವಸೇ ಸುವ್ರಕ್ತಿಭಿಃ
ಸರಸ್ವತೀಮಾ ವಿವಾಸೇಮ ಧೀತಿಭಿಃ ||
2
ಭಾವಾರ್ಥ:- ದೈವಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಹರಿವು, ತೀವ್ರವಾದ
ಹೊಡೆತಗಳು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಅಲೆಗಳು, ಪರ್ವತಗಳ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳ ಆಳವನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು
ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮರೆಮಾಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಅಗೆದು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯುವವನಂತೆ
ಅವುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ನಾವು ಈ ಅದ್ಭುತ ತಾಯಿಯ ಹೊಳೆ, ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು
ಆರಾಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಮಾಡೋಣ, ಪ್ರವಾಹದ ತೀರವನ್ನು ಮುರಿದು,
ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಕ್ರಿಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದಿಂದ
ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯೋಣ.
ವಿವರಣೆ:- ಪ್ರಾಚೀನ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸೇವೆಯು ದೇವರಲ್ಲಿ ದೇವರ ಸೇವೆ ಎಂದು
ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಅವರು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಪಡಿಸುವ
ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಿದ್ಧ ಔಷಧವು ಅಂತಿಮವನ್ನು ತಲುಪಲು
ಸಿದ್ಧರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನ ಎಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಕರೆಯಬಹುದು. ಸಿದ್ಧ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು
ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಲೆ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದೇ ಕಾರಣ. ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ
ಅತೀಂದ್ರಿಯತೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಅತೀಂದ್ರಿಯತೆಗೆ ವಿಜ್ಞಾನದ
ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇವೆರಡೂ ಬೇಕು. ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್ಸ್ಟೈನ್
ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು: "ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದ ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರುಡು; ಮತ್ತು
ವಿಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮ ಕುಂಟ". ಸಿದ್ದ ವೈದ್ಯರು ದೇಹದಲ್ಲಿನ ವಾಯುಗಳ ಹರಿವು ಹೇಗೆ
ಜೀವದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಲಬದ್ಧತೆಯಿಂದ
ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಲವು ಅವಳ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಗು ಮಂದವಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಘನ ಮಲದ ಬದಲಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ನೀರು
ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಗು ಮೂಕವಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇವೆರಡೂ
ಸಮಾನವಾಗಿ, ಮಿಶ್ರಿತ ಮತ್ತು ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಗು ಹುಟ್ಟು ಕುರುಡಾಗಿರುತ್ತದೆ
ಇತ್ಯಾದಿ,. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ನಮ್ಮ
ದೇಹದೊಳಗೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿರುವ ಮಲವು ಹಳಸಿದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಿದ್ಧರ ಯೋಗದ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು 10 ಪ್ರಮುಖ ಗಾಳಿಗಳು ಹೇಗೆ
ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೈಹಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ
ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ದೈವತ್ವದ ಅರಿವಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ
ಪ್ರವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.
ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೊಳೆಗಳನ್ನು ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ತಾಯಿ
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 6 - ಸೂಕ್ತ 61 - ಶ್ಲೋಕ 3 ರಿಂದ 11
ಸರಸ್ವತಿ ದೇವನಿದೋ ನಿ ಬರ್ಹಯ ಪರಜಾಂ
ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಬರ್ಸಯಸ್ಯ
ಮಾಯಿನಃ |
ಉತ ಕಷಿತಿಭ್ಯೋ. ಅವನೀರವಿನ್ದೋ ವಿಷಮೇಭ್ಯೋ
ಅಸ್ರವೋ ವಾಜಿನೀವತಿ || 3
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಓ ಸರಸ್ವತಿ, ಪ್ರಬಲವಾದ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ
ದಿವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಅಪಪ್ರಚಾರಕರನ್ನು ಬುಡಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕಿ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜ್ಞಾನೋದಯ ನೀಡುವ ಬುದ್ಧಿವಂತರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ,
ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ
ಜನರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೊಳೆಗಳನ್ನು ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ.
ಪರ ಣೋ ದೇವೀ ಸರಸ್ವತೀ
ವಾಜೇಭಿರ್ವಾಜಿನೀವತೀ |
ಧೀನಾಮವಿತ್ರ್ಯವತು || 4
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ದೈವಿಕ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ತಾಯಿ, ಸಂಪತ್ತು, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ, ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕ, ಇಚ್ಛೆ
ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸರಸ್ವತಿ, ನಮ್ಮನ್ನು
ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದ್ದರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಿ.
ಯಸ್ತ್ವಾ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತ್ಯುಪಬ್ರೂತೇ ಧನೇ
ಹಿತೇ |
ಇನ್ದ್ರಂ ನ ವರ್ತ್ರತೂರ್ಯೇ || 5
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ಓ ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಉದಾರವಾದ ತಾಯಿ ಸರಸ್ವತಿ, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಕರೆಯುವವರಂತೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಕರೆದರೆ, ಸರ್ವಶಕ್ತ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಯುದ್ಧವು ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ
ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ನೀವು
ಕೇಳಿರಿ, ಬಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದವನನ್ನು ಉಳಿಸಿ.
ತವಂ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತ್ಯವಾ ವಾಜೇಷು ವಾಜಿನಿ |
ರದಾ ಪೂಷೇವ ನಃಸನಿಮ || 6
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಓ ದೈವಿಕ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಉದಾರವಾದ ತಾಯಿ,
ಜೀವನದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು
ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೀಡುವವಳು, ನಮ್ಮ
ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮುಸುಕನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಭೂಮಿಯಂತೆ ಪೋಷಣೆ
ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತಹ ತಾರತಮ್ಯದ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡಿ, ಮತ್ತು ನಂತರ
ಹೊರತೆಗೆಯಿರಿ ನಮ್ಮ ಹಣೆಬರಹದ ಯೋಜನೆ.
ಉತ ಸಯಾ ನಃ ಸರಸ್ವತೀ ಘೋರಾ
ಹಿರಣ್ಯವರ್ತನಿಃ |
ವರ್ತ್ರಘ್ನೀ ವಷ್ಟಿ ಸುಷ್ಟುತಿಮ || 7
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆಯ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಭೀಕರವಾಗಿ ಮುರಿಯುವ ಸರಸ್ವತಿಯು
ಬೆಳಕಿನ ಬಂಗಾರದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿ, ಆಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು
ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಹಾಡನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿ.
ಯಸ್ಯಾ ಅನನ್ತೋ
ಅಹ್ರುತಸ್ತ್ವೇಷಶ್ಚರಿಷ್ಣುರರ್ಣವಃ |
ಅಮಶ್ಚರತಿ ರೋರುವತ || 8
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಯಾರ ವಿಕಿರಣದ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮಾತಿನ ಹರಿವಿನ ಹರಿವು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ,
ನೇರ ಮತ್ತು ನೆಟ್ಟಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಗರದಾದ್ಯಂತ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ತಾಯಿ ಸರಸ್ವತಿ.
ಸಾ ನೋ ವಿಶ್ವಾ ಅತಿ ದವಿಷಃ ಸವಸೄರನ್ಯಾ
ರತಾವರೀ |
ಅತನ್ನಹೇವ ಸೂರ್ಯಃ || 9
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಹಗೆ ಮತ್ತು
ದ್ವೇಷವನ್ನು ದೂರವಿಡುವ,
ಮಾತಿನ ಹರಿವು, ಬೆಳಗಿನ ಬೆಳಕಿನಂತೆ
ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವುದರಿಂದ, ನಮ್ಮನ್ನು ಇತರರ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ,
ವಿಭಿನ್ನ, ಸಹೋದರಿಯ ಜ್ಞಾನದ ಹರಿವುಗಳು
ಸೂರ್ಯನಂತಹ ಸತತ ದಿನಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಅದೇ ಹೊಸದು.
ಉತ ನಃ ಪರಿಯಾ ಪರಿಯಾಸು ಸಪ್ತಸ್ವಸಾ
ಸುಜುಷ್ಟಾ |
ಸರಸ್ವತೀ ಸತೋಮ್ಯಾ ಭೂತ || 10
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ, ಬೆಳಕಿನ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಹರಿವು, ಜ್ಞಾನ,
ಮಾತು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಏಳು ಸುಂದರ ಸಹೋದರಿ ತೊರೆಗಳು
ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಆನಂದದಾಯಕ, ಆರಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿ.
ಆಪಪ್ರುಷೀ ಪಾರ್ಥಿವಾನ್ಯುರು ರಜೋ
ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ |
ಸರಸ್ವತೀ ನಿದಸ ಪಾತು || 11
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಭೂಮಿಯ ವಸ್ತುಗಳು, ವಿಶಾಲವಾದ ಆಕಾಶ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದು, ದೈವಿಕ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮಾತು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
ವಿವರಣೆ:- ಧಾರ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಕಳೆಯಬೇಡ, ಭಾರತ ದೇಶದ ಜನರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ವಿಶದವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವದರಿಂದ ಯಾರಾದರೂ
ಭಾರತೀಯರನ್ನೂ ಭಾರತವನ್ನೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರೊಬ್ಬರು
ಚೀನಿಯರಿಗೆ ಸಂದೇಶವಿತ್ತಂತೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿಯು ನಮ್ಮ
ಭವ್ಯಭಾರತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ ಎಂದು ವೇದಕಾಲದಲ್ಲೇ ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಕುಂಡಲಿನಿ
ಯೋಗದಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೊಳೆಗಳನ್ನು ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ತಾಯಿ, ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ, ಬುದ್ದಿವಂತ
ಜಗದ್ಗುರುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆಯ
ಪ್ರವರ್ತಕಳಾಗುತ್ತಾಳೆ, ಕೆಟ್ಟದ್ದರಿಂದ ದೂರ ಇಡುತ್ತಾಳೆ, ರಾಕ್ಷಸತ್ವ ನಾಶಕಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಜ್ಞಾನ ಶಕ್ತಿ
ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ದಾತಳು, ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವವಳು, ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುವವಳು, ನಮ್ಮ
ವಿಧಿ ಲಿಖಿತವನ್ನು ಬರೆಯುವವಳು, ಎಲ್ಲಾ ಹಗೆ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷವನ್ನು
ದೂರವಿಡುವ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕಾರ
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿ ಪೋಷಿಸಿರುವುದೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಚೇತನವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಸರಸ್ಪತಿ ಶಕ್ತಿ.
ಐದು ಪ್ರಾಣ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 6 - ಸೂಕ್ತ 61 - ಶ್ಲೋಕ 12
ತರಿಷಧಸ್ಥಾ ಸಪ್ತಧಾತುಃ ಪಞ್ಚ ಜಾತಾ
ವರ್ಧಯನ್ತೀ | ವಾಜೇ-ವಾಜೇ ಹವ್ಯಾ ಭೂತ || 12
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ,
ಏಳು, ಐದು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಏರುವುದು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು, ಸರಸ್ವತಿ,
ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ, ನಮ್ಮ
ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಉದ್ಭವಿಸಬಹುದು.
ವಿವರಣೆ:- ದೇಹದ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಮಧ್ಯಮ ತಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ
ಸಪ್ತಧಾತುಗಳು ಅವುಗಳೆಂದರೆ ವಾಯು, ಆಹಾರ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ರಕ್ತ, ಮಾಂಸ, ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಐದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಣ ವಾಯುಗಳಲ್ಲಿ
ಉದ್ಭವಿಸುವ ಸರಸ್ಪತಿ ದೇವಿ, ಮೂರು ಅಜಪ ಮಂತ್ರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ
ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಅರವಿಂದಘೋಷರು ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು
ವಿವರಿಸುತ್ತ “ಎಲ್ಲ ರಾಜಯೋಗವೂ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನುಭವವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ; ನಮ್ಮ ಅಂತರ್ಗತ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು,
ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು, ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಪೃಥಃಕ್ಕರಣ (ವಿಂಗಡನೆ) ಮಾಡಿ,
ಪುನರ್ಯೋಜಿಸಿ, ಮೊದಲು ದುಸ್ಸಾಧ್ಯವೆಂದು
ತೋರಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸುಲಭಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲು
ಅಥವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂತರಿಕ ಅಭಿಯೋಗಗಳಿಂದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಘಟನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ”
ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವಾದೋ ಪಿತೋ ಮಧೋ ಪಿತೋ ವಯಂ ತ್ವಾ
ವವೃಮಹೇ | ಅಸ್ಮಾಕಮವಿತಾ ಭವ ||
ಋಗ್ವೇದ 1-187-2
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಮನುಷ್ಯರು ಮಧುರಾದಿ ರಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಸ್ವಾದಿಷ್ಟ ಅನ್ನವನ್ನೂ ವಿವಿಧ ವ್ಯಂಜನ
ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ, ಆಯುರ್ವೇದದ ನಿಯಮವನ್ನನುಸರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡು
ಊಟಮಾಡಬೇಕು. ಯಾವುದು ರೋಗನಿವಾರಕವೂ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತಹದ್ದೂ, ಶರೀರೇಂದ್ರಿಯ ಬಲಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತಹದ್ದು ಆದ ಅನ್ನವನ್ನೇ ಸೇವಿಸಬೇಕು.
ಸರಸ್ವತಿ ಸರ್ವಜ್ಞನ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಚೈತನ್ಯ
ಋಗ್
ವೇದ - ಮಂಡಲ 6 - ಸೂಕ್ತ 61 - ಶ್ಲೋಕ 13
ಪರ ಯಾ ಮಹಿಮ್ನಾ ಮಹಿನಾಸು ಚೇಕಿತೇ
ದಯುಮ್ನೇಭಿರನ್ಯಾ ಅಪಸಾಮಪಸ್ತಮಾ |
ರಥ ಇವ ಬರ್ಹತೀ ವಿಭ್ವನೇ
ಕರ್ತೋಪಸ್ತುತ್ಯಾ ಚಿಕಿತುಷಾ ಸರಸ್ವತೀ ||
13
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಈ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯು ಭವ್ಯತೆಯಿಂದ ಆಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿ
ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ, ಅವಳ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಹೊಳಪಿನಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ
ಜನರಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಬಲ್ಲ
ಅಂತರಿಕ್ಷದಂತೆ, ಅನಂತತೆಯ ವೈಭವಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಂತ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಂದ
ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ಆರಾಧ್ಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ: ಅದು
ಸರಸ್ವತಿ, ಸರ್ವಜ್ಞನ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಚೈತನ್ಯ.
ವಿವರಣೆ:-
ವಾಗ್ದೇವಿ (ಮಾತಿನ ದೇವಿ) ಸರಸ್ಪತಿ ಮಿದುಳಿನ ಎಡ ಅರ್ಧಗೋಳದಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗ ಉಚ್ಚರಿತ ವಾಣಿಯನ್ನು
ಅಥವಾ ಮಾತಿನ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಸಸ್ಯ
ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೂಲಭೂತ ರಚನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಘಟಕ (ಸೆಲ್-ಜೀವಕೋಶ). ಅಂತಹ
ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಗೊಳಿಸುವಶಕ್ತಿಯೇ ಸರಸ್ಪತಿ. 1941 ರಿಂದಲೂ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಕೋಶ ಕೇವಲ ಭೌತಘಟಕವಾಗಿರದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ
ಘಟಕವಾಗಿರುವುದೆಂದು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿವೆ.
ನಾವು
ಸೇವಿಸುವ ಭೂ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಧಾತುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ
ಆಕ್ಸಿಜನ್ (70%), ಬೋರಾನ್, ಕಾರ್ಬನ್
(18%), ಹೈಡ್ರೋಜನ್ (10.5%), 0.5% ಗಿಂತ ಕಮ್ಮಿ ಇರುವ ಜಿಂಕ್, ರುಬಿಡಿಯಂ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಟೈಟಾನಿಯಂ, ನೈಟ್ರೊಜನ್, ಕಾಪರ್, ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ, ಬ್ರೋಮಿನ್, ಸಿಲಿಕಾನ್
0.15 ಮಾಲಿಬ್ಡಿನಂ, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ, ಇಟ್ರಿಯಮ್,
ಫಾಸ್ಫರಸ್, ಸಲ್ಪರ್, ನಿಕ್ಕಲ್, ಕ್ಲೋರಿನ್, ವ್ಯಾನೇಡಿಯಂ, ಸೋಡಿಯಂ, ಲೆಡ್,
ಐರನ್, ಲಿತಿಯಂ, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್, ಯುರೇನಿಯಂ, ಪ್ಲೋರಿನ್, ಗ್ಯಾಲಿಯಂ,
ಬೇರಿಯಮ್, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ,
ಅಯೋಡಿನ್, ಸ್ಟ್ರಾನ್ಷಿಯಂ, ರೇಡಿಯಂ. ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದುಂಟು.
ಮೇಲಿನ ಧಾತುಗಳಿಂದಾದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಂಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಜೀವ
ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಉಂಟು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ಬನ್, ಆಕ್ಸಿಜನ್,
ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೊಜನು ಗಳಿಂದೊಡಗೂಡಿದ ಶರ್ಕರ ಪಿಷ್ಟ ಕೊಬ್ಬು
ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು ಜೀವ ದ್ರವ್ಯದ ಮೂಲಾಧಾರಗಳಾಗಿವೆ. ಹೀಗೆ ಸಸ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಂತಹ ಚಮತ್ಕಾರ
ಇರುವಾಗ ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ವಾಯು, ಆಹಾರ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ರಕ್ತ, ಮಾಂಸ, ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಐದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಣ ವಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ
ಸಂಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಜೀವದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಸರಸ್ಪತಿ ದೇವಿ ಅಪಾರಶಕ್ತಿ-ಯುಳ್ಳವಳು.
ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೈವಿಕ
ಉಡುಗೊರೆ
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 6 - ಸೂಕ್ತ 61 - ಶ್ಲೋಕ 12
ಸರಸ್ವತ್ಯಭಿ ನೋ ನೇಷಿ ವಸ್ಯೋ ಮಾಪ ಸಫರೀಃ
ಪಯಸಾ ಮಾ ನ ಆಧಕ |
ಜುಷಸ್ವ ನಃ ಸಖ್ಯಾ ವೇಶ್ಯಾ ಚ ಮಾ ತವತ
ಕಷೇತ್ರಾಣ್ಯರಣಾನಿ ಗನ್ಮ ||
14
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಸರಸ್ವತಿ, ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೈವಿಕ
ಉಡುಗೊರೆಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವವರು, ನಮಗೆ ಹೆಚ್ಚು
ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತರಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ನಮ್ಮನ್ನು
ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಡ ಎಂದಿರಲಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ದೂರ ಹಾಕಬೇಡ, ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು
ಶಕ್ತಿಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಸೇವಿಸದಿರಲಿ. ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ನಾವು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಹತಾಶವಾದ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲದ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳದಿರಲಿ.
ವಿವರಣೆ:-
ಹೇಗೆ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಂಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಜೀವ
ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸೇರಿ ನಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಸಹಸ್ರಾರವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮೆದುಳಿನ ಎಲ್ಲಾ
ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಗೊಳಿಸಿ ಒಂದೊಂದು ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು
ತುಂಬುವುದರಿಂದ ಮನುಜ ಸರಸ್ಪತಿಯಿಂದ ಜ್ಞಾನೋದಯ
ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಉಡುಗೊರೆ ಪಡೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರಸ್ವತಿ
ಜೀವಜಲ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನದ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಹರಿವು
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 7 - ಸೂಕ್ತ 95 -
ಶ್ಲೋಕ 1
ಪರ ಕಷೋದಸಾ ಧಾಯಸಾ ಸಸ್ರ ಏಷಾ ಸರಸ್ವತೀ ಧರುಣಮಾಯಸೀ ಪೂಃ |
ಪರಬಾಬಧಾನಾ ರಥ್ಯೇವ ಯಾತಿ ವಿಶ್ವಾ ಅಪೋ ಮಹಿನಾ
ಸಿನ್ಧುರನ್ಯಾಃ ||
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಈ ಸರಸ್ವತಿ, ಜೀವಜಲ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನದ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಹರಿವು,
ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿನ್ನದ ನಿಧಿಯ
ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಹೊಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು
ಯಾವಾಗಲೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಉಲ್ಲಾಸಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಸರ್ವಜ್ಞತೆಯ ಅನಂತ ಸಾಗರದ ಕಡೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಓಟದ
ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ರಥದಂತೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಪ್ರಪಂಚದ
ಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಜಲಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ:-
ಹೇಗೆ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಸೂರ್ಯನ ಉಷ್ಣತೆಯಿಂದ ಆವಿಯಾಗಿ
ಆಕಾಶವನ್ನು ಸೇರಿ ಮೋಡಗಳಾಗಿ ಮೋಡಗಳಿಗೆ ತಂಪು ತಗುಲಿ ಅದು ಪುನಃ ನೀರಿನ ರೂಪದಂತೆ ಶುದ್ಧ ನೀರಾಗಿ
ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಜೀವಜಲವಾಗಿ ಸಸ್ಯ ರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲಾ
ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೆ ಕ್ರಯಾತ್ಮಕತೆ ಉಂಟು ಮಾಡಿದಂತೆ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಸರಸ್ಪತಿ ಜೀವಜಲವಿದ್ದಂತೆ ಇದರಲ್ಲಿ
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿತವಾಗುವ ಅಮೃತ ವೀರ್ಯ ಮುಂತಾದ ಜೀವಜಲಗಳು ಐಕ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕೋಶಗಳಿಗೆ
ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸರಸ್ವತಿ ಜೀವನದ
ಸ್ಫಟಿಕದ ಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತತೆಯ ಬೆಳಕು
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 7 - ಸೂಕ್ತ 95 -
ಶ್ಲೋಕ 6
ಅಯಮು ತೇ ಸರಸ್ವತಿ ವಸಿಷ್ಠೋ ದವಾರಾವ
ರತಸ್ಯಸುಭಗೇ ವಯಾವಃ |
ವರ್ಧ ಶುಭ್ರೇ ಸತುವತೇ ರಾಸಿ ವಾಜಾನ ಯೂಯಂ
ಪಾತ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿಃ ಸದದ ನಹ ||
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಸರಸ್ವತಿ, ಜೀವನದ ಸ್ಫಟಿಕದ ಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತತೆಯ
ಬೆಳಕು, ತೇಜಸ್ಸಿನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಋಷಿ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸತ್ಯದ
ಎರಡು ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಸ್ವಷ್ಟವಾಗಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಚಲನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಶ್ವತ ನಿಯಮ, ಮತ್ತು ಸತ್ಯವೂ, ಸಿದ್ದಾಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಜಗತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಆವರಿಸುವ
ವಸ್ತು, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಮಟ್ಟಗಳು. ಓ ಶುದ್ಧತೆ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯ ದೈವತ್ವ, ಸಂಭ್ರಮಿಸುವವನಿಗೆ
ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯಲು. ನೀವು ಪ್ರಪಂಚದ ಅಂತಿಮ ಸಂಪತ್ತು
ಮತ್ತು ವಿಜಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀರಿ. ಬನ್ನಿ, ಎದ್ದೇಳಿ ಮತ್ತು
ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಹರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ. ಓ ಮಾತೆ ಹೊಳೆಯೇ, ಓ
ಸಂತರು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಬೋಧಕರೇ, ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮನ್ನು
ರಕ್ಷಿಸಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ.
ವಿವರಣೆ:- ನೀರನ್ನು
ತಂಪು ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು ದ್ರವದಿಂದ ಘನವಾಗಿ ಒಂದು ಹಂತದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಈಡಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ
ನೀರ್ಗಲ್ಲು ಸ್ಫಟಿಕಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಅವು ಬೆಳೆದು ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿ
ಒಂದು ಬಹುಸ್ಫಟಿಕ ವಿನ್ಯಾಸದ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ರವವು ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕದ ರಚನೆಯನ್ನು
ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ದ್ರವದ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ, ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ
ಅದು ಘನೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ, ಹಾಗು ಸುತ್ತುವರಿದ ಒತ್ತಡದ ಮೇಲೂ ಸಹ
ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ತಂಪಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಫಟಿಕದಂತಹ ವಸ್ತುವಿನ
ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಫಟಿಕದಂತಹ ರಚನೆಯು ವಸ್ತುಗಳ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ
ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಂಧಕಗಳ ಎಲ್ಲ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಹಗಳು ಬಹುಸ್ಫಟಿಕ
ಹಂತದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಆಹಾರದಲ್ಲಿರುವ ಇಂತಹ ಉಪಯುಕ್ತ ಸ್ಪಟಿಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಸರಸ್ಪತಿ ಹರಿವು
ಇರುತ್ತದೆ.
ನೀರು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಔಷಧಿಯನ್ನು
ದೇಹಕ್ಕೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 1 - ಸೂಕ್ತ 23 - ಶ್ಲೋಕ 19 - 21
ಅಪ್ಸ್ವನ್ತರಮ್ರ್ತಮಪ್ಸು ಭೇಷಜಮಪಾಮುತ
ಪರಶಸ್ತಯೇ | ದೇವಾಭವತ ವಾಜಿನಃ || 19
ಅಪ್ಸು ಮೇ ಸೋಮೋ ಅಬ್ರವೀದನ್ತರ್ವಿಶ್ವಾನಿ
ಭೇಷಜಾ | ಅಗ್ನಿಂ ಚ ವಿಶ್ವಶಮ್ಭುವಮಾಪಶ್ಚ
ವಿಶ್ವಭೇಷಜೀಃ || 20 ಆಪಃ ಪರ್ಣೀತ ಭೇಷಜಂ ವರೂಥಂ
ತನ್ವೇ ಮಮ | ಜಯೋಕ ಚ ಸೂರ್ಯಂ ದರ್ಶೇ || 21
ಭಾವಾರ್ಥ:- ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಮೃತವಿದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವಿದೆ.
ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು
ಏರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಸೋಮ, ನನಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಔಷಧವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ನೀರು,
ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಔಷಧ, ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖವನ್ನು
ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪೋಷಕವಾಗಿದೆ.
ಜಲಗಳು ನನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಔಷಧವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ನನಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸೂರ್ಯನ ನೋಟ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬೆಳಕು.
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 10 - ಸೂಕ್ತ 137 - ಶ್ಲೋಕ 6
ಆಪ ಇದ ವಾ ಉ ಭೇಷಜೀರಾಪೋ ಅಮೀವಚಾತನೀಃ |
ಆಪಃಸರ್ವಸ್ಯ ಭೇಷಜೀಸ್ತಾಸ್ತೇ
ಕರ್ಣ್ವನ್ತು ಭೇಷಜಮ ||
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಎಲ್ಲಾ ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ದ್ರವ ಶಕ್ತಿಗಳು ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ
ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿವೆ; ಗುಣಪಡಿಸುವುದು,
ನೀರು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ರೋಗ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಾಶಕಗಳಾಗಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ
ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ನೀರು ಔಷಧಿಯಾಗಿದೆ. ಓ ಮನುಷ್ಯನೇ, ಓ ನರಳುವವನೇ,
ನೀರು ಗುಣಪಡಿಸಲಿ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಔಷಧಿಯಂತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಸಲಿ.
ದೇಹವು ಜೀವಂತ ನೀರಿನಿಂದ
ಸುತ್ತುವರಿದಿರುತ್ತದೆ
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 8 - ಸೂಕ್ತ 100 - ಶ್ಲೋಕ 9
ಸಮುದ್ರೇ ಅನ್ತಃ ಶಯತ ಉದ್ನಾ ವಜ್ರೋ
ಅಭೀವ್ರ್ತಃ |
ಭರನ್ತ್ಯಸ್ಮೈಸಂಯತಃ ಪುರಃಪ್ರಸ್ರವಣಾ
ಬಲಿಮ ||
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ಜೀವಂತ ನೀರಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ದೇಹದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದ್ರವ
ಚೈತನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪೌರುಷದ, ಜೀವಶಕ್ತಿ
ಚೈತನ್ಯದ, ವಜ್ರವು ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಈ
ಚೈತನ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಮತ್ತು ನರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಶಕ್ತಿಯ
ಹರಿವುಗಳು ಆತ್ಮದ ದೈವಿಕತೆಯ ಏರಿಕೆಗೆ ಚೈತನ್ಯದ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣ ಪೋಷಣೆಯ ಕೊಡುಗೆಗೆ
ರೂಪಗಳನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.
ವಿವರಣೆ:- ಮಾನವ
ದೇಹವು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನೀರಿಲ್ಲದೆ
ದಿನಗಳು ಕಳೆಯಲಾರದು. ದೇಹವು 50-75% ನೀರಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನೀರು ರಕ್ತ, ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ರಸಗಳು, ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಬೆವರಿನ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ
ಮತ್ತು ತೆಳ್ಳಗಿನ ಸ್ನಾಯು, ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ದೇಹವು ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ, ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು,
ಚರ್ಮ, ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಲದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ನೀರಿನ
ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ನಮಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ತಾಜಾ ನೀರು ಸರಬರಾಜುಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ನೀರು ನಮ್ಮ ದೇಹದ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಮೂಲಕ
ಹರಿಯುವಂತೆ ರಕ್ತದ ದ್ರವವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವುದು. ದೇಹದ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳು,
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೋಡಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್) ಮತ್ತು ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ನೀರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ,
ಇದು ಆಹಾರದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡ ತ್ಯಾಜ್ಯ
ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಬೆವರುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಲೋಳೆಯ
ಪೊರೆಗಳನ್ನು (ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯಂತಹವು) ತೇವಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕೀಲುಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ
ಪೂರಕವಾಗಿ ಇರುತ್ತೆ. ಮೂತ್ರಕೋಶವನ್ನು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿಡುವ ಮೂಲಕ ಸಿಸ್ಟಿಸ್ ನಂತಹ
ಮೂತ್ರದ ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು
ಮಲಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನೋಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಚರ್ಮವನ್ನು
ತೇವಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ನೀರು
ಬೆನ್ನುಹುರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ
ಕಣ್ಣುಗಳು, ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಮತ್ತು ಭ್ರೂಣದ ಸುತ್ತಲಿನ ಆಮ್ನಿಯೋಟಿಕ್
ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಶಾಖ್ ಅಬ್ಸಾರ್ವರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರಗಳು, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕವಾಗಿ ಕಾಣುವವುಗಳೂ ಸಹ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ದೇಹವು
ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಸುಮಾರು 20% ಅನ್ನು ಘನ ಆಹಾರದಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆಹಾರವನ್ನು
ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು 10% ಪ್ರಮಾಣದ
ನೀರನ್ನು ಸಹ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಉಳಿದ 70% ನೀರು ದ್ರವದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು
ಸೇವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಬಾಟಲ್ ಮಾಡಿದ ಮೀನರಲ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು (ಸೋಡಿಯಮ್)
ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇಹದ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರವದ ಶೇಖರಣೆ ಮತ್ತು ಊತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ
ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರವನ್ನು ವೇದಕಾಲದಲ್ಲೇ ಹೇಗೆ
ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ವೇದ್ಯವಾಗಿದೆ.
ದ್ರವ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು
ನೀಡುವವರು
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 10 - ಸೂಕ್ತ 9 - ಶ್ಲೋಕ 1
ಆಪೋ ಹಿ ಷಠಾ ಮಯೋಭುವಸ್ತಾ ನ ಊರ್ಜೇ
ದಧಾತನ |
ಮಹೇರಣಾಯ ಚಕ್ಷಸೇ ||
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಅಪಾಹ್, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಜಗದ ದ್ರವ ಶಕ್ತಿಗಳು,
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನೀವು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು
ನೀಡುವವರು. ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ
ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನಮಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಇದರಿಂದ ನಾವು ದೈವತ್ವದ
ಪ್ರಖರತೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಬಹುದು.
ಬಯಸಿದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು
ಹರಿಸುತ್ತದೆ
ಆಪೋ ಅ ಅಸ್ಮಾನ್ ಮಾತರಃ ಶುನ್ಧಯನ್ತು
ಧೃತೇನ ನೋ ಧೃತಪ್ವಃ ಪುನನ್ತು |
ವಿಶ್ವಮ್ ಹಿ ರಿಪ್ರಂ ಪ್ರವಹನ್ತಿ
ದೇವಿರುದಿದಾಭ್ಯಃ ಶಚಿರಾ ಪೂತ ಅ ಏಮಿ |
ದೀಕ್ಷಾತಪಸೌಸ್ತನೂರಸಿ ತಾಂ ತ್ವಾ ಶಿವಾಂ
ಶಗ್ಮಾಂ ಪರಿದಧೇ ಭದ್ರಂ ವರ್ಣಂ ಪುಷ್ಯನ್ ||
ಯಜುರ್ವೇದ 4.2.
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ತಾಯಿ ನೀರು ನಮ್ಮನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ: ಅವುಗಳ ಸಾರ ಮತ್ತು
ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದಿಂದ, ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನೀರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪವಿತ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳು: ಅವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಯಸಿದ
ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ನಾನು
ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇನೆ. ಈ ದೇಹವು ದೀಕ್ಷಾ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಉಡುಗೊರೆ, ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಕಠಿಣ ಶಿಸ್ತು. ಆ ದೇಹವನ್ನು ನಾನು ಆಶೀರ್ವಾದವಾಗಿ
ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ, ಸುಂದರ, ಬಲವಾದ ಮತ್ತು
ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಚಿನ್ನದ ಹೊಳಪಿನಿಂದ
ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 1 - ಸೂಕ್ತ 2 - ಶ್ಲೋಕ
7 ರಿಂದ 9
ಮಿತ್ರಂ ಹುವೇ ಪೂತದಕ್ಷಂ ವರುಣಂ ಚ
ರಿಶಾದಸಮ | ಧಿಯಂ ಘರ್ತಾಚೀಂ ಸಾಧನ್ತಾ || 7
ರತೇನ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾವ ರತಾವ್ರ್ಧಾವ ರತಸ್ಪ್ರ್ಶಾ | ಕರತುಂ ಬರ್ಹನ್ತಮಾಶಾಥೇ || 8
ಕವೀ ನೋ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ತುವಿಜಾತಾ
ಉರುಕ್ಷಯಾ | ದಕ್ಷಂ ದಧಾತೇ ಅಪಸಮ || 9
ಭಾವಾರ್ಥ:- (7). ನಾನು ಸಮರ್ಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಶುದ್ಧ, ಉದಾರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮಿತ್ರ ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ, (ತೇವಾಂಶದ ವಾಯು) ಪೋಷಣೆ
ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯ ವರುಣನನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ
ದೈವಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಮಾನವ ವಿಕಾಸದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು. (8). ದೈವಿಕ ಕಾನೂನಿನ
ಪ್ರಕಾರ, ಮಿತ್ರ (ಮಿತ್ರ ಎಂದರೆ ಸೂರ್ಯ) ಮತ್ತು ವರುಣ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣ ಶಕ್ತಿ (ತೇವಾಂಶದ ವಾಯು), ಎರಡೂ
ವಿಶ್ವ ವಿಕಾಸದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಿಯಮದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ
ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರಿಬ್ಬರೂ
ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಪ್ರಬಲ ಯಜ್ಞವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು
ತುಂಬುತ್ತಾರೆ. (9). ಸೃಜನಶೀಲ, ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವವ ಮತ್ತು
ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣ ಶಕ್ತಿ (ತೇವಾಂಶದ ವಾಯು), ಜೀವನದ
ಉಸಿರಿನಂತೆ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲವಾದ
ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವು, ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಬಹುಮುಖ ಕ್ರಿಯೆಯ ದೈವಿಕ
ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಅಶ್ವಿನ್ - ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮುಖೇನ ಸೃಷ್ಠಿಶೀಲ ಶಕ್ತಿಗಳು
ಋಗ್ ವೇದ - ಮಂಡಲ 1 - ಸೂಕ್ತ 3 - ಶ್ಲೋಕ
1 ರಿಂದ 2
ಅಶ್ವಿನಾ ಯಜ್ವರೀರಿಷೋ ದರವತ್ಪಾಣೀ ಶುಭಸ
ಪತೀ | ಪುರುಭುಜಾಚನಸ್ಯತಮ ||
ಅಶ್ವಿನಾ ಪುರುದಂಸಸಾ ನರಾ ಶವೀರಯಾ ಧಿಯಾ | ಧಿಷ್ಣ್ಯಾ ವನತಂ ಗಿರಃ ||
ಭಾವಾರ್ಥ:- (1). ಅಶ್ವಿನ್ಸ್, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ನೀರು, ಯಜ್ಞ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ತ್ವರಿತ ಚಲನೆಗೆ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ವೈಭವ,
ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ, ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ
ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪುರುಷರು, ಇಬ್ಬರನ್ನು
ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣಾ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಿ. (2). ಅಶ್ವಿನ್ಸ್, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು,
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಅದ್ಭುತ
ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಉದಾರ, ಅವರು ನಮ್ಮ
ಆಮಂತ್ರಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿ.
ಅಥರ್ವ ವೇದದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಗಾಮಿನಿ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿ
ದೇಹದ
ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುವ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 1 ಸೂಕ್ತ 3 ಶ್ಲೋಕ 3
ವಿದ್ಮಾ ಶರಸ್ಯ ಪಿತರಂ ವರುಣಂ ಶತವೃಷ್ಣ್ಯಮ್
। ತೇನಾ ತೇ ತನ್ವೇ ೩ ಶಂ ಕರಂ ಪಥಿವ್ಯಾಂ
ತೇ ನಿಷೇಚನಂ ಬಹಿಷ್ಟೇ ಅಸ್ತು ಬಾಲಿತ ॥
೩॥
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 1 :- ವರುಣ, ಸರಸ್ಯ (ಗುಪ್ತ ಗಾಮಿನಿ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿ) ತಂದೆ
ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ, ನೂರು ಪಟ್ಟು ಹುರುಪು ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯದ ಪ್ರಕೃತಿಯ
ನೀರಿನ ಶಕ್ತಿ. ಆ ಮೂಲಕ ನಾನು ನಿಮಗೆ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತೇನೆ.
ಚೈತನ್ಯದ ಕಷಾಯ, ಆರೋಗ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ
ಶುದ್ಧೀಕರಣವು ಇಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇರಲಿ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 2 :- ಕೆನೆ, ಗಾಳಿ, ಅಮೃತ,
ನೀರಿನ ಅಧಿದೇವತೆ, ನೀರು ನೂರು ಪುರುಷ ಶಕ್ತಿಯ
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರ ಕಡೆಗೆ ಮೂರು ಶಿವನ ಆಯುಧವನ್ನು (ಅಜಪ
ಮಂತ್ರ "ಅ, ಉ, ಮ"
"ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ" "ಈ ಶ್ವ ರಾ" "ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ")
ಸ್ತುತಿಸುವ ಸಂಪತ್ತು ರಚಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ತನೆ ಮಾಡು, ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಚಿಮುಕಿಸುವಂತೆ ನೀರಿನ ದೇವರನ್ನು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿಯು,
ಅಮೃತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲು
ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಹುರುಪು
ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯದ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಶಕ್ತಿ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 1 ಸೂಕ್ತ 3 ಶ್ಲೋಕ ೪
ವಿದ್ಮಾ ಶರಸ್ಯ ಪಿತರಂ ಚನ್ದ್ರಂ
ಶತವೃಷ್ಣ್ಯಮ್ । ತೇನಾ ತೇ ತನ್ವೇ ೩ ಶಂ ಕರಂ
ಪಥಿವ್ಯಾಂ ತೇ ನಿಷೇಚನಂ ಬಹಿಷ್ಟೇ ಅಸ್ತು ಬಾಲಿತ ॥ 4
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 1 :- ನಾವು ಸರಸ್ಯ (ಗುಪ್ತ ಗಾಮಿನಿ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿ) ತಂದೆ, ಚಂದ್ರನನ್ನು
ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ, ಅದರ ನೂರರಷ್ಟು ಹುರುಪು
ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯದ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಶಕ್ತಿ. ಆ ಮೂಲಕ ನಾನು ನಿಮಗೆ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು
ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತೇನೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯದ ಕಷಾಯ, ಚೈತನ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಿ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 2 :- ಕೆನೆ, ಗಾಳಿ, ಅಮೃತ,
ಚಿನ್ನದ ಹೊಳಪಿನ, ನೀರು ನೂರು ಪುರುಷ ಶಕ್ತಿಯ
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರ ಕಡೆಗೆ ಮೂರು ಶಿವನ ಆಯುಧವನ್ನು (ಅಜಪ
ಮಂತ್ರ "ಅ, ಉ, ಮ"
"ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ" "ಈ ಶ್ವ ರಾ" "ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ")
ಸ್ತುತಿಸುವ ಸಂಪತ್ತು ರಚಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ತನೆ ಮಾಡು, ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಚಿಮುಕಿಸುವಂತೆ ನೀರಿನ ದೇವರನ್ನು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿಯು,
ಅಮೃತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲು
ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 3 :- ತಾಯಿಗೆ (ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ) ಧ್ಯಾನದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಆಯುಧವನ್ನು ನೀಡುವ
ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಸಂತೋಷಪಡಲು ಶುದ್ಧ ಅವಿಭಜಿತ ಉಡುಗೊರೆ ಹೊಂದಿರುವ
ಗರ್ಭವನ್ನು ಸರಿಸಲು ಲಘು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸೂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಭ್ರೂಣದಿಂದ (ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ) ಮಿದುಳಿನ
ನಾಸಿಕದವರೆಗೆ (ಸುಷುಮ್ನಾವರೆಗೆ)
ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಅಮೃತದ ಆಯುಧ. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಅವಿಭಜಿತ
ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಅವರೆಲ್ಲರ ಕಡೆಗೆ ಅವಿಭಜಿತರಾಗಿ ಮೂರು ಶಿವನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹರಡಲು ಮತ್ತಷ್ಟು
ಸಂತೋಷಪಡಲು ಒಂದು ಮಂಗಳಕರವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಶಕ್ತಿಯುತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಜೀವ ಉಸಿರು,
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಧ್ವನಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ
ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ವರುಣನನ್ನು (ಶಕ್ತಿಯುತ ಘರ್ಜಿಸುವ ನೀರಿನ ಮನೆ)
ಧ್ವನಿಸುತ್ತ ಅಮೃತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಂತೆ ಜೀವ ಉಸಿರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಚೈತನ್ಯದ ಒಳಹರಿವು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 1 ಸೂಕ್ತ 3 ಶ್ಲೋಕ ೫
ವಿದ್ಮಾ ಶರಸ್ಯ ಪಿತರಂ ಸೂರ್ಯಂ
ಶತವೃಷ್ಣ್ಯಮ್ । ತೇನಾ ತೇ ತನ್ವೇ ೩ ಶಂ ಕರಂ
ಪಥಿವ್ಯಾಂ ತೇ ನಿಷೇಚನಂ ಬಹಿಷ್ಟೇ ಅಸ್ತು
ಬಾಲಿತ ॥ 5
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 1 :- ನಾವು ಸರಸ್ಯ (ಗುಪ್ತ ಗಾಮಿನಿ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿ) ತಂದೆ, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೂರು
ಪಟ್ಟು ಪುರುಷತ್ವದವನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ಆ ಮೂಲಕ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹದ
ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯೊಂದಿಗೆ ತರುತ್ತೇನೆ. ಚೈತನ್ಯದ ಒಳಹರಿವು, ಆರೋಗ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ
ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಿ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 2 :- ಕೆನೆ, ಗಾಳಿ, ಅಮೃತ,
ಸೂರ್ಯದೇವನ, ನೀರು ನೂರು ಪುರುಷ ಶಕ್ತಿಯ
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರ ಕಡೆಗೆ ಮೂರು ಶಿವನ ಆಯುಧವನ್ನು (ಅಜಪ
ಮಂತ್ರ "ಅ, ಉ, ಮ"
"ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ" "ಈ ಶ್ವ ರಾ" "ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ")
ಸ್ತುತಿಸುವ ಸಂಪತ್ತು ರಚಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ತನೆ ಮಾಡು, ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಚಿಮುಕಿಸುವಂತೆ ನೀರಿನ ದೇವರನ್ನು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿಯು,
ಅಮೃತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲು
ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 3 :- ತಾಯಿಗೆ (ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ) ಧ್ಯಾನದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಆಯುಧವನ್ನು ನೀಡುವ
ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿ ನೀಡಲು
ಹೊಂದಿರುವ ಗರ್ಭವನ್ನು ಸರಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸೂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಭ್ರೂಣದಿಂದ (ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ)
ಮಿದುಳಿನ ನಾಸಿಕದವರೆಗೆ (ಸಹಸ್ರಾರದವರೆಗೆ)
ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಅಮೃತದ ಆಯುಧ. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಅವಿಭಜಿತ
ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಅವರೆಲ್ಲರ ಕಡೆಗೆ ಅವಿಭಜಿತರಾಗಿ ಮೂರು ಶಿವನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹರಡಲು ಮತ್ತಷ್ಟು
ಸಂತೋಷಪಡಲು ಒಂದು ಮಂಗಳಕರವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಶಕ್ತಿಯುತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಜೀವ ಉಸಿರು,
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಧ್ವನಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ
ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ವರುಣನನ್ನು (ಶಕ್ತಿಯುತ ಘರ್ಜಿಸುವ ನೀರಿನ ಮನೆ)
ಧ್ವನಿಸುತ್ತ ಅಮೃತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಂತೆ ಜೀವ ಉಸಿರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ನೀರಿನ ದೇವರು
ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 1 ಸೂಕ್ತ 3 ಶ್ಲೋಕ 6
ಯದಾನ್ತ್ರೇಷು ಗವೀನ್ಯೋರ್ಯದ್ವಸ್ತಾವಧಿ
ಸಂಶ್ರುತಮ್ ।
ಏವಾ ತೇ ಮೂತ್ರಂ ಮುಚ್ಯತಾಂ ಬಹಿರ್ಬಾಲಿತಿ
ಸರ್ವಕಮ್ ॥ ೬ ॥
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 1 :- ನಿಮ್ಮ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ, ಮೂತ್ರದ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು
ಮೂತ್ರಕೋಶದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಅದನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ
ಮಾಡೋಣ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 2 :- ಆ ಕರುಳು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಹಂಚಿಕೆ, ಮಾತಿನ ಕಣದೀ
ನೆಮ್ಮದಿಯ ಗಾಳಿ ಕರೆದು, ಅಗ್ನಿ, ಗಾಳಿ
ಎರಡನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸಿ ಅಮೃತ ಕ್ಷೇಮದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಚಲಿಸುವ
ವಿಧಾನವು ಗಾಳಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ತಲುಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆ ಎಲ್ಲಾ
ನೀರಿನ ದೇವರು ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ನೀರಿನ ದೇವರು
ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವಿಧಾನ 3 :- ಗಾಳಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಶ್ಲಾಘಿತ ಮೂರು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿತರಣೆಯನ್ನು, ಒಂದೇ
ರೀತಿಯ ಗಾಳಿ ಕರೆಯುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ತಲುಪುವುದಕ್ಕೆ, ಎರಡೂ ಸಂಪತ್ತಿನ ಶಕ್ತಿಯುತ ಕೋಶದಲ್ಲಿ (ಗರ್ಭಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ/ನಾಭಿಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ)
ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತ ಜೊತೆಗೆ ಅಮೃತ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ
ಸಮೀಪಿಸಲು ಅಂತಿಮ ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಆ ಮೂರು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀರಿನ ಕಡೆಗೆ ಬಂಧಿಸಲು ಬೆಂಕಿಯ ನೀರಿನ ಜೀವ ಉಸಿರು
ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ವಾಯು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸೂತ್ರವನ್ನು
ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನೋದಯದ ತಾಯಿ ಚೈತನ್ಯ
ಅಥರ್ವ
ವೇದ - ಖಾಂಡ 5 ಸೂಕ್ತ 3 ಶ್ಲೋಕ 7
ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀಮಹಿ ನಃ ಶರ್ಮ ಯಚ್ಛತ
ಪ್ರಜಾಯೈ ನಸ್ತನ್ವೇ೩ ಯಚ್ಚ ಪುಷ್ಟಮ್।
ಮಾ ಹಾಸ್ಮಹಿ ಪ್ರಜಯಾ ಮಾ ತನೂಭಿರ್ಮಾ
ರಧಾಮ ದ್ವಿಷತೇ ಸೋಮ ರಾಜನ್ ।।೭।।
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಮೂರು ತಾಯಿ ದೈವಗಳು, (ವಾಯು, ಚಕ್ರಗಳು, ಸರಸ್ಪತಿ) ಪ್ರಕೃತಿ ತಾಯಿ ಮತ್ತು
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಸರಸ್ವತಿ, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನೋದಯದ ತಾಯಿ
ಚೈತನ್ಯ, ಮತ್ತು ಮಾಹಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ
ಮೌಲ್ಯಗಳು, ನಮಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ದೊಡ್ಡ ಸಂತೋಷವನ್ನು
ನೀಡಲಿ, ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಯಾವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಅದನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ. ನಮ್ಮ
ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಜನರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ. ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಜನರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು ಅಥವಾ ದೂರವಾಗಬಾರದು. ಓ
ಸೋಮ, ಶಾಂತಿಯುತ ಆಡಳಿತಗಾರ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಜೀವಂತ ಸಂತೋಷದ
ನಿಯೋಜಕ, ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ
ಒಳಗಾಗಬಾರದು.
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 5 ಸೂಕ್ತ 7 ಶ್ಲೋಕ 4
ಸರಸ್ವತೀಮನುಮತಿಂ ಭಗಂ ಯನ್ತೋ ಹವಾಮಹೇ ।
ವಾಚಂ ಜುಷ್ಟಾಂ ಮಧುಮತೀಮವಾದಿಷಂ ದೇವಾನಾಂ
ದೇವಹೂತಿಷು।।
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ಗೌರವ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯ ಸಂಪತ್ತಿನತ್ತ ನಾವು ಬರುತ್ತೇವೆ,
ನಾವು ಆರಾಧಿಸುತ್ತೇವೆ, ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ (ಸಮೀಪಿಸುತ್ತೇವೆ)
ಮತ್ತು ದೇವತೆಯಂತೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿಸುತ್ತೇವೆ, ಉತ್ತಮ ಸಲಹೆಗಾರ,
ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ, ಜ್ಞಾನ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನೋದಯದ ದೈವಿಕ ತಾಯಿಯ ಆತ್ಮ. ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ
ಉದಾತ್ತ ಜನರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಾವು ಉದಾತ್ತ ಮತ್ತು ಉದಾರ ಜನರಿಂದ
ಪ್ರೀತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉದಾರತೆಯ ಸಿಹಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 5 ಸೂಕ್ತ 7 ಶ್ಲೋಕ 5
ಯಂ ಯಾಚಾಮ್ಯಹಂ ವಾಚಾ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಮನೋಯುಜಾ
।
ಶ್ರದ್ಧಾ ತಮದ್ಯ ವಿನ್ದತು ದತ್ತಾ ಸೋಮೇನ
ಬಭ್ರುಣಾ ||
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ದೈವಿಕ ಮತ್ತು ಉದಾರವಾದ ತಾಯಿ ಸರಸ್ವತಿ ನೀಡಿದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು
ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹೃದಯದ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಏನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆಯೋ,
ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯು ಉದಾರವಾದ ಸೋಮ ಚೈತನ್ಯದ ದೈವತ್ವದ,
ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿ.
ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಸತ್ವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 5 ಸೂಕ್ತ 10 ಶ್ಲೋಕ 8
ಬೃಹತಾ ಮನ ಉಪ ಹ್ವಯೇ ಮಾತರಿಶ್ವನಾ
ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ।
ಸೂರ್ಯಾಚ್ಚಕ್ಷುರನ್ತರಿಕ್ಷಾಚ್ಛೋತ್ರಂ
ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಶರೀರಮ್।
ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ವಾಚಮುಪ ಹ್ವಗ್ರಾಮಹೇ
ಮನೋಯುಜಾ ॥೮॥
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಅನಂತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ
ನಾನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಜೀವನದ
ಅಜೇಯ ಹೊದಿಕೆಗಾಗಿ ನಾನು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ
ಕಣ್ಣು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ ದೇಹಕ್ಕಾಗಿ
ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ. ಬೃಹತ್ ಸಮಾನದೊಂದಿಗೆ, ನಾವು ತಾಯಿ
ಸರಸ್ವತಿಯಿಂದ ದೈವತ್ವದ ಪದವನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು
ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಸತ್ವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ.
ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ ಚಲನೆ ನೀಡುವ ಸರಸ್ವತಿ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 5 ಸೂಕ್ತ 12 ಶ್ಲೋಕ 8
ಆ ನೋ ಯಜ್ಞಂ ಭಾರತೀ ತೂಯಮೇತ್ವಿಡಾ
ಮನುಷ್ವದಿಹ ಚೇತಯನ್ತೀ।
ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರ್ಬಹಿರೇದಂ ಸ್ಯೋನಂ
ಸರಸ್ವತೀಃ ಸ್ವಪಸಃ ಸದನ್ತಾಮ್॥೮॥
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಈ ವರುಣ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಯು ತ್ವರಿತ ವಾತ್ಸಲ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಲು, ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹರಿಸುವ ದೇವತೆಯ
ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ. ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಕರೆಯ ಕಿವುಡ ಮಾತು, (ಅಜಪ ಮಂತ್ರ)
ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ ಚಲನೆಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮೂರು ದೇವತೆ
ಸರಸ್ವತಿ, ಯಾಚಕನಿಂದ ಘರ್ಜನೆ ಶಬ್ದ.
ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಿತ ಸರಸ್ಪತಿ ದೇವಿ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 5 ಸೂಕ್ತ 23 ಶ್ಲೋಕ 1
ಓತೇ ಮೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಓತಾ ದೇವೀ
ಸರಸ್ವತೀ।
ಓತೌ ಮ ಇನ್ದ್ರಶ್ಚಾಗ್ನಿಶ್ಚ ಕ್ರಿಮಿ
ಜಮ್ಭಯತಾಮಿತಿ ॥ ೧ ॥
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ: ಸೂರ್ಯ
ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ದೈವಿಕ ಸರಸ್ವತಿ, ವಿಕಿರಣ
ಕಿರಣಗಳು, ಮಳೆಯ ತುಂತುರು, ಹರಿಯುವ
ತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ
ಹೊಂದಿವೆ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ, ವಿದ್ಯುತ್
ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಕ್ತಿ ಕೂಡ ನಮಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ರೋಗವನ್ನು
ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹುಳುಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ರೋಗಾಣುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲಿ.
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 6 ಸೂಕ್ತ 30 ಶ್ಲೋಕ 1
ದೇವಾ ಇಮಂ ಮಧುನಾ ಸಂಯುತಂ ಯವಂ ಸರಸ್ವತ್ಯಾಮಧಿ
ಮಣಾವಚರ್ಕಷುಃ ।
ಇನ್ದ್ರ ಆಸೀತ್ ಸೀರಪತಿಃ ಶತಕ್ರತುಃ
ಕೀನಾಶಾ ಆಸನ್ ಮರುತಃ
ಸುದಾನವಃ ॥೧॥
ಭಾವಾರ್ಥ:- ದೇವತೆಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೈವಗಳು, ಈ (ಯವ) ಗಂಜಿಯ ದಾನ್ಯವನ್ನು ಜೇನುತುಪ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ
ಪ್ರಕೃತಿಯ (ಸರಸ್ವತಿಯ) ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ನೂರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸ್ತುಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ
ಇಂದ್ರನು ಉಳಿಮೆದಾರನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಮಾರುತರು ಉದಾರವಾದ ಗಾಳಿಯು ಸಹಾಯಕ ಕೃಷಿಕರಾಗಿದ್ದರು.
ವಿವರಣೆ:-
ಇಲ್ಲಿ ಸರಸ್ಪತಿಯ ಹರಿವು ಎಂದರೆ ದ್ರವ ರೂಪದ, ಆವಿ ರೂಪದ, ಮಳೆ (ಸಿಂಚನ) ರೂಪದ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ದಾನ್ಯಗಳ ಬೀಜ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೈವಗಳು
ಎಂದರೆ ವಾಯು, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು
ಇದರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಗಳು. ಮಳೆಯ ಮುಖಾಂತರ ಬೀಜವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಆ ಅಮೃತದ
ಸರಸ್ಪತಿಯಲ್ಲಿನ ಪೋಷಕಾಂಶದಿಂದ ಬೀಜವು ಬೆಳೆದು ಗಿಡ, ಮರವಾಗಿ
ಫಸಲನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಾರದಿಂದ ಬೀಳುವ ಸಿಂಚನದಿಂದ
ಗ್ರಾಭದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅನೇಕ ರಸಾಯಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಜೀವ ಕೋಶಗಳು ಉದಯಿಸಿ ಗಂಜಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ
ಅದೇ ಗಂಜಿಯಲ್ಲಿ ಆವಿ ಮುಖೇನ ಎಲ್ಲಾ ಪೋಷಕಾಂಶವನ್ನು ಗಾಳಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ದೇಹದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೂ
ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ದೇಹದಲ್ಲೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲೂ
ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯವಾಗಿಯೂ ಆಂತರಿಕವಾಗಿಯೂ ಗಾಳಿಯು ಕೃಷಿಕ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
ದೇಹ
ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 6 ಸೂಕ್ತ 41 ಶ್ಲೋಕ 3
ಮಾ ನೋ ಹಾಸಿಷುರ್ಋಷಯೋ ದೈವ್ಯಾ ಯೇ ತನೂಪಾ
ಯೇ ನಸ್ತನ್ವಸ್ತನೂಜಾಃ ।
ಅಮಾ ಮತ್ಯೌಅಭಿ ನಃ ಸಚಧ್ವಮಾಯುರ್ಧತ್ತ
ಪ್ರತರಂ ಜೀವಸೇ ನಃ ॥೩॥
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ
ದೈವಿಕ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮತ್ತು
ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಗಳು, ನಮ್ಮ ದೇಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ
ಶಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಮರತ್ವದ ದೈವತ್ವಗಳು ನಾಶವಾಗದೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ
ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಇರಲಿ. ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಮತ್ತು
ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ನಮಗೆ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ವಯಸ್ಸನ್ನು
ನೀಡಲಿ.
ದೈವಿಕ ಸರ್ವಜ್ಞತೆಯ ಮಾತೃ ಧ್ವನಿಯು ಸರಸ್ಪತಿ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 18 ಸೂಕ್ತ 1 ಶ್ಲೋಕ
41
ಸರಸ್ವತೀ ದೇವಯನ್ತೋ ಹವನ್ತೇ
ಸರಸ್ವತೀಮಧ್ವರೇ ತಾಯಮಾನೇ।
ಸರಸ್ವತೀ ಸುಕತೋ ಹವನ್ತೇ ಸರಸ್ವತೀ
ದಾಶುಷೇ ವಾರ್ಯ ದಾತ್ ॥೪೧॥
ಭಾವಾರ್ಥ:- ದೈವತ್ವಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಜನರು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ದೈವಿಕ ಸರ್ವಜ್ಞತೆಯ ಮಾತೃ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ,
ಆದರ ಸುಗಂಧವು ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಹೊರಸೂಸುವಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು
ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಪವಿತ್ರ ದೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ,
ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಬೇಡುವಾಗ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸರಸ್ವತಿಯು ಉದಾರವಾದ ಆರಾಧಕ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕಾರನಿಗೆ
ಹಾಡಿನ ಗಾಯಕನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಫಲವನ್ನು ನೀಡಲಿ.
ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಸಹಸ್ರಾರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ತಾಯಿ ಸರಸ್ಪತಿ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 18 ಸೂಕ್ತ 1 ಶ್ಲೋಕ
42
ಸರಸ್ವತೀ ಪಿತರೋ ಹವನ್ತೇ ದಕ್ಷಿಣಾ
ಯಜ್ಞಮಭಿನಕ್ಷಮಾಣಾಃ ।
ಆಸದ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಬರ್ಹಿಷಿ ಮಾದಯಧ್ವಮನಮೀವಾ
ಇಷ ಆ ಧೇಹ್ಯಸ್ಮೇ ॥
ಭಾವಾರ್ಥ:- ದಕ್ಷಿಣದ ಉದಾರ ಉಡುಗೊರೆಗಳೊಂದಿಗೆ (ಮೂಲಾಧಾರದ ಉಡುಗೊರೆಗಳಾದ ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯಲಿ
ಚಲಿಸುವ ಪ್ರಾಣ ಅಪಾನ ಉದಾನ, ಸಮಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ ಪಂಚ ಪ್ರಾಣಗಳು) ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿರುವ ಪೋಷಕರ ಮನೆಯವರು
ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಮಾತಿನ ದೈವಿಕ ಆತ್ಮ. ಓ ತಾಯಿಯೇ, ಬಂದು ನಿಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ದೈವಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ,
ಸಮರ್ಪಿತ ಆರಾಧಕರೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸಿ ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ನಕರಾತ್ಮಕತೆಗಳಿಲ್ಲದ
ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ, ಸಂಪತ್ತು, ಗೌರವ
ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡಿ.
ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಮಂತ್ರದ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸರಸ್ಪತಿ ಜ್ಞಾನ ಅಮೃತ ಧಾರೆ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 18 ಸೂಕ್ತ 1 ಶ್ಲೋಕ
43
ಸರಸ್ವತಿ ಯಾ ಸರಥಂ ಯಯಾಥೋಕ್ಥೈಃ
ಸ್ವಧಾಭಿರ್ದೇವಿ ಪಿತೃಭಿರ್ಮದನ್ತೀ।
ಸಹಸ್ರಾರ್ಘಮಿಡೋ ಅತ್ರ ಭಾಗಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ
ಯಜಮಾನಾಯ ಧೇಹಿ ॥
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಸರಸ್ವತಿ, ದೈವತ್ವದ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ತಾಯಿಯ ಧ್ವನಿಯು
ಪವಿತ್ರ ಸುಗಂಧದ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ (ಸಹಸ್ರಾರಕ್ಕೆ)
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬರುತ್ತಾಳೆ, ದೈವಿಕ ತಾಯಿ ಪೋಷಕರ ಮನೆಯವರೊಂದಿಗೆ
ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿ, ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ, ಸಂಪತ್ತು, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯೊಂದಿಗೆ, ದೇಹಕ್ಕೆ,
ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ, ಸಾವಿರ
ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಂಶ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ.
ವಿವರಣೆ:- ಅಜಪ
ಮಂತ್ರದ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಸಹಸ್ರಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸುಗಂಧಿತ ಆರಾಧನೆಯ ಸಮರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷದ
ಆರೋಗ್ಯದಿಂದ ಸರಸ್ಪತಿ ಅರ್ಥಾತ್ ಜ್ಞಾನದ ಅಮೃತ ಆಗಮನವಾಗುತ್ತದೆ,
ಯಾರು ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಇಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅವರೊಡನೆ ತಾಯಿ ಸರಸ್ಪತಿ
ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ, ಹೀಗೆ ಆಹಾರ, ಶಾಖದ
ಶಕ್ತಿ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಸಂಪತ್ತು,
ಶ್ರದ್ದೆಯ ಧ್ಯಾನ, ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮನುಜನ ದೇಹಕ್ಕೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾದದ ಅಂಶವನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತದೆ ಸರಸ್ಪತಿ ಮಾತೆ.
ಅಹಿಂಸೆಯ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ (ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ) ಅವಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು
ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 18 ಸೂಕ್ತ 4 ಶ್ಲೋಕ
45
ಸರಸ್ವತೀ ದೇವಯನ್ತೋ ಹವನ್ತೇ
ಸರಸ್ವತೀಮಧ್ವರೇ ತಾಯಮಾನೇ।
ಸರಸ್ವತೀಂ ಸುಕೃತೋ ಹವನ್ತೇ ಸರಸ್ವತೀ
ದಾಶುಷೇ ವಾರ್ಯ ದಾತ್ ॥
ಭಾವಾರ್ಥ:- ದೈವತ್ವದ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಪವಿತ್ರ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸದಾ ಸ್ವಂದಿಸುವ ಮತ್ತು
ಹರಿಯುವ ತಾಯಿಯ ಜ್ಞಾನದ ಹರಿವಿನ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು
ಆವಾಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾತ್ತ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು
ಜ್ಞಾನದ ನಿರಂತರ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು
ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು, ನಾವು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸೋಣ,
ಅವರ ಆಯ್ಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದಾರವಾದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಯ
ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ.
ತಾಯಿ
ಸರಸ್ವತಿ, ದೈವಿಕ
ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಉಜ್ವಲತೆಯ ಉಸಿರು
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 18 ಸೂಕ್ತ 4 ಶ್ಲೋಕ
46 - 47
ಸರಸ್ವತೀ ಪಿತರೋ ಹವನ್ತೇ ದಕ್ಷಿಣಾ
ಯಜ್ಞಮಭಿನಕ್ಷಮಾಣಾಃ ।
ಆಸದ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಬರ್ಹಿಷಿ ಮಾದಯಧ್ವಮನಮೀವಾ
ಇಷ ಆ ಧೇಹ್ಯಸ್ಮೇ ॥೪೬
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಪಿತೃಗಳು, ಪೋಷಕರ
ಹಿರಿಯರು, ಅವರು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಆರಾಧಿಸುವಾಗ, ಅವರು ದಕ್ಷತೆ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಯ ಸರಳ ಮತ್ತು
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಡುಗೊರೆಗಳಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಯಜ್ಞವನ್ನು (ಮೂಲಾಧಾರದ ಯಜ್ಞ) ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು
ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಿಯರೇ, ಬನ್ನಿ, ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಆನಂದಿಸಿ, ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ
ಆನಂದವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿ.
ಸರಸ್ವತಿ ಯಾ ಸರಥಂ ಯಯಾಥೋಕ್ಥೈಃ ಸ್ವಧಾಭಿರ್ದೇವಿ
ಪಿತೃಭಿರ್ಮದನ್ತೀ।
ಸಹಸ್ರಾರ್ಘಮಿಡೋ ಅತ್ರ ಭಾಗಂ ರಾಯಸ್ಪೋಷಂ
ಯಜಮಾನಾಯ ಧೇಹಿ ॥೪೭
ಭಾವಾರ್ಥ:- ತಾಯಿ
ಸರಸ್ವತಿ,
ದೈವಿಕ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಉಜ್ವಲತೆಯ ಉಸಿರು, ಅಗತ್ಯ
ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸ್ತೋತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ರಚನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ನುರಿತ ಜೀವಾಳವಾದ ಉಸಿರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ಕಲ್ಪನೆಯ
ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ರಥದ ಮೇಲೆ ದೇವತೆಯಂತೆ,
ಯಜಮಾನನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ (ಸಹಸ್ರಾರಕ್ಕೆ) ತಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ
ಸಂಪತ್ತು, ಗೌರವ, ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು
ಅನಂತ ದೃಷ್ಟಿಯ ಜೀವಂತ ಶಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ದೈವಿಕತೆಯ ಸಾವಿರ ಹೊಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯು ಅವನ
(ಸಹಸ್ರಾರದ) ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳು.
ದೈವಿಕ ತಾಯಿಯಯ ಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮ ಶಾಂತಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆಗಾಗಿ ತುಂಬಿರಲಿ
ಅಥರ್ವ ವೇದ - ಖಾಂಡ 19 ಸೂಕ್ತ 11 ಶ್ಲೋಕ
2
ಶಂ ನೋ ದೇವಾ ವಿಶ್ವದೇವಾ ಭವನ್ತು ಶಂ
ಸರಸ್ವತೀ ಸಹ ಧೀಭಿರಸ್ತು।
ಶಮಭಿಷಾಚಃ ಶಮು ರಾತಿಷಾಚಃ ಶಂ ನೋ
ದಿವ್ಯಾಃ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ ಶಂ ನೋ ಅಪ್ಯಾಃ॥೨॥
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಪ್ರಪಂಚದ ಉದಾರ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ದೈವಗಳು ನಮ್ಮ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಇರಲಿ. ಸರಸ್ವತಿ,
ದೈವಿಕ ತಾಯಿಯ ಜ್ಞಾನ, ಜ್ಞಾನೋದಯದ
ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಇರಲಿ. ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು
ಮಾನವೀಯತೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಉದಾರ, ಸಹಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಶಕ್ತಿಗಳು
ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಇರಲಿ. ಭೂಮಿಯ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ಆಕಾಶದ ನೀರು, ನಮಗಾಗಿ
ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿರಲಿ.
ಕರಾಗ್ರೇ ವಸತೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕರಮಧ್ಯೇ
ಸರಸ್ವತೀ
ಕರಮೂಲೇ ತು ಗೋವಿಂದಃ ಪ್ರಭಾತೇ ಕರದರ್ಶನಂ
||
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ಕೈಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಇದ್ದಾಳೆ (ಚಂಚಲನಾಗಿ ಅಲುಗದೆ
ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತನಾಗಿ ನೀನು ಚಂಚಲನಾಗಿ ಅಲುಗಿದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಿನ್ನಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಾಳೆ,) ಕೈಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ಪತಿ ಇದ್ದಾಳೆ (ಅಂದರೆ ಅಂತಹ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಕುಂಡಲಿನಿ
ಶಕ್ತಿ ಸರಸ್ಪತಿ ಇದ್ದಾಳೆ, ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅಂತಹ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು
ಜಾಗ್ರತೆಗೊಳಿಸಿ ಸಹಸ್ರಾರಕ್ಕೆ ಏರಿಸು, ಆಗ ಪರಮಾತ್ಮನ
ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ) ಕೈಯ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಬೆಳಗಿನ
ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವರುಗಳ ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. (ಹಿಂದುಗಳಿಗೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ
ಏಳುತ್ತಲೇ ಕುಂಡಲಿನಿ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಕಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.)
ಸರಸ್ಪತಿ ನಮಸ್ತುಬ್ಯಮ್ ವರದೇ ಕಾಮರೂಪಿಣಿ
ವಿದ್ಯಾರಂಬಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಿದ್ದಿರ್ಬವತು
ಸದಾ
ಭಾವಾರ್ಥ:- ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಮೃತವನ್ನು ಅರ್ಜಿಸಿದ ಗಾಳಿ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಸರಸ್ಪತಿಯೇ ನಿನಗೆ ವಂದನೆಗಳು
ರಕ್ಷಿಸಲು ಉತ್ತಮ (ವರದೇ) ಭೂಮಿಯ (ಮೂಲಾಧಾರ) ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸೂತ್ರದ ಹಮ್ ಶಬ್ದವು ಮಿದುಳಿನ
ನಾಸಿಕವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಲು ಚಲಿಸುವ (ಕಾಮರೂಪಿಣಿ) ವಿದ್ಯಾರಂಬವನ್ನು ಮಾಡುವೆ ನನಗೆ ಸದಾ ಸಿದ್ದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡು.
ವಿವರಣೆ:-
ಕಾಮರೂಪಿಣಿ ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರಾರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಭೂಮಿಯ (ಮೂಲಾಧಾರ) ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸೂತ್ರದ ಹಮ್ ಶಬ್ದವು
ಮಿದುಳಿನ ನಾಸಿಕವನ್ನು (ಸುಷುಮ್ನಾವನ್ನು) ವ್ಯಾಪಿಸಲು ಚಲಿಸುವ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಇದೆ. ಸರಸ್ಪತಿ
ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರಾರ್ಥದಲ್ಲಿ "ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಮೃತವನ್ನು ಅರ್ಜಿಸಿದ ಗಾಳಿ ವ್ಯಾಪಿಸುವ" ಎಂಬ
ಅರ್ಥ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆಗೂ ಕಾಮರೂಪವಾದ ಆಸೆಗೂ ಎಲ್ಲಿಯ ಸಂಬಂದ,
ಹೀಗೆ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ಗೊಂದಲವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡು, ನಾವು ಸತ್ಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾದ ಕುಂಡಲಿನಿ ಯೋಗವನ್ನು ಕಡೆಗಾಣಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು
ಈಗಲಾದರೂ ಅರಿತು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅರಿಸೋಣ
ವಿವರಣೆ:- ಮನುಷ್ಯನ
ಶರೀರವು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ-ವಾದದ್ದೆಂದು ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾವನೆ. ಅದು ಧರ್ಮಾ-ಚರಣೆಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೂ ಸಾಧನ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಅನುಭೂತಿಗೂ
ಆಧಾರ ಎಂಬ ಬೋಧನೆಗಳೂ ಇವೆ. ಶರೀರ, ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನಸ್ಸು, ಕರ್ಮ ಪುರುಷ - ಇವು ಪರಸ್ಪರ
ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಲಪರಿ-ಮಿತಿಗೆ ಆಯುಸ್ಸೆಂದು ಹೆಸರು. ಶರೀರ,
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಪಂಚ-ಭೂತಾತ್ಮಕ, ಪಂಚಭೂತ, ಆತ್ಮಗಳ ಸಂಯೋಗವೇ ಕರ್ಮಪುರುಷ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅಧಿಕರಣಭೂತನಾಗುವುದು ಈ ಕರ್ಮ ಪುರುಷನೇ. ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಆಯುರ್ವೇದವು ಶರೀರ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ
ಬಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು ; ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ "ಅಪ್”(ನೀರು) ಭೂತವು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ
ಮೂಲವಾದುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ, ಛಾಂದೋಗ್ಯ,
ತೈತ್ತಿರೀಯ, ಮೈತ್ರಿ , ಮೈತ್ರಾಯಣೀ ಮತ್ತು ಕೌಷೀತಕೀ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿ , ಅಪ್ , ತೇಜಸ್ , ವಾಯು
ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ಭೂತಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿಯೂ, ಒಂದನ್ನೊಂದು
ಅನುಸರಿಸಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳ ವಿವರಣೆಯು ಉಪನಿಷತ್ ಬ್ರಹ್ಮನ
ಕಲ್ಪನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿತು; ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು
ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರಮೇಣ ಅದು ಕೆಲವು ದರ್ಶನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ
ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಪಾಂಚಭೌತಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಎಲ್ಲ ದ್ರವ್ಯಗಳೂ ಈ
ಪಂಚಭೂತಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮಕವಾದ ಎಲ್ಲ ದ್ರವ್ಯಗಳೂ
ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮಕವಾದ ಶರೀರದ ವ್ಯಾಧಿ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಧಾನ ಕಲ್ಪನೆ
ವಾತ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫಗಳೆಂಬ ತ್ರಿಧಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇವು
ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಇದ್ದರೆ, ಮೂರು ಕಂಭಗಳು ಮನೆಯೊಂದರ ಭಾರವನ್ನು
ಧರಿಸುವಂತೆಯೇ, ಶರೀರಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ತ್ರಿದೋಷಗಳಾಗಿ
ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಗೂ ಪಂಚಭೂತಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಿದೆ. ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ವಾಯುಭೂತಗಳು ವಾತವನ್ನೂ, ಅಗ್ನಿಯು ಪಿತ್ತವನ್ನೂ, ಅಪ್ (ನೀರು) ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿ
ಭೂತಗಳು ಕಫವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ವಾತ ಪಿತ್ತ ಕಫಗಳು ಶರೀರೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ
ಕಾರಣಗಳೆಂದೂ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು ಶರೀರವನ್ನೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವ
ಕೆಲವು ಸ್ಥಾನಗಳು ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಉಂಟು.
ವಾತ
ಅಥವಾ ವಾಯುವು ಪ್ರಾಣ (ಜಠರವನ್ನು ಆಹಾರದಿಂದ ತುಂಬಿಸುವುದು), ಉದಾನ
(ಇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು), ಸಮಾನ (ರಸ, ಮಲ, ಮೂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿ-ಸುವುದು), ವ್ಯಾನ (ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಚಲನೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದು),
ಮತ್ತು ಅಪಾನ (ಶುಕ್ರ, ಮೂತ್ರ
ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧಾರಣೆಯಾಗುವಂತೆಯೂ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾಗು-ವಂತೆಯೂ ಮಾಡುವುದು) ಎಂದು ಐದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತವೂ ಸಹ ಐದು ರೀತಿಯದು:
ರಸಧಾತುವಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ರಂಜಕ ಪಿತ್ತ, ಇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥ
ಜ್ಞಾನ ಸಾಧಕವಾದದ್ದು ಸಾಧಕ ಪಿತ್ತ, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಆಲೋಚಕ,
ಶಾಖವನ್ನೂ ಹೊಳಪನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಭಾಜಕ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಸೂಕ್ತ
ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಮಾಡುವ ಪಾಚಕ, ಕಫವೂ ತನ್ನ
ಕಾರ್ಯಭೇದಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಶೇಷಕ, ಕ್ಷೇಧಕ, ಬೋಧಕ, ತರ್ಪಕ ಮತ್ತು ಅವಲಂಬಕಗಳೆಂದು ಐದು ವಿಧಗಳಾಗಿ
ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ.
ಆಯುರ್ವೇದದ
ಪ್ರಕಾರ, ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರದ್ರವ್ಯಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಕವಾಗಿ,
ಸಾರಭೂತವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಸ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ರಸಕ್ಕೆ
ಹೃದಯವೇ ಆಧಾರಸ್ಥಾನ. ಇದು ಶರೀರದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಆವಶ್ಯಕವಾದವುಗಳನ್ನು
ಒದಗಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ದೇಹಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ
ಪೋಷಕದ್ರವ್ಯ. ಈ ರಸಧಾತು ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮಕವಾದದ್ದು, ಮಧುರ, ಆಮ್ಲ, ಲವಣ, ತಿಕ್ತ, (ಒಗರು) ಕಟು (ಕಹಿ) ಮತ್ತು ಕಷಾಯಗಳೆಂಬ ಷಡ್ರಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಹಾಗೂ
ನೀರವತ್ತಾದದ್ದು, ಅಪ್ (ನೀರು) ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ರಸವು ಯಕೃತ್
(ಲಿವರ್) ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹ (ಸ್ಪ್ಲೀನ್/ಗುಲ್ಮ) ಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ರಂಜಕ
ಪಿತ್ತದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ರಕ್ತವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಕ್ತವೂ ಒಂದು
ಧಾತು. ರಕ್ತಧಾತುವಿನಿಂದ ಮಾಂಸಧಾತುವೂ, ಮಾಂಸಧಾತುವಿನಿಂದ ಮೇದಸ್ಸು
(ಫ್ಯಾಟ್/ಕೊಬ್ಬು) ಧಾತುವೂ, ಮೇದಸ್ಸು ಧಾತುವಿನಿಂದ ಅಸ್ಥಿ ಧಾತುವೂ,
ಅಸ್ಥಿ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಮಜ್ಜೆ (ಬೋನ್ ಮ್ಯಾರೋ) ಧಾತುವೂ, ಮಜ್ಜೆ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಶುಕ್ರಧಾತುವೂ[1] (ವೀರ್ಯ/ಕೊನೆ ಹಂತದ
ಅಮೃತ) ಪರಿಣಾಮಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಆಹಾರವು ಪಾಕಗೊಂಡು
ರಸಧಾತುವಾಗಲು ಕಾರಣ ಜಾಠರಾಗ್ನಿ ಎಂಬುದು, ರಸಧಾತುವಿನಿಂದ ರಕ್ತ,
ಮಾಂಸ, ಮೇದಸ್ಸು, ಅಸ್ಥಿ, ಮಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರಧಾತುಗಳು
ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಲು ಕಾರಣ ಆಯಾ ಧಾತ್ವಗ್ನಿಗಳು, ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮಕ ಆಹಾರವು
ಮೊದಲು ಆಯಾ ಭೂತಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಪಾಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಠರಾಗ್ನಿ, ಭೂತಾಗ್ನಿ
ಮತ್ತು ಧಾತ್ವಗ್ನಿಗಳಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಹೀಗೆ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಪಾಕಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವುದು ಅಗ್ನಿ
ವಿಶೇಷಗಳಿಂದ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಯುರ್ವೇದವು ಶರೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆಹಾರ ಪಚನಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ
ದೇಹಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಸಕಾರಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ.
ವೀರ್ಯವೆಂದರೆ
(ಶುಕ್ರಧಾತು/ ಕೊನೆ ಹಂತದ ಅಮೃತ) ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಶಕ್ತಿ. ಶರೀರದಲ್ಲಿ
ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ವೀರ್ಯವು ಸಾಧನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೀರ್ಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶೀತ,
ಉಷ್ಣ ಎಂಬೆರಡು ಬಗೆಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಷ್ಣ ವೀರ್ಯವು ಭ್ರಮಣ,
ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ, ಗ್ಲಾನಿ (ಆಯಾಸ), ಬೆವರು,
ಶೀಘ್ರವಚನ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನೂ ಶೀತವೀರ್ಯವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷ, ದೇಹಬಲ, ರಕ್ತವೃದ್ದಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನೂ
ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಿಪಾಕವು ಜಠರಾಗ್ನಿ, ಭೂತಾಗ್ನಿ, ಧಾತ್ವಗ್ನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆಹಾರವು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ
ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಆಹಾರದ್ರವ್ಯವು ಜಾಠರಾಗ್ನಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಮಧುರ, ಆಮ್ಲ, ಕಟು ಎಂಬ ಮೂರು ಪಾಕಗಳಾಗಿ ಮೊದಲು
ಪರಿಣಾಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವಸ್ಥಾಪಾಕವೆಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಅವಸ್ಥಾಪಾಕದಿಂದ ಮುಂದೆ ರಸವು ರಕ್ತ
ಮುಂತಾದ ಇತರ ಧಾತುಗಳಾಗಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಧಾತುಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಾಗ ನಡೆಯುವ ಪಾಕಕ್ಕೆ
ನಿಷ್ಟಾ ಪಾಕ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಹೀಗೆ ಸಾಕ, ವಿಪಾಕಗಳು ನಾವು ಸೇವಿಸಿದ
ಆಹಾರದ್ರವ್ಯವು ಶರೀರಗತವಾಗಿ ದೇಹಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು. ಆಹಾರವು ಸರಿಯಾಗಿ
ಪಾಕವಾಗದಿದ್ದರೆ (ಬೆಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ) ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಮ (ಆಮ ಸಹಿತವಾದದ್ದು) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅದರಲ್ಲಿ
ದೋಷಯುಕ್ತ ಧಾತುಗಳೂ ಮಲಗಳೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಇರುತ್ತವೆ. ಎಂದರೆ ಆಮವು ಅಪಕ್ವವಾದ ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು
ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಬರಲು ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮವನ್ನು ರಸಾದಿ
ಧಾತುಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ದೇಹ ಪೋಷಣೆಯು ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಸದ್ರವ್ಯಗಳು
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ
ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಧಮನಿ,
(ಆರ್ಟರಿ/ರಕ್ತನಾಳ) ಸಿರೆ (ರಕ್ತನಾಳಗಳು/ವೇನ್ಸ್) ಸ್ರೋತಸ್ (ಸೂಕ್ಷನಾಳಗಳಾಗಿದ್ದು ಧಮನಿಗಳಿಗೂ
ಸಿರೆಗಳಿಗೂ ನಡುವಣ ವಾಹಕಗಳಂತೆ ಶರೀರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುತ್ತವೆ) ಎಂಬ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ
ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಧಮನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು; ಹೃದಯವೇ ಅವುಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ. ಹೃದಯದಿಂದ ಮೇಲು ಮುಖವಾಗಿ ಹತ್ತೂ ಕೆಳ ಮುಖವಾಗಿ
ಹತ್ತೂ ಅಡ್ಡಡ್ಡವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಧಮನಿಗಳೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ರಸವು ಶರೀರಾದ್ಯಂತ
ಸಂಚರಿಸಿ ದೇಹಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತದೆ. ಧಮನಿಗಳು ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆ. ಸಿರೆಗಳು
ಸ್ಪಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಸಿರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏಳುನೂರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಾತವಾಹಿನಿಗಳು
(ಹತ್ತು), ಪಿತ್ತ ವಾಹಿನಿಗಳು (ಹತ್ತು), ಕಫ ವಾಹಿನಿಗಳು (ಹತ್ತು) ಮತ್ತು ರಕ್ತವಾಹಿನಿಗಳು (ಹತ್ತು) ಎಂದು ನಲವತ್ತು
ಮೂಲಸಿರೆಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಮತ್ತೆ ನೂರ ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಿರೆಗಳಾಗಿ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ
ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಳಗಳಂತೆ ಹರಡಿ ಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಿರೆಗಳು ವಾತ, ಪಿತ್ತ,
ಕಫ - ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಸಹ ವಹಿಸಲು ಶಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸೋತಸ್ ಗಳು
ಸೂಕ್ಷನಾಳಗಳಾಗಿದ್ದು ಧಮನಿಗಳಿಗೂ ಸಿರೆಗಳಿಗೂ ನಡುವಣ ವಾಹಕಗಳಂತೆ ಶರೀರವನ್ನು
ವ್ಯಾಪಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿರೆಗಳು ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಕಫ ದೋಷಗಳನ್ನೂ ಸೋತ ಧಮನಿಗಳು ರಸ ಹಾಗೂ ರಕ್ತಯುತ ಧಾತುಗಳನ್ನೂ ವಹನಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ರಸಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾವುದು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಆಯುರ್ವೇದ
ಪರಿಣತರು ಉತ್ತರವಾಗಿ, ಅದು ಅವರವರ ಕರ್ಮಫಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕನಾಗಿರುತ್ತದೆ
ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾಯುವೂ ಸಹ ಇವುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹೇಗೆ
ಸಸ್ಯವು ನಮ್ಮಂತೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿನ್ನದೇ ತನ್ನ ದೇಹರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಳಗಳಿರುವ ಬೇರು, ಕಾಂಡ, ಕವಲು ರೆಂಬೆಗಳು, ಎಲೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಲವಣಾಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನೀರನ್ನು ಹೀರಿ ಎಲ್ಲಾ ತನ್ನ
ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶವನ್ನು ವಾಯು ನೀರು ಭೂಮಿ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಿತರಿಸುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ನಾಡಿಗಳು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಾಯು ನೀರು ಬೆಂಕಿ ಸಹಾಯದಿಂದ
ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನೀರು, ಉಸಿರು
ಮತ್ತು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬೆಂಕಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ
ವಾಯು ಮನುಜನ ಜಠರವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ
ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿ ಆಹಾರದಿಂದ ರಸ ವಿಶೇಷಣಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಅದು ಆವಿ,
ವಾಯು, ರಕ್ತ, ನೀರಿನ ಮುಖೇನ ನಮ್ಮ
ದೇಹದ ಕಣಕಣಗಳಿಗೂ ತಲುಪಿ, ಅಂತಹ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯದ ರಸ
ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ದೇಹದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹರಡಿ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವರ್ದಿಸುವ ಅಮೃತ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವೇ
ನಮ್ಮ ದೇಹ. ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವಂತೆ
ಮಾಡಿ ತಲೆಯ ಭಾಗದ ಮುಖ್ಯ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಜ್ಞಾನ ದೇವಿಯನ್ನೂ
ಪ್ರಸಾಧಿಸುವ ಗೋಪ್ಯ ವಿಧಾನವೇ ನಮ್ಮ ವೇದಗಳು ನಮಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿರುವುದು. ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಬೋಧನೆಯೂ
ಬೇಕಿಲ್ಲ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಕಾರ್ಯ ಅದು ಮಾಡುತ್ತಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬಹುವಿದ ಉಪಕಾರಿಯಾಗಿ
ಬಾಳುತ್ತಿದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದು ಸದಾ ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತವಾಗಿ ತನ್ನ ದೈಹಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಆಸೆ
ದುರಾಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ. ಮನುಜನಾದರೋ ತನ್ನ ಆಸೆ, ದುರಾಸೆ, ವ್ಯಾಮೋಹ, ಆಲಸ್ಯ,
ಈರ್ಷೆ ಮುಂತಾದ ಮನೋವಿಕಾರದಿಂದ ತನ್ನ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವಾದ ತನಗಾಗಿ ತನ್ನಿಂದಲೇ ತನ್ನಂತರಂಗದಿಂದಲೇ
ಮಾಡಬೇಕಾದುದ್ದನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ವೇದ ಬೋಧನೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಂಡು ಬಂದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಬೋಧನೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳು ಉದಯವಾಗಿವೆ.
ದಾ.ರಾ
ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಅನಂತ ಪ್ರಣಯ ಕವನ ನೋಡೋಣ, “ಉತ್ತರಧ್ರುವದಿಂ ದಕ್ಷಿಣ
ಧ್ರುವಕೂ ಚುಂಬಕ ಗಾಳಿಯು ಬೀಸುತಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬಿಂಬಕೆ ಚಂದ್ರನ ಬಿಂಬವು ರಂಬಿಸಿ ನಗೆಯಲಿ
ಮೀಸುತಿದೆ ॥
ಇಲ್ಲಿ
ಧೃವಗಳು ಮತ್ತು ಚುಂಬಕ ಗಾಳಿ ವಿವರಣೆ ಇದೆ, ಯೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಗೆ ಮೇರು
ದಂಡವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ 'ಮೇರು ದಂಡವೇ
ಮೇರುಪರ್ವತ. ಈ ಪರ್ವತ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ ನಮ್ಮ ಶಿರಸ್ಸಿನವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಮೂಲಾಧಾರ ಭೂಮಿ ತತ್ತ್ವದ ಸ್ಥಾನ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಶಿರಸ್ಸೇ ಈ ಕವನದ ಉತ್ತರ ಧೃವ ಹಾಗೂ
ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಮೂಲಾಧಾರವೇ ದಕ್ಷಿಣ ಧೃವ. ಈ ಪರ್ವತದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ನದಿಗಳು ಅಥವಾ ನಾಡಿಗಳು
ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮೂರು ನದಿಗಳನ್ನು ಇಡಾ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರ ನಾಡಿ, ಪಿಂಗಳ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯ ನಾಡಿ ಶ್ತ ಸುಷುಮ್ನ ನಾಡಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ
ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ ಸರಸ್ವತೀ ನದಿಗಳೆಂದೂ ಹೆಸರಿವೆ. ಸರಸ್ಪತಿ
ನದಿಯೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಮಾರ್ಗ. ಸುಷುಮ್ನ ಅಥವಾ ಸರಸ್ಪತಿಯ ನಾಡಿಯ ದ್ವಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಗುಪ್ಪ ನದಿ. ಇಡಾ ಪಿಂಗಳ ನಾಡಿಗಳು ಸುಷುಮ್ನೆಯ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ
ಬೇರೆಯಾಗಿ ಹರಿದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮತ್ತೆ ಕವಲೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂರು ನಾಡಿಗಳು
ಸೇರುವ ಜಾಗವನ್ನು ಗಂಗಾ ಯಮುನಾ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಂತೆ, ತ್ರಿವೇಣಿ
ಸಂಗಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಮೂನೆಯ ಮೂರು ಸಂಗಮಗಳಿವೆ.
ಗಾಳಿ
ಎಂದರೆ ವಾಯು ಎನ್ನಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವಾಯು ಅಥವಾ ಉಸಿರು ಎನ್ನಬಹುದು. ಸ್ವರಯೋಗ
ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕ್ರಾರ ನಮ್ಮ ಉಸಿರು ಇಡಾ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಳ ನಾಡಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಉಚ್ಚಾಸ
ನಿಃಶ್ವಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಉಸಿರು ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಗೂ, ಕೆಳಗಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೂ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಧೃವಗಳಿರುವುದರಿಂದ
ಮೇರುವಿಗೆ ಅಯಸ್ಕಾಂತ ವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಚುಂಬಕ ಪದಕ್ಕೆ ಅಯಸ್ಕಾಂತದ ಸೆಳೆತ ಎಂದೂ ಅರ್ಥವಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ “ಉತ್ತರ ಧೃವದಿಂ ದಕ್ಷಿಣ ಧೃವಕೂ ಚುಂಬಕ ಗಾಳಿಯು ಬೀಸುತಿದೆ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಮೇರು
ಅಯಸ್ಕಾಂತದ ಸೆಳೆತದಿಂದ ಶಿರಸಿನಿಂದ ಮೂಲಾಧಾರದವರೆಗೆ ಚಲಿಸುವ ಪ್ರಾಣ ವಾಯುಗಳು. ಅಂದರೆ
ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಮೇರುವಿನ ಉತ್ತರ ಧೃವದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಧೃವಕೂ ಹರಿಯುವ ಚುಂಬಕ ಗಾಳಿ ನಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟ.
ದೇಹ
ದೇವಾಲಯವೆಂದೂ, ಶಿವ ಶಕ್ತಿ ನಿಕೇತನವೆಂದೂ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರಗಳು
ಹೇಳುತ್ತವೆ". ಈ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಸ್ಥಾನ ಭ್ರೂಮಧ್ಯದ ಮೇಲು ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಶಕ್ತಿಯ
ಸ್ಥಾನ ಮೂಲಾಧಾರ-ದಲ್ಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಇವರಿಬ್ಬರ
ಮಿಲನವಾಗುವುದು ಯೋಗದ ಗುರಿ. ಅಂದರೆ ಮೂಲಾಧರದಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಎದ್ದು ಶಿವನನ್ನು ಸೇರಬೇಕು. ಶಕ್ತಿ
ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಮಾರ್ಗ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮಗಳು
ಆ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಂದು ಮಾಡಿರುತ್ತವೆ. ಬಂದ ಎಂದರೆ ಗ್ರಂಥಿ. ಈ ಬಂದನಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ
ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಂದು ಮಾಡಿರುವ
ಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನು ಛಧಿಸಿ (ಕತ್ತರಿಸು), ಅದರೊಳಗೆ ಸೇರುವತನಕ ಉಸಿರು
ಚಂದ್ರ (ಇಡಾ) ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ (ಪಿಂಗಳ) ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಛದಿಸುವಿಕೆಯೇ
ಯೋಗ ಸಾಧನೆ.
ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿ ಮೂಲಾಧಾರ, ಮಣಿಪುರ, ಅಜ್ಞಾ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹ್ಮ ಗ್ರಂಥಿ, ವಿಷ್ಣು ಗಂಥಿ,
ರುದ್ರ ಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವನ್ನು ಛೇದಿಸಿ, ಶಕ್ತಿ ಶಿವನನ್ನು ಸೇರುವ ವಿಚಾರ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಪರಿಪಕ್ವವಾದಾಗ ಶಕ್ತಿ
ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದೆದ್ದು ಸುಷುಮ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಶಿವನನ್ನು ಕೂಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ. ಆಗ
ಮುಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗ ದೊರಕುತ್ತದೆ.
ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ನರಮಂಡಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿ
ಮಾನವ
ಮೆದುಳು “ಕೇವಲ ಒಂದೂ ಕಾಲು ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ತೂಗುವ ಈ ಪುಟ್ಟ ಬೆಣ್ಣೆಯಷ್ಟೇ ಮೃದುವಾದ ಅಂಗ, ನಮ್ಮ ಭಾರೀ ದೇಹದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗಾಗದ ಕಾರ್ಯ-ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ,
ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದರಲ್ಲದೆ, ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಗೆ
ಕಾಯಿಲೆ ಬರದಂತೆ, ಒಂದು ಪಕ್ಷ ಬಂದರೆ ಶುಶ್ರೂಷೆ, ಅಂಗಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾದರೆ ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ”. ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಡಾ|| ಸಿ.
ಆರ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್. ಮುಂದುವರಿದು “ಮಿದುಳಿನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳು ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದರೆ ಸಾಕು, ನಮಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಹೃದಯದ
ಬಡಿತ, ಉಸಿರಾಟ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ,
ದೇಹದ ತಾಪಮಾನಗಳು ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾವಿನ ನೆರಳು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ
ಬೀಳತೊಡಗುತ್ತದೆ. .......... . ನಮ್ಮ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗೂ ಮಿಕ್ಕಿನ
ನರಕೋಶಗಳು ಸದಾ ಚುರುಕಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಳ್ಳವಾದರೂ, ಅಷ್ಟೇ
ನಾಜೂಕು. ಎರಡು ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಆಮ್ಲಜನಕ-ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಹಾನಿಗೀಡಾಗಿ, ಸಾಯಲೂ ಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ತಲೆಗೆ ತೀವ್ರ
ಬಗೆಯ ಏಟು ಬಿದ್ದಾಗ, ಹೊರಗೆ ಯಾವ ಗಾಯವಿಲ್ಲ ದಿದ್ದರೂ, ಏಟು ಬಿದ್ದ ರಭಸಕ್ಕೆ ಮಿದುಳು, ತಲೆ ಬುರುಡೆಯೊಳಗೇ
ಅಲುಗಾಡಿ, ಚಲಿಸಿ, ಬುರುಡೆಯೊಳಗಿನ
ಮೂಳೆಗಳ ಏಣಿಗೆ ಬಡಿದು, ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಾನಿ ಗೀಡಾಗಬಹುದು.
ಮಿದುಳಿಗಾದ ಹಾನಿ ರಿಪೇರಿಯಾಗಲು ಬಹಳ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಮಿದುಳಿನ ನರಕೋಶಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ
ಲ್ಲವೆನ್ನುವಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದೂ ಗಮನಾರ್ಹ. ಮಿದುಳಿನ ರಿಪೇರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಔಷಧಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ.
...... ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದರೂ, ತುಂಬಾ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ನಮ್ಮ
ಮಿದುಳಿನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನೇ
ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಕೂಡಲರಾಶಿ, ಚರ್ಮ, ಸ್ನಾಯುವಿನ ಹಾಳೆ, ತಲೆಬುರುಡೆ, ಮೂರು ಪೊರೆಗಳು (ಮಾತೃಕೆಗಳು) ಇವೆ ಆ ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆ. ಸುಲಭಕ್ಕೆ ತಲೆಬುರುಡೆ
ಒಡೆಯದು. ಮೂರು ಮಾತೃಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನದು (ಡ್ಯೂರಾಮೇಟರ್) ಬುರುಡೆಯ ಒಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ
ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತಿದ್ದರೆ, ಒಳಗಿನದು (ಪೈಯಾ ಮೇಟರ್), ಮಿದುಳಿಗೇ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಪೊರೆ ಜೇಡನ ಬಲೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ.
(ಅರೆಕ್ನಾಯ್ಡ್ ಮೇಟರ್) ಒಳಗಿನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪೊರೆಯ ನಡುವೆ, ಮಿದುಳು,
ಮಿದುಳ ಬಳ್ಳಿ ರಸ (ಸೆರೆಬ್ರೊ-ಸ್ಪೈನಲ್ ಫ್ಲೂಯಿಡ್) ವಿರುತ್ತದೆ. ಇಡೀ
ಮಿದುಳು ಮತ್ತು ಮಿದುಳ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುವ ಈ ರಸ ‘ಕುಶನ್’ ರೀತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಏಟು-ಕುಲುಕಾಟದಿಂದ ಮಿದುಳ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಸ,
ರಕ್ತದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ, ಮಿದುಳಿನ
ಕುಳಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ, ಮಿದುಳಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆವರಿಸಿ,
ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬೆನ್ನ ನರಹುರಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಸೇರುವ, ಈ ಉಪಯುಕ್ತ
ರಸದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ ೧೨೦ ಮಿಲಿ ಎಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗದಿರದು. ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ
ಇಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ರಸ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ, ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ
ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ರಸ ನರಕೋಶಗಳ ಪೋಷಣೆಗೂ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ...... ದೇಹದ
ಎಲ್ಲ (ಹೃದಯ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ, ಮೂತ್ರಜನಕಾಂಗ,
ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ). ಒಳಾಂಗಗಳು, ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು
ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ನಿರ್ನಾಳ ಗ್ರಂಥಿಗಳು, ಸ್ವಾಯತ್ತ ನರಮಂಡಲ
ಹೈಪೋಥೆಲಾಮಸ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ಆಹಾರ ಸೇವನೆ, ನೀರಡಿಕೆ, ಲೈಂಗಿಕ ಆಸೆ-ಕ್ರಿಯೆ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳಂತಹ
ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನಾಗತ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಪುಟ್ಟ ಭಾಗವು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ, ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾದೀತು. .... ನಾವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿ,
ಅಪಾಯದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದಾಗ, ನಮ್ಮನ್ನು
ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಹೋರಾಟ ಅಥವಾ ಪಲಾಯನಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜು ಮಾಡುವ ಹೈಪೋಥೆಲಾಸ್ನ ತೂಕ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು
ಗ್ರಾಂ. ಅಂದರೆ ಮಿದುಳಿನ ಮುನ್ನೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ! ಈ ಅತಿ ಪುಟ್ಟ ಭಾಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮೇರು
ಪರ್ವತದಷ್ಟು ಕೇವಲ ಇಂಚುಪಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಕಂಪಾಸ್ನಂತಹ ಅಳತೆಯ ಸಾಧನಗಳಿಂದ, ಮಿದುಳಿನ ಕೆಲಸ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗದು ಎಂದು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಈ
ಹೈಪೋಥೆಲಾಮಸ್. ಇದರ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹರವು ವಿಶಾಲವಾದದ್ದು. ….. ನಮ್ಮ
ದೇಹದ ಶೇ. ೭೦ ಭಾಗ ನೀರು. ಪ್ರತಿ ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಾಂಶವಿದೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳ ಪ್ರತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ
ನೀರು ಬೇಕು. ಈ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಅಪಾಯ, ಹೆಚ್ಚಾದರೂ
ಅಪಾಯ. ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಲೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ನೀರು, ಮೂತ್ರ,
ಮಲ, ಬೆವರು ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ಮೂಲಕ
ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟು ನೀರು, ಆಹಾರ ಪಾನಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಹದೊಳಕ್ಕೆ
ಬರಬೇಕು. ಹಾಗೇ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನೀರು ಅಲಭ್ಯವಾದಾಗ, ನೀರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೈಪೋಥೆಲಾಮಸ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪಿಟ್ಯೂಟರಿ ಗ್ರಂಥಿ
ಸ್ರವಿಸುವ ‘ವೇಸೋಪ್ರೆಸಿನ್’ ಹಾರ್ಮೋನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಹೈಪೋಥೆಲಾಮಸ್ದು. … ಜಠರ ಖಾಲಿಯಾದಾಕ್ಷಣ ನಮಗೆ ಹಸಿವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆಗ
‘ಹಸಿವು’ (ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಸೂಚನೆ) ಆಗಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ! ಜಠರ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ನಾವು
ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ಎಷ್ಟು ಸಲ, ಎಷ್ಟು
ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ ಕೆಳಶಿರಗುಳಿಯಲ್ಲಿವೆ.
…. ಕೋಪ, ಬೇಜಾರು, ದುಃಖ, ಭಯ, ಆತಂಕಗಳ
ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಹೈಪೋಥೆಲಾಮಸ್ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೋಪ ಬಂದಾಗ
ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿ, ಹಲ್ಲು ಕಚ್ಚಿ ತಾರಕ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವುದು,
ಬೈಯುವುದು, ದುಃಖವಾದಾಗ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿ,
ಧ್ವನಿ ನಡುಗಿ ಬಿಕ್ಕಳಿಸಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೂರುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. …
ನಮ್ಮ ನಿದ್ರಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನಿದ್ರೆ
ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನುವುದನ್ನು ಮಿದುಳಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರೂ ನಿದ್ರೆ ಬರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಕೆಳಶಿರಗುಳಿಯದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. …. ದೇಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು
ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ
ಅದ್ಭುತ ವಸ್ತುಗಳಾದ ಥೈರಾಕ್ಸಿನ್, ಇನ್ಸುಲಿನ್, ಪ್ಯಾರಾಥೈರಾಯಿಡ್ ಹಾರ್ಮೋನು, ಅಡ್ರೆನಲಿನ್, ವೇಸೋಪ್ರೆಸಿನ್, ಸ್ಟೀರಾಯಿಡ್ಗಳು, ಲೈಂಗಿಕ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ವಿವಿಧ ನಿರ್ನಾಳ ಗ್ರಂಥಿಗಳು
‘ಹೈಪೋಥೆಲಾಮಸ್’ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುವ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳು. ರಾಜಗ್ರಂಥಿ ಪಿಟ್ಯೂಟರಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಕೆಳ
ಶಿರಗುಳಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. … ಕೆಳ ಶಿರಗುಳಿ
ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾದರೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ-ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ
ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತದೆ. ಸದಾ ಜೂಗಡಿಕೆ, ಅತಿ ನಿದ್ರೆ ಅಥವಾ ನಿದ್ರೆಯೇ
ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಹಗಲು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿ, ವ್ಯಕ್ತಿ ರಾತ್ರಿ ಇಡೀ
ಜಾಗೃತನಾಗಿರಬಹುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತದೆ. (ಷಂಡತನ ಅಥವಾ ಅತಿ
ಕಾಮುಕತನ) ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ….. ಮಿದುಳಿನ ಬಾಲದಂತಿರುವ ಮಿದುಳಕಾಂಡ (ಬ್ರೈನ್ ಸ್ಟೆಮ್) ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಭಾಗ. ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಹಾನಿಯಾದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ
ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯುಂಟಾದರೆ ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾವು ನಿಶ್ಚಿತ. … ಮಿದುಳಿನ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗವೇ ‘ಮೆಡುಲ್ಲಾ’. ನುಂಗುವುದು, ವಾಂತಿ,
ಉಸಿರಾಟ ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಡುವುದು. ಹೃದಯ ಬಡಿತದ
ನಿಯಂತ್ರಣ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಮೆಡುಲ್ಲಾ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೆಡುಲ್ಲಾದ ಕೆಳಗೆ, ಮಿದುಳ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ
ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.ಉಸಿರಾಟ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. …. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ನರಕೋಶಗಳಿರುವ ಮಿದುಳು ಕೂಡ ಒಂದೇ ಜೀವಕೋಶದಿಂದ ತನ್ನ
ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. … ಮಿದುಳಿನ ನರಕೋಶಗಳ
ಸಂಖ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ೨,೫೦,೦೦೦ ಹೊಸ ಜೀವಕೋಶಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳತೊಡಗುತ್ತದೆ.
ನರಕೋಶಗಳ ರಚನೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಮಿದುಳಿನ
ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ವಿಕಾಸ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ‘ವಂಶ ವಾಹಿನಿಗಳ ಯೋಜನಾ ಕ್ರಮ ಎಂಬುದು ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ
ಅಭಿಮತವಾದರೆ, ಈ ವಂಶವಾಹಿತಿ ಯೋಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರವೂ
ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ….. ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವಿನ ಮಿದುಳಿನ ತೂಕ ೩೫೦
ಗ್ರಾಂ. ಒಂದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗುವಿನ ಮಿದುಳಿನ ತೂಕ ೭೫೦ ಗ್ರಾಂ.ಗೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಐದು ವರ್ಷ
ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗುವಿನ ಮಿದುಳಿನ ತೂಕ, ದೊಡ್ಡವರ ಮಿದುಳಿನ ತೂಕ (೧೨೫೦
ಗ್ರಾಂ) ದಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಿದುಳಿನ ಬಹುತೇಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಒಂಭತ್ತು ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು
ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವುದರಿಂದ, ಈ ಅವಧಿ ಮಿದುಳು
ಮಿದುಳು ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಕಾಸ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ತರವಾದ ಅವಧಿ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿ ಆತಂಕಗಳುಂಟಾಗಿ,
ರೋಗ-ರುಜಿನಗಳಿಂದ, ಅಪೌಷ್ಠಿಕತೆಯಿಂದ ಮಿದುಳಿನ
ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾದರೆ, ಮದು ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಇಡೀ
ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಬಳಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. …… ಮಿದುಳಿನ ರಚನೆ ಮತ್ತು
ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ
ಮಗುವಿಗೆ, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯುಂಟಾದರೆ, ಪ್ರೋಟೀನ್
ಸರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ಮಿದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ತೀವ್ರ ಬಡತನ, ಅಜ್ಞಾನ, ಮೂಢ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರೋಟೀನ್ಯುಕ್ತ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು
ಕೊಡದಿರುವುದು (ಮೊಳಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಸೋಯಾ ಅವರೆ,
ಕಡಲೇಕಾಯಿ, ಮೊಟ್ಟೆ ಮಾಂಸ ಇತ್ಯಾದಿ).
ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ವಾಂತಿ ಬೇಧಿಯಾಗುವುದು, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ
ಜಂತುಗಳು, ಲಿವರ್ ಹಾನಿ, ಜಠರ ಮತ್ತು
ಕರುಳಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳು. ಇವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು. … ನಮ್ಮ ಮಿದುಳಿನಿಂದ ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೆರಡು ಜೊತೆ ಕಪೋಲ ನರಗಳು (Cranial
Nerves) ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ
ನರಗಳಾದರೆ, ಕೆಲವು ಪರಿಧಿಯಿಂದ (ಚರ್ಮದಿಂದ ಅಥವಾ ಇತರ
ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ) ಸಂವೇದನೆ (ಸ್ಪರ್ಶ, ಒತ್ತಡ, ಶಾಖ, ನೋವು, ಉರಿ)ಗಳನ್ನು
ಮಿದುಳಿಗೆ ಒಯ್ಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಚಲನೆ ಮತ್ತು ವಂವೇದನೆ ಎರಡನ್ನೂ ಮಾಡುವ
ಮಿಶ್ರ ನರಗಳು. …… ಮಿದುಳಿನ ಕಾರ್ಯ ಘಟಕವೇ ನರಕೋಶ. ಮಿದುಳಿನ
ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ನರಕೋಶಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನರಕೋಶವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ
ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಗೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಪ್ರತಿ ಕೋಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೇಹ. ಆ ದೇಹದ
ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್) ಕೈಗಳೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಡೆಂಡ್ರೈಟುಗಳು ಬಾಲದಂತಹ
ಆಕ್ಸಾನ್ ಇರುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಕ್ಸಾನ್
ನರತಂತು ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದರ ನರ ತುದಿಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ನರಕೋಶದ,
ಆಕ್ಸಾನ್ನ ತುದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ನೇರವಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು
ಅಂಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲವಾದರೂ, ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ ಈ
ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕೂಡು ಸ್ಥಳ-ಸೈನಾಪ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನರತಂತುವಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಭಾಗ
ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪೊರೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. …. ನರತಂತುಗಳು
ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ತುಸು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಗಂಟು ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
ಇವನ್ನು ಗ್ಯಾಂಗ್ಲಿಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ನರತಂತುಗಳು ಕಲವೇ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು
ಉದ್ದವಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಕೆಲ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ.
….. ನರಕೋಶ-ನರತಂತುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಶ-ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದು. ನರತಂತು-ನರಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ. ಒಂದು ಪರಿಧಿಯಿಂದ
ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಮಿದುಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದು, ಇನ್ನೊಂದು ಮಿದುಳಿನಿಂದ
ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಪರಿಧಿಯ ಸ್ನಾಯುಗಳು, ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು.
ಯಾವುದೇ ಸಂವೇದನೆ-ಸಂದೇಶ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡು ನರಕೋಶದಿಂದ ನರಕೋಶಕ್ಕೆ
ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನು ಹುರಿಯ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಆಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಕಪೋಲ ನರಗಳ ಮೂಲಕ
ಸಂದೇಶ-ಸಂವೇದನೆಯ ಸಾಗಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನರಕೋಶಗಳು ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತ ಒಂದು ನರತಂತುವಿನ ತುದಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿರುವ ಗುಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ
ನರವಾಹಕರಗಳನ್ನು (ನ್ಯೂರೋ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮೀಟರ್ಸ್) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನರವಾಹಕಗಳು ‘ಸೈನಾಪ್ಸ್:
ಅನ್ನು ದಾಟಿ, ಇನ್ನೊಂದು ನರ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ‘ರಿಸೆ ಪ್ಟಾರ್’
ಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಸಂಕೇತವು ಆ ನರತುದಿಯನ್ನು ಸೇರಿ, ತನ್ನ
ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನರವಾಹಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ
ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೆ ನರವಾಹಕಗಳು ನಾಶಗೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ರಿಸೆಪ್ಟಾರ್ಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವುರೋ ರಾಸಾಯನಿಕ
ವಸ್ತು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ್ದರೆ ಸಂದೇಶ-ಸಂವೇದನೆಯ ಸಾಗಾಟ ನಿಂತು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ
ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣು ಎದುರಿಗಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಬಿಂಬದ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಪಡೆದರೂ,
ಮಿದುಳಿಗೆ ಈ ಸಂವೇದನೆ
ಮುಟ್ಟದೇ ಮನಸ್ಸು ಏನನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸದು ಅಥವಾ ವಿಕೃತವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು (ಇಲ್ಲೂಶನ್ಸ್-ಭ್ರಮೆ).
….. ಇದುವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನರವಾಹಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೊಂದು ಒಂದೊಂದು
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ಪರಿಧಿಯ ನರಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲಿನ್
ಮತ್ತು ನಾರ್ಎಪಿನೆಫ್ರಿನ್ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ
ಡೋಪಮಿನ್, ನಾರ್ಎಪಿನಿಫ್ತಿನ್ ಸೆರೋಟೊನಿನ್, ಗಾಬಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಸ್ಟಮಿನ್, ಗೈಸಿನ್,
ಗ್ಲುಟಾಮಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಆಸ್ಪಾರ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ,
ಆಕ್ಟೋಪಮಿನ್ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ನರವಾಹಕಗಳಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ನರವಾಹಕಗಳು
ಒಂದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಂದೇಶ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ
(ಉದಾ: ಡೋಪಮಿನ್, ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲಿನ್) ಕೆಲವು ಸಾಗಾಟವನ್ನು
ತಗ್ಗಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. (ಗಾಬಾ, ಗೈಸಿನ್) ಒಂದು ನರಕೋಶ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ನರವಾಹಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ….. ಬಹುಪಾಲು
ನರವಾಹಕಗಳ ಮೂಲ ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳು. ನರವಾಹಕಗಳು ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಈ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು, ನರವಾಹಕಗಳ
ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುವುದು. ನಮ್ಮ ದೇಹದೊಳಗೇ ಇರುವ ಕೆಲವು ಕಿಣ್ವಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ, ನರವಾಹಕಗಳು ಸಂದೇಶ-ಸಂವೇದನೆಗಳ ಸಾಗಾಟ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ
ಅವುಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸವು ಉತ್ಪತ್ತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ನರವಾಹಕಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು
ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಿದುಳಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲೂ ಆಗಿಲ್ಲ. ಈ ನರವಾಹಕಗಳು ಹೆಚ್ಚು
ಹೊತ್ತು ಸೈನಾಪ್ಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ನರತಂತುವಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಿಸೆಪ್ಟಾರ್ಗಳನ್ನು
ಮುಚ್ಚುವ ಅಥವಾ ತೆರೆಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳು ಈಗ ಲಭ್ಯವಿದೆ. …. ನೆನಪಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ‘ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲಿನ್’ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಮಿದುಳನ್ನು ಸೇರಿದ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ, ಮಿದುಳಿನ
ನರಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣವಾಗಲು ಈ ನರವಾಹಕ ಶಾಯಿಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಿದುಳಿನ ಅಸಿಟೈಲ್
ಕೋಲಿನ್ ಸಂಗ್ರಹ, ಒಮ್ಮೆಗೆ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಕಾಲ ಮಾಹಿತಿ
ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ….”
ಲಿಂಗ
ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರ ಅರ್ಥ "ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ಸಂವೇದನೆ ನೀಡುವಂತಹ ವಸ್ತು ಚಲಿಸುವಿಕೆ"
ಅಥವಾ “ಚಲಿಸುವ ಬಯಕೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ” ಅಥವಾ “ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ” ಅಥವಾ “ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಚಲಿಸುವ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ”
ಅದುವೇ ವಾಯು ಎಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಚನಧರ್ಮಸಾರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ ಹೀಗೆ
ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, “ಆದುದರಿಂದ ಶಿಲಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದುದು
ಲಿಂಗವೆಂದಲ್ಲ. ಭಾವ ಲಿಂಗ, ಪ್ರಾಣಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಎಂದು ಮೂರು
ಭೇದಗಳು. ಗುರು ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾರಣತನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮತನು ಮತ್ತು ಸ್ಥೂಲತನುಗಳಲ್ಲಿ
ದೀಕ್ಷಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಹೇಗೋ ಹಾಗೇ ವೀರಶೈವರಲ್ಲಿ
ದೀಕ್ಷಾ ಸಂಸ್ಕಾರ, ವೈಷ್ಣವರಿಗೆ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ
ವೀರಶೈವರಿಗೆ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ, ಆದರೆ ಇಷ್ಟಲಿಂಗವನ್ನು ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಸದಾ
ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು; ಪೂಜಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಂಡು
ಪೂಜೆಮಾಡಬೇಕು, ಇಷ್ಟಲಿಂಗದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗ ಭಾವ ಲಿಂಗಗಳ
ಜ್ಞಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಜ್ಞರು ಹೇಳುತಾರೆ. “ಮನವ ಕೊಟ್ಟು ಲಿಂಗವನೊಲಿಸಲೇ ಬೇಕು
ಎಂದಿರುವುದರಿಂದ ಲಿಂಗಪೂಜೆ ಎಂಬುದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೂ
ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಲಿಂಗ ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಾಗಿ ಪರವಸ್ತುವಾಗಿ-ರುವುದರಿಂದ, ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಆ ಪರವಸ್ತುವಿನೊಡನೆ ತಾನು ಕೂಡಿರುವೆನೆಂದು ತಿಳಿದು ಶ್ರದ್ಧೆ ವಹಿಸಿ
ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು”.
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುಗಳಿಗೆ ಲಿಂಗ ಎಂದರೆ ಗುಹೇಶ್ವರ, ಗುಹೇಶ್ವರ ಅಂದರೆ ಅರಿವು, ಅರಿವು ಅಂದರೆ ಬಯಲು,
ಬಯಲು ಅಂದರೆ ಶೂನ್ಯ, ಶೂನ್ಯ ಅಂದರೆ ಲಿಂಗ. “ಲಿಂಗವನರಿಯದೆ ಏನನರಿದಡೆಯೂ ಫಲವಿಲ್ಲ ಲಿಂಗವನರಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೇನ-ನರಿದರೂ ಫಲವಿಲ್ಲ
ಸರ್ವಕಾರಣ ಲಿಂಗವಾಗಿ ಲಿಂಗವನೆ ಅರಿದು ಲಿಂಗ ಸಂಗವನೆ ಮಾಡುವೆ ಸಂಗ ಸುಖದೊಳು ಓಲಾಡುವೆ
ಗುಹೇಶ್ವರ”
ವಚನಶಾಸ್ತ್ರರಹಸ್ಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥ ರಾಮಚಂದ್ರ ದಿವಾಕರ
ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, “ಶಿವ ಎಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮ, ಲಿಂಗ ಎಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮ ಅಥವಾ ಪರಮಾತ್ಮ ಪ್ರತೀಕ, ಷಟ್
ಸ್ಥಲಗಳೆಂದರೆ ಸಾಧಕನು ಸಿದ್ದನಾಗುವವರೆಗೆ ಏರತಕ್ಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಗಳುಳ್ಳ ಆರು ಮೆಟ್ಟಲುಗಳು, (ಆರು ಚಕ್ರಗಳು) ಭಕ್ತ, ಮಹೇಶ, ಪ್ರಾಣಲಿಂಗಿ, ಪ್ರಸಾದಿ,
ಶರಣ, ಐಕ್ಯ ಎಂಬವೇ ಆ ಆರು ಸ್ಮಳಗಳು, ಷಟ್
ಸ್ಥಲಗಳಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಸುಳಿವಾತನೆ ಜಂಗಮನು,
ಸದಾಚಾರ, ಅಂದರೆ ಶುದ್ಧ ಆಚಾರ,
ಗಣಾಚಾರ ಅಂದರೆ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಇವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ನಿತ್ಯಾಚಾರ
ಅಂದರೆ ಪೂಜಾದಿ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳು, ಶಿವಾಚಾರ ಆಂದರೆ ಲಿಂಗಧಾರಿಗಳನ್ನು
ಆದರಿಸುವದು, ಅಂಗಾಚಾರ ಅಂದರೆ ಲಿಂಗಧಾರಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಪೂಜೆ ಇವೇ
ಪಂಚಾಚಾರಗಳು. ಗುರು, ಲಿಂಗ, ಜಂಗಮ,
ವಿಭೂತಿ, ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಪಾದೋದಕ, ಪ್ರಸಾದ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಮಂತ್ರ
ಇವುಗಳನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ರೀತಿಯಿಂದ ವೈವಹರಿಸುವುದೆ ಅಷ್ಟಾವರಣ. ಇಷ್ಟು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ
ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ ವಚನಕಾರರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಚನಗಳು ಕೂಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವವು. ಇಷ್ಟುಮೀರಿ,
ಹಲಕೆಲವು ತೀರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಟದ ವಚನಗಳೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು
ಬಿಟ್ಟಿರೂ ವಜನಶಾಸ್ತ್ರದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ ಯಾವ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಆಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ತಾತ್ಪರ್ಯವೇನಂದರೆ,
ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಉಗಮಹೊಂದಿ, ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ
ರೂಪುಗೊಂಡು, ಶರಣರ ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುವ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು
ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅದರ ಗುಣಗ್ರಹಣಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಅದರಲ್ಲಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತ್ವವು ನಮಗೆ ಅಡ್ಡಬರಲಾರದು.”
ತಿಂತಿಣಿ ಮೌನೇಶ್ವರರ ವಚನಗಳು “ಮೂರು ಕಾಸಿನ ಲಿಂಗವ ಕೊಳಲಿಕ್ಕೆ
ಮಾರಲಾರೆ ದಾರವ ಕಟ್ಟಿ ಧರಿಸಲಾರೆ ಬಾಯೊಳಗೆ ಹುದುಗಿಡಲಾರೆ ಸಂಗಯ್ಯಗೆ ಧಾರುಣಿಯುಂಟು ಭಯವುಂಟೆ,
ಬಸವಣ್ಣ”
ಬಾವಾರ್ಥ:-
ಲಿಂಗ ಎಂಬುದು ಸರ್ವಮಯವಾದದ್ದು, ಅದೊಂದು ಸತ್ಚೇತನ, ನಿರಾಳ ನಿಶ್ಚಿಂತ ಸ್ವರೂಪ. ಅಂತಹ
ಸರ್ವವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾದ ಸಂಗಯ್ಯನ ಸ್ವರೂಪಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮೂರು ಕಾಸಿಗೆ ಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮಾರುವುದು ದಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಧರಿಸುವುದು ಬಾಯೊಳಗೆ ಹುದುಗಿಸಿ ಬಂದಿಸಿಡುವುದು
ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂಗವೇ ಲಿಂಗವಾದ ಮೇಲೆ ತೋರಲಿಂಗದ ಹಂಗಿನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಜಂಗಮ
ಎಂದರೆ ಅನುಭಾವದ ಮೂಲಕ ಅನಾದಿಯಾದ ಪರಶಿವನನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಂಡವನು ನಡೆದಾಡುವ ಲಿಂಗ. ದೇಹವನ್ನು
ಪುರು ಅಥವಾ ಪುರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ
ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿದೆ. ಇದು ಎಂಟು ವಸ್ತುಗಳಿಂದಾದ
ಪುರಿ. ಆ ಎಂಟು ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಪೃಥ್ವಿ, ಅಪ್ಪು, ತೇಜಸ್, ವಾಯು, ಆಕಾಶ,
ಆತ್ಮ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ. ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀಮಂತನೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಟು ರೀತಿಯ
ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವೆಂದರೆ : ಮನೆ, ಹಾಸಿಗೆ,
ಬಟ್ಟೆ, ಆಭರಣ, ಸತಿ,
ಪುಷ್ಪ, ಗಂಧ, ತಾಂಬೂಲ,
ಸಾಧಕನು ಅಷ್ಟಭೋಗೈಶ್ವರ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಕೊಡದೆ, ವಿಭೂತಿ ( ಐಶ್ವರ್ಯ ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾಧನೆಯತ್ತ
ಗಮನಕೊಡಬೇಕೆಬುದು ಶರಣರ ವಚನ. ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನನ್ನು ಎಂಟು ರೀತಿಯ ಆಸೆಗಳು
ಮಲಿನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ಅವೇ ಅಷ್ಟಮಲಗಳು. ಅವೆಂದರೆ, ಹೊನ್ನು,
ಹೆಣ್ಣು, ಮಣ್ಣು, ಆಹಾರ, ನೀರು, ಬಟ್ಟೆ,
ವಾಹನ ಮತ್ತು ಒಡವೆಗಳಿಗೆ ಪಡುವ ಆಸೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇವೇ ಮಲಗಳಲ್ಲ. ಆದರೆ
ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ನಾವು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳು
ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಕರ್ಮ ಅಂಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಗ ಆತ್ಮ ಮಲಿನವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣವು ಹೇಗೆ ಇಡೀ
ದೇಹದಲ್ಲಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಲಿಂಗವು ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ, ಪ್ರಾಣ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಲಿಂಗಿಯೆಂದರೆ ಆದಿಶಕ್ತಿಯ ವಿವಿಧ
ರೂಪಗಳಾದ ಹತ್ತು ವಾಯುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು ಎಂದಾದುದರಿಂದ, ಆ
ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಅನುಭಾವವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅನುಭಾವದ ಮೂಲಕ ಸಾಧಕನು, ಪ್ರಾಣವು ಹೇಗೆ ದೇಹದ ಪ್ರತಿ ಕಣದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಲಿಂಗವು (ಪರಶಿವನೂ) ಪ್ರತಿ
ಕಣದಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಣವೇ ಲಿಂಗ, ಲಿಂಗವೇ ಪ್ರಾಣ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಅವನ
ಸ್ವಂತ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸತ್ಯ. ಅಂದರೆ ಅವನು ಸಿದ್ಧಿಸಿಕೊಂಡ ಜಂಗಮಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅವನ ಪ್ರಾಣವೇ
(ವಾಯುವೇ) ಅಂಗ.
ಶ್ರೀ
ಸೂರ್ಯಸಿಂಹಾಸನಾಧೀಶ್ವರ ಶ್ರೀಮನ್ನಿಡುಮಾಮಿಡಿ ಶ್ರೀ ಶೈಲ ಜ. ಪ.
ಚೆನ್ನಬಸವರಾಜ ದೇಶಿಕೇಂದ್ರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ಆತ್ಮವೇ ಲಿಂಗ.
ಲಿಂಗವೆ ಆತ್ಮ ಆ ಅಖಂಡ ಮಹಾಚೈತನ್ಯವು ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಯಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಶಿಖಾಚಕ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಊರ್ಧ್ವಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಆಜ್ಞಾ (ತ್ರಿಕೂಟಿ) ಚಕ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯ
ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರಾತ್ಮನಾಗಿ ಅನಾಹತ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಅಧೋಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಾತ್ಮನಾಗಿ ಆ ಚೈತನ್ಯ
ವಿರುತ್ತದೆ. ಅಧೋ ಹೃದಯ (ಎದೆ) ದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಾತ್ಮನು ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಲು ಮಾಡುವ
ಕ್ರಿಯಾಜ್ಞಾನೋಪಾಸನೆಗಳ ಇಷ್ಟ - ಪ್ರಾಣಲಿಂಗೋಪಾಸನೆಗಳು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀಗುರುವು ಶಿಷ್ಯ
ಶಿರದರಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಕಳೆಯನ್ನೇ ತನ್ನ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿ ಯಿಂದ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿ
ಇಷ್ಟಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರಿಯಾ ರಾಧನೆಯ ಮಾಡಹಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾಚೈತನ್ಯ (ಮಹಾತ್ಮ)ನಾಗ
ಹಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾನು ಬೇರಲ್ಲ. ಲಿಂಗ ಬೇರಲ್ಲ. ತನ್ನ ಸ್ಪಸ್ವರೂಪವೇ ಲಿಂಗ. ತನ್ನ
ಸ್ವರೂಪ ದರ್ಶನವೇ ಲಿಂಗದರ್ಶನ. ಅದುವೇ ಷಡ್ದರ್ಶನ. ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವೇ ಲಿಂಗಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ.
ಅಂಗವೇ ಶಕ್ತಿ. ಅಂಗತ್ವವೆ ಲಿಂಗ. ಕರಣೇಂದ್ರಿಯಗಳೇ ಶಕ್ತಿ. ಆ ಕರಣೇಂದ್ರಿಯತ್ವವೇ ಲಿಂಗ”.
ಲಿಂಗ ಕಟ್ಟುವೆ ಯಾಕೋ ನೀ ಲಿಂಗ
ಲಿಂಗಾಂಗವೆಲ್ಲವು ಸರ್ವಾಂಗ ಲಿಂಗ
ಉಳಿಮುಟ್ಟದ ಲಿಂಗ, ಊರು ಮುಟ್ಟದ ಲಿಂಗ
ತಿಳಿಯೆ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳಿಂದಾಗದ ಲಿಂಗ
ಕುಲಕರ್ಣಿ ಕಂಚುಗಾರರಲಿ ಹುಟ್ಟದ ಲಿಂಗ
ನಲಿಯತು ತನ್ನಿಂ ತಾನಾದ ಲಿಂಗ
ಏಕವಾಗಿಹ ಲಿಂಗ ಎಲ್ಲವು ತಾನಾದ ಲಿಂಗ
ಸಾಕಾರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತಿರುವ ಲಿಂಗ
ನಾಲ್ಕು ತನುವಿಗೆ ನಿಲುಕದ ಲಿಂಗ
ಬೇಕೆಂದ ರೂಪಿಗೆ ಬಂದಂತ ಲಿಂಗ
ಏನು ತೋರದ ಲಿಂಗ ಎಡೆದೆರೆಪಿಲ್ಲದ ಲಿಂಗ
ಧ್ಯಾನಕ ಮೌನಕೆ ನಿಲುಕದ ಲಿಂಗ
ಜ್ಞಾನ ಮೂರುತಿ ಚಿದಾನಂದ ಲಿಂಗ
ತಾನೆ ವಿಲಾಸದಿ ಬಂದಂಥ ಲಿಂಗ
ಹರಿರೂಪಧರಂ ಲಿಂಗಂ ಲಿಂಗರೂಪಧರೋ ಹರಿಃ ।
ಈಷದಪ್ಯಂತರಂ ನಾಸ್ತಿ ಭೇದಕೃಚ್ಚಾನಯೋಃ
ಕುಧೀಃ ॥ ೪೪
ನಾರದೀಯಪುರಾಣಂ – ಅಧ್ಯಾಯ-6, ಶ್ಲೋಕ 44
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಹರಿರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದ ಲಿಂಗ, ಲಿಂಗರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ
ಹರಿ ಇವರುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಎಂದರೆ ಜಗತ್ಪಾರಣನಾದ ದೇವನು ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು
ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಆ ದೇವತೆಯನ್ನು ಭಿನ್ನವೆಂದು
ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಜಗತ್ಕಾರಣನಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮನು ಒಬ್ಬನೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿರುವ
ದೇವತೆಯು ಭಿನ್ನವೆಂದು ತಿಳಿಯುವವನು ದುರ್ಬುದ್ದಿಯುಳ್ಳವನು.
ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಚನಕಾರರ ಅಭಿಮತ ನೋಡಿ
ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗ ಎಂದರೆ ಶುದ್ಧವಾದ ಆತ್ಮ, ಪರಶಿವನ ನೆಲೆಯಾಗಿರಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆತ್ಮ, ಎಂದಾದರೆ
ಅಂಥ ಅಂಗದ ಆಚಾರಗಳೆಲ್ಲ ನಿಷ್ಣಾಪೂರ್ವಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ, ಶ್ರದ್ಧಾ
ಪೂರ್ವಕ ನೈತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಆಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಎಂದರೆ, ಅಂಗದ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗೆಗಿನ ಜ್ಞಾನೋದಯ (ಅಂದರೆ, ಅಂಗನಿಗೆ
ತಾನು ಶಿವನ ಅಂಗ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವುಂಟಾಗುವುದು.). ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಧಾರಣ ಎಂದರೆ, “ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿರುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ, ಸುಷುಮ್ನಾ
ನಾಳದ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಸಹಸ್ರಾರವನ್ನು ಹೊಕ್ಕರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪರಶಿವನ ದರ್ಶನವಾಗುವುದು.”
ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಇದೆ. ಸಾಧಾರಣ ಭಕ್ತನು ಜಪಿಸುವಾಗ ಅವನ ಜಪವು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ
ಆಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಹೊಂದಿದ ಸಾಧಕನು ಜಪವನ್ನು ತನ್ನ ಉಸಿರಿನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ
ಅವನ ಉಸಿರಾಟವೇ ಒಂದು ಜಪ.
ವಚನಗಳಲ್ಲಿ
ಬರುವ ಅಧೋಮುಖ ಕಮಲ ಎಂದರೆ, ಆರು ಚಕ್ರ (ಪದ್ಮ ಅಥವಾ ಕಮಲ) ಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ
ಕೆಳಗಿರುವುದೆಂದರೆ ಮೂಲಾಧಾರ ಚಕ್ರ . ಅದುಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನ
ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲಿಯು ಸುತ್ತುಹಾಕಿಕೊಂಡು
ಮಲಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಧಕನು ಆ ಕುಂಡಲಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಉಳಿದ
ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರವನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಥವಾ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿರುವ
ಪದ್ಮವನ್ನು ಮೇಲ್ಮುಖವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ತಂತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕುಂಡಲಿನಿ ಶಕ್ತಿಯು ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ
ಮಂಡಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಾವಿನಂತೆ ಮಲಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಮಲಗಿರುವ ಅದನ್ನು ಮೇಲ್ಮುಖಮಾಡಿ,
ಅದನ್ನು ಆಧಾರ, ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ, ಮುಂತಾದ ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಅದು ಕೊನೆಗೆ ಸಹಸ್ರಾರವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅಧೋಮುಖದ
ವಾಯುವನ್ನು (ಅಪಾನವಾಯುವನ್ನು) ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿರುವ ಕುಂಡಲಿಯು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ
ಸಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಂಗದ ನೂರೊಂದು ಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಆಗ ಮುಮುಕ್ಷುವಿಗೆ ಶಿವಾನುಗ್ರಹ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದರ್ಥ. ಅದೇ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನುಗ್ರಹ
ದೀಕ್ಷೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅನುಭಾವ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ವಚನಕಾರರು ಯೋಗ, ತುರೀಯ,
(ತೂರ್ಯ), ಸಮಾಧಿ, ಅದೈತಸ್ಥಿತಿ, ಸಮರಸ, (ಸಾಮರಸ್ಯ)
ಮುಂತಾದ ಪದಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿರುವ ವಾಯುವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, (ಅದರ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಪಡೆದು ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ,
ನಿಯಂತ್ರಣ ಎಂದರೆ ಉಸಿರು ಬಿಗಿಹಿಡಿಯುವುದು ಎಂದಲ್ಲ.) ಮೂಲಜ್ಜಾಲೆಯನ್ನು ಮೇಲೆಬ್ಬಿಸಿ, ನಾಲಗೆಯ ಮೂಲಕ, ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರದಿಂದ ಒಸರುವ ಅಮೃತವನ್ನು
ಕುಡಿಯುವುದೇ ಅಮೃತಧಾರಣೆ: ಇದು ಆನಂದದ ಮೂರ್ತರೂಪ. ಈ ರೀತಿ ಅಮೃತಪಾನ ಮಾಡಿದವನು ಹರಿಹರಾದಿಗಳ ಒಡೆಯನಾಗುತ್ತಾನೆ
(ಪರಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಒಂದಾಗುತ್ತಾನೆ)ಯಲ್ಲದೆ, ಹಸಿವು,
ತೃಷೆ, ಮುಂತಾದ ಬಾಧೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾತ್ಮಗಳು ಎಂದರೆ, ಜೀವಾತ್ಮ, ಅಂತರಾತ್ಮ, ಪರಮಾತ್ಮ, ನಿರ್ಮಲಾತ್ಮ,
ಶುದ್ಧಾತ್ಮ, ಜ್ಞಾನಾತ್ಮ, ಭೂತಾತ್ಮ, ಮಹಾತ್ಮ.
ಇಡೀ
ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ನಾವು ಒಂದು ಕಮಲವೆಂದು ಊಹಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಆಗ ವಿಶ್ವದ
ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು, ಆ ಕಮಲದ ಎಂಟು ದಳಗಳಂತೆ
ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಎಂಟು ದಳಗಳೆಂದರೆ: ಇಂದ್ರದಳ (ಪೂರ್ವ), ಅಗ್ನಿದಳ (ಆಗ್ನೆಯ), ಯಮದಳ (ದಕ್ಷಿಣ), ನೈರುತ್ಯದಳ (ನೈರುತ್ಯ), ವರುಣದಳ (ಪಶ್ಚಿಮ),
ವಾಯುದಳ (ವಾಯುವ್ಯ), ಕುಬೇರದಳ, (ಉತ್ತರ) ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯದಳ (ಈಶಾನ್ಯ). ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಮಾನವನ ಹೃದಯವೇ ಅಷ್ಟದಳ
ಕಮಲವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅಂತೂ ಅಷ್ಟದಳ ಕಮಲವು ವಿಶ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಲಿ, ಮಾನವನ ಹೃದಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಲಿ, ವಚನಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ
ಮಧ್ಯವು ಪರಶಿವನ ನೆಲೆ. ಆಚಾರಗಳ ಕೆಲಸ ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಥವಾ ಆತ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ದಿ ಮಾಡುವುದು.
ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸು (ಅಂದರೆ ಕಾಮ ಕ್ರೋಧಾದಿಗಳಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸು), ಲಿಂಗಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ
ಸುಲಭವಾಗಿ ತೊಡಗಬಲ್ಲುದು. ಲಿಂಗಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಲಿಂಗಾಂಗ ಸಾಮರಸ್ಯ ಸಾಧ್ಯ, ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಚನಕಾರರು.
ನಾಡಿಗಳು
ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿದ್ದು, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ
ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಾಧಕನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ನಾಡಿಗಳು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ವೈದ್ಯ ಸಂಗಣ್ಣನೆಂಬ ವಚನಕಾರ
ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಾಡಿಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿದ್ದು, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ದೇಹದಲ್ಲಿ
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ, ಎಂಬುದು ಅವರ
ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ನಾಡಿಗಳ ಹೆಸರು ಹೀಗಿವೆ : ಮಯೂರನಾಡಿ. ಮಂಡೂಕನಾಡಿ, ಜಳೂಕನಾಡಿ, ಅಹಿವಳಿನಾಡಿ ಮಂಡಲಗಮ-ಕನಾಡಿ, ಷಂಡೇತಪಥನಾಡಿ, ದೀರ್ಘನಾಡಿ. ಅಧಮನಾಡಿ. ಉತ್ತರನಾಡಿ,
ಪೂರ್ವನಾಡಿ, ಪಶ್ಚಿಮನಾಡಿ, ಗಜಗಮನನಾಡಿ, ಹಚ್ಚೊತ್ತಿ ನಾಡಿ, ವಿಕ್ರಮನಾಡಿ, ಸೂತ್ರನಾಡಿ, ಸಂಚುನಾಡಿ, ಸಂಚಲನಾಡಿ, ಶೈತ್ಯನಾಡಿ,
ಉಷ್ಣನಾಡಿ, ವಿಹಂಗನಾಡಿ, ಕೂರ್ಮನಾಡಿ, ಮರ್ಕಟನಾಡಿ, ಪಿಪೀಲಿಕಾನಾಡಿ, ದಂಷ್ಟ್ರನಾಡಿ, ಮಕರನಾಡಿ, ಕರ್ಕೋಟಕನಾಡಿ, ಸಮರಸನಾಡಿ, ಸಂತೋಷನಾಡಿ.
ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಮಾತನ್ನು ವಚನಕಾರರೂ
ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ.
ಆ ಆತ್ಮನೇ (ಅಂಗನೇ) ಲಿಂಗವಾದುದರಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ
ಪರಂಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗವಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲಿಂಗವು ಜ್ಯೋತಿಯೆಂಬುದು ಅನುಭಾ-ವದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿರುವ ಕುಂಡಲಿ-ಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ
ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ, ಇತ್ಯಾದಿ ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ,
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸಹಸ್ರಾರದಲ್ಲಿರುವ ಶೂನ್ಯಲಿಂಗವನ್ನು ಬೆರೆಸುವಂತೆ
ಮಾಡಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಸಹಸ್ರಾರವೇ
ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರವೇ ಊರ್ಧ್ವಕುಂಡಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಚನಕಾರರು. ಮನುಷ್ಯನ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ
ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಗಳಿವೆ ಎಂಬ ತಾಂತ್ರಿಕರ ಅಭಿಮತವನ್ನು ವಚನಕಾರರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅತ್ಯಂತ
ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ (ಅಂದರೆ ಗುದಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ) ಕುಂಡಲಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು
ಬೆನ್ನುಹುರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಗೆ
ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಪರಮ ಗುರಿ. ಅದನ್ನೇ ವಚನಕಾರರು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:
ಗುದಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಾಧಾರ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಆಚಾರಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನು ಐಕ್ಯವಾಗಬೇಕು; ಇನ್ನೂ ಮೇಲಿನ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗುರುಲಿಂಗ, ಪ್ರಸಾದಲಿಂಗ
ಮುಂತಾದ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ಮಹಾಲಿಂಗವನ್ನೂ
ದಾಟಿ, ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶೂನ್ಯಲಿಂಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಕು. ಇದೇ
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಪರಮ ಗುರಿ. ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರವೇ ನಿಜವಾದ (ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುನ್ನತ) ಊರ್ಧ್ವದ್ವಾರ.
ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಆಧಾರಚಕ್ರವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಆಚಾರಲಿಂಗವನ್ನು ಕುಂಡಲಿಯು
ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಆ ಕುಂಡಲಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ, ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ
ಸಾಗಿ ಸಹಸ್ರಾರದಲ್ಲಿರುವ ಶೂನ್ಯಲಿಂಗವನ್ನು ತಲುಪುವ ದಾರಿಯೇ ಊರ್ಧ್ವಪಥ. ಈ ಪಥದಲ್ಲಿ
ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ, ವಿಶುದ್ದಿ, ಮಣಿಪೂರಕ,
ಅನಾಹತ, ಆಜ್ಞಾ ಚಕ್ರಗಳಿವೆ.
ಲೋಕಗಳು
ಒಟ್ಟು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಇದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಊರ್ಧ್ವಲೋಕಗಳೆಂದೂ,
ಉಳಿದ ಏಳನ್ನು ಅಧೋಲೋಕಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಭೂಲೋಕ, ಭುವರ್ಲೋಕ, ಸ್ವರ್ಲೋಕ, ಮಹರ್ಲೋಕ,
ಜನರ್ಲೋಕ, ತಪರ್ಲೋಕ, ಸತ್ಯಲೋಕವೇ ಊರ್ಧ್ವಲೋಕಗಳು. ಇಡೀ ವಿಶ್ವವೇ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು
ಪಿಂಡಾಂಡವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳುವೆ, ನಾಭಿ, ಕುಕ್ಷಿ, ಹೃದಯ,
ವಕ್ಷ, ಕಂಠ, ಹಣೆ,
ತಲೆ, ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಏಳು
ಊರ್ಧ್ವಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಅಧೋಲೋಕ ಅತಳ, ವಿತಳ, ಸುತಳ, ರಸಾತಳ, ತಳಾತಳ,
ಮಹಾತಳ, ಪಾತಾಳ.
ವಚನಕಾರರು
ಕುಂಡಲಿನಿ ಯೋಗದ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕುಂಡಲಿನಿ
ಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಮನುಷ್ಯನ ಮೇರು ದಂಡದಲ್ಲಿ (ಬೆನ್ನು ಹುರಿಯಲ್ಲಿ/ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ) ಐದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನಗಳಿದ್ದು, ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಚಕ್ರ ಅಥವಾ ಪದ್ಮಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಆಧಾರ ಅಥವಾ ಮೂಲಾಧಾರ,
ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ, ಮಣಿಪೂರಕ, ಅನಾಹತ ಮತ್ತು ವಿಶುದ್ಧಿ ಎಂಬುದು ಇವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು. ಆದರೆ ಈ ಯಾವ ಚಕ್ರಗಳೂ
ಇಂದ್ರಿಯ ಗೋಚರವಲ್ಲ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಚೈತನ್ಯವಿದ್ದರೂ ಅದು ಗಿಡ ಮರಗಳಲ್ಲಿ,
ಅವಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅವಕ್ಕಿಂತ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಅದು ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ
ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ
ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಮೆದುಳಿನ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಹೇಗೆ ಚಿಂತಿಸಬಲ್ಲನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನು ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ.
ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹೇಗೆ ರೂಪರಸಾದಿಗಳ ವರದಿ ಬುದ್ದಿಗೆ
ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೋ, ಮತ್ತು ಬುದ್ದಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ವರದಿಗಳ ಅರಿವು ನಮಗಾ-ಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ
ಚಕ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಮಗೆ ಚೈತನ್ಯದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ, ಕುಂಡಲಿನಿ ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿ-ಕೊಳ್ಳುವುದು
ಸಾಧಕನಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಐದು ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವುದು ಮೂಲಾಧಾರ ಚಕ್ರ.
ಅಂದರೆ, ಬೆನ್ನು ಹುರಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಭಾಗ ಅಥವಾ ಗುದದ ಹತ್ತಿರದ
ಸ್ಥಳವೇ ಅದರ ಸ್ಥಾನ. ಆ ಚಕ್ರವನ್ನು, ಮಲಗಿರುವ ಹಾವಿನಂತೆ ಸುರುಳಿಯಾ-ಕಾರದಲ್ಲಿ
ಕುಂಡಲಿಯು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕುಂಡಲಿಯೇ ಶಕ್ತಿ, ಚಕ್ರದ
ಕೇಂದ್ರವೇ ಚೈತನ್ಯ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಚೈತನ್ಯಕ್ಕೆ ಆಚಾರಲಿಂಗವೆಂದು ಹೆಸರು. ಶಕ್ತಿಯು ಹಾವಿನಂತೆ
ಕಾಣುವುದರಿಂದ, ಅದಕ್ಕೆ ಭುಜಂಗಿ ಶಕ್ತಿಯೆಂದೂ ಹೆಸರುಂಟು. ಸಾಧಕನು
ಕುಂಡಲಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತ-ಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಶಿರೋಭಾಗವು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ, ಅದು
ಮೊದಲು ಆಧಾರಚಕ್ರವನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನೇ ನಾವು ವಚನ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಚಾರಲಿಂಗದ
ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವೆನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅನಂತರ ಕುಂಡಲಿನಿಯು ಆಧಾರದ ಮೇಲಿರುವ ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ ಚಕ್ರವನ್ನು
ಭೇದಿಸಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಗುರುಲಿಂಗವನ್ನೂ, ಅನಂತರ ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನದ
ಮೇಲಿರುವ ಮಣಿಪೂರಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನೂ
ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಅದು ಹೃದಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅನಾಹುತ ಚಕ್ರವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಜಂಗಮ
ಲಿಂಗವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಅನಂತರ ಕಂಠಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶುದ್ಧ
ಚಕ್ರವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಾದಲಿಂಗವನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆರಡು
ಚಕ್ರಗಳಿವೆ. ಹುಬ್ಬಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಆಜ್ಞಾಚಕ್ರವೆಂದು ಹೆಸರು. ಸಾಧಕನು ಅನಂತರ
ಕುಂಡಲಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಂದು ಆಜ್ಞಾಚಕ್ರವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿರುವ
ಮಹಾಲಿಂಗವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ನೆತ್ತಿಯ-ಲ್ಲಿರುವ
ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ಕುಂಡಲಿನಿ ಶಕ್ತಿಯು ಅಲ್ಲಿರುವ ಶೂನ್ಯಲಿಂಗದಲ್ಲಿ
ಐಕ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವಚನಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಲಿಂಗಾಂಗ ಸಾಮರಸ್ಯವೆಂದು ಹೆಸರು. ಶಾಕ್ತರ ಪ್ರಕಾರ
ಕುಂಡಲಿನಿಯು ಶಿವನಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯವಾಗುವುದೇ ಪರಮಧೇಯ; ವಚನಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ,
ಅಂಗನು (ಕುಂಡಲಿನಿ/ಆತ್ಮ) ಶೂನ್ಯಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯವಾಗುವುದೇ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ.
ಹೀಗೆ ಧೈಯ ಒಂದೇ ಇದ್ದು, ಅದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪರಿಭಾಷೆಯಷ್ಟೇ
ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಚಕ್ರಗಳು ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥೂಲರೂಪಗಳಾದ ಮಾಂಸ, ಎಲುಬುಗಳಂತಲ್ಲ-ವಾದುದರಿಂದ,
ಅವು ಇಂದ್ರಿಯಗೋಚರವಲ್ಲ. ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನುಹುರಿಯಲ್ಲಿ
ಚಕ್ರಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದರೂ, ಅವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದರಿಂದ,
ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ-ದಂತೆ ಅಥವಾ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ನರಗಳನ್ನು
ನೋಡಿದಂತೆ, ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಚಕ್ರವೆಂದರೆ
ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಲ ಎಂದಷ್ಟೇ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ವಚನಕಾರರೂ ಶಾಕ್ತರಂತೆ ಚಕ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ
ಆರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವೆಂದರೆ, ಆಧಾರ ಅಥವಾ ಮೂಲಾಧಾರ, ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ, ಮಣಿಪೂರ (ಮಣಿಪೂರಕ), ಅನಾಹತ, ವಿಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಆಜ್ಞಾ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನ ಐದು ಬೆನ್ನು ಹುರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಆಜ್ಞಾ
ಹಣೆಯಲ್ಲಿ (ಭೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮೇಲಿರುವ (ನೆತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಹಸ್ರಾರಕ್ಕೆ
ಚಕ್ರವೆನ್ನುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಹಸ್ರಾರ ಪದ್ಮ (ಅಥವಾ ಸಹಸ್ರದಳ ಪದ್ಮ)ವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ದಶವಾಯುಗಳ
ಬಗ್ಗೆ ವಚನಕಾರರು
ಹಲವು ವಚನಕಾರರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಂತೆ, ನಮ್ಮ ಶರೀರದ ವಿವಿಧ
ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಹತ್ತು
ವಾಯುಗಳೆಂದರೆ: ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ,
ಉದಾನ, ಸಮಾನ, ನಾಗ,
ಕೂರ್ಮ, ಕೃಕರ, ದೇವದತ್ತ,
ಧನಂಜಯ. ಪ್ರಾಣವಾಯುವು ಹೃದಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ನಾವು ಅದರ ದೆಸೆಯಿಂದಲೇ ಉಸಿರನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಅಥವಾ ಬಿಡುತ್ತೇವೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಅದು ಇಡೀ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಹವು ಪ್ರಾಣಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಸೇವಿಸಿದ ಅನ್ನ
ಪಾನಾದಿಗಳು ಜೀರ್ಣವಾಗುವುದೂ ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನಿಂದಲೇ. ಜೀರ್ಣವಾದ ಆಹಾರವು ಜಠರದಿಂದ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ
ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಗೆ ಅದನ್ನು ಮಲಮೂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ
ಹೊರಹಾಕುವುದು ಅಪಾನ ವಾಯುವಿನ ಕೆಲಸ. ಇದರ ಸ್ಥಾನ ಗುದ. ನಾವು ನೀಡಿದ ಕಾಲು ಅಥವಾ ಕೈಗಳನ್ನು
ಮಡಿಸುವುದು, ಮಡಿಸಿದ ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ವ್ಯಾನ ವಾಯುವಿನ
ದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಸಂದುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದಾನ ವಾಯುವು ಕಂಠಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು,
ನಾವು ಮಾತಾಡುವುದು, ಅಳುವುದು, ನಗುವುದು, ಶೀನುವುದು, ಕೆಮ್ಮುವುದು,
ತೇಗುವುದು ಅದರಿಂದಾಗಿಯೇ ನಾವು ಅನ್ನ ಪಾನಾದಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವಾಗ, ಕುಡಿಯುವಾಗಲೂ, ಅದನ್ನು ನುಂಗುವಾಗಲೂ ಅದು
ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ,
ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಒಯ್ಯುವ ಕೆಲಸ ಸಮಾನವಾಯುವಿನದು. ನಮ್ಮ
ನಾಳಗಳನ್ನೂ ರೋಮಗಳನ್ನೂ ನಾವು ಇಚ್ಛಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗವಾಯು,
ಇದ್ದು ಅದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತಿರುವುದು. ಕೂರ್ಮವಾಯುವಿನ
ದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿ ನಾವು ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು ಮುಚ್ಚುವುದು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಕೃಕರ
ವಾಯುವಿನಿಂದಾಗಿ ನಮಗೆ ಹಸಿವು ನೀರಡಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಬಯಕೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ದೇವದತ್ತ ವಾಯುವಿನಿಂದಾಗಿ,
ನಾವು ಮಲಗುವುದು, ಕೂರುವುದು, ಏಳುವುದು, ನಿಲ್ಲುವುದು ತಿರುಗುವುದು
ಮುಂತಾದಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಧನಂಜನವಾಯುವು
ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ
ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಣವಾಯುವನ್ನು
ಪ್ರಾಣಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಅಪಾನ ವಾಯುವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೂ
ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಸಾಲೋಕ್ಯ, ಸಾಮೀಪ್ಯ, ಸಾರೂಪ್ಯ
ಮತ್ತು ಸಾಯುಜ್ಯ ಎಂಬ ಚತುರ್ವಿಧ ಪದವಿ ಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಿ, ಕೇವಲ ಲಿಂಗಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ವ್ಯಾನ ವಾಯುವಿನ
ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸ-ಬಹುದು. ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಾವು ಚಂಚಲಚಿತ್ತರಾಗಿ ಅನ್ಯಗಮನ
ಮಾಡುವುದು ಉದಾನ ವಾಯುವಿನಿಂದಾಗಿ, ಲಿಂಗಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರೆ
ಸುಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ವಾಯುವು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಧ್ಯಾನದಿಂದುಂಟಾಗುವ ಸ್ವಯಂಜ್ಯೋತಿಯ ಪ್ರಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು
ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಬಹುದು.
ಕೆಲವರು
ಚಕ್ರಗಳು ಆರೆಂದೂ, ಕೆಲವರು ಚಕ್ರಗಳು ಏಳೆಂದೂ ಕೆಲವರು ಒಂಬತ್ತೆಂದೂ
ಹೇಳಿದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಚಕ್ರಗಳು ಹನ್ನೆರಡೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ
ಹನ್ನೆರಡೆಂದರೆ: ಆಧಾರ, ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ, ಮಣಿಪೂರಕ, ಅನಾಹತ, ವಿಶುದ್ಧಿ,
ಆಜ್ಞಾ, ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರ (ಸಹಸ್ರಾರ), ಶಿಖಾ, ಪಶ್ಚಿಮ, ನಾದ,
ಬಿಂದು ಮತ್ತು ಕಲಾ. ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ದೈಹಿಕ
ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡಂತೆ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಹರಿಯಬೇಕಾದರೆ,
ನಾಳಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನೆ ಶಾಕ್ತರು ನಾಡಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಅಗೋಚರವೊ ಹಾಗೆ ನಾಡಿಗಳೂ ಅಗೋಚರವೇ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ನರಗಳು
ನಾಡಿಗಳ ವ್ಯಕ್ತರೂಪವೆನ್ನ-ಬಹುದು. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ೭೨,೦೦೦
ನಾಡಿಗಳಿದ್ದು, ೩೬,೦೦೦ ಎಡಗಡೆ
ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ, ೩೬,೦೦೦ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ
ಇವೆ.
ವಾಯುಗಳು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಿಧವಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ
ವಾಯುವಿನ ಹದಿನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಮುಖ್ಯ, ಆ
ಐದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವಾಯು ಮುಖ್ಯ. ಅದು ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಮೂಲಕ (ಪೂರಕ, ರೇಚಕ, ಕುಂಭಕಗಳು ಮೂಲಕ) ಬ್ರಹ್ಮನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದೇ ವಾಯುಧಾರಣೆ. ಇದು
ಆಯುಷ್ಯವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಯನ್ನು
ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಪರಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವುದು.
ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿ ಹೇಗಿರಬಹುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರ
ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ
ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅದು ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು
ಸೇರಿದಾಗ ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಎಂಬ ಅಂಶ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ನೈಟ್ರಿಕ್
ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಮೈನೋ ಆಸಿಡ್ ತಯಾರಿಸಲು ಅನುವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು
ತಯಾರಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಬಳಸುವ ಅಣುಗಳಾಗಿವೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ-ನಿರ್ವಹಿಸಲು 20
ವಿಭಿನ್ನ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯ ಅಮೈನೋ
ಆಮ್ಲಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಸಾವಿರಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು
ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರೋಟೀನ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅನುಕ್ರಮವು ಪ್ರೋಟೀನ್
ವಿಭಿನ್ನ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ
ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು 20 ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ
ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ 20 ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು
ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹವು ನೂರಾರು ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ,
ಆದರೆ ಅದು ನಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಒಂಬತ್ತು ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು
ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ತಿನ್ನುವ
ಆಹಾರದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಒಂಬತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು:
1. ಹಿಸ್ಟಿಡಿನ್ : ಹಿಸ್ಟಮೈನ್ ಎಂಬ ಮೆದುಳಿನ
ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು (ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕ) ಮಾಡಲು ಹಿಸ್ಟಿಡಿನ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಸ್ಟಮೈನ್ ನಮ್ಮ ದೇಹದ
ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ, ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ, ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಐಸೊಲ್ಯೂಸಿನ್ : ಐಸೊಲ್ಯೂಸಿನ್ ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ
ಸ್ನಾಯುವಿನ ಚಯಾಪಚಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ-ಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ದೇಹವು
ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
3. ಲ್ಯೂಸಿನ್ : ಲ್ಯುಸಿನ್ ನಿಮ್ಮ ದೇಹವು ಪ್ರೋಟೀನ್
ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ನಾಯು ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು
ಬೆಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಗಾಯಗಳನ್ನು
ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
4. ಲೈಸಿನ್ : ಲೈಸಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ
ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ. ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹ
ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
5. ಮೆಥಿಯೋನಿನ್ : ಮೆಥಿಯೋನಿನ್ ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ
ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಚಯಾಪಚಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಿಶೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮೆಥಿಯೋನಿನ್ ಸತು ಮತ್ತು ಸೆಲೆನಿಯಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ
ಮಾಡುತ್ತದೆ.
6. ಫೆನೈಲಾಲನೈನ್ : ಡೋಪಮೈನ್, ಎಪಿನ್ಫ್ರಿನ್ ಮತ್ತು ನೊರ್ಪೈನ್ಫ್ರಿನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ
ಸಂದೇಶವಾಹಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಫೆನೈಲಾಲನೈನ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇತರ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಇದು
ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
7. ಥ್ರೋನೈನ್ : ಕಾಲಜನ್ ಮತ್ತು ಎಲಾಸ್ಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ
ಥ್ರೆಯೋನೈನ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳು ನಿಮ್ಮ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ
ಅಂಗಾಂಶಕ್ಕೆ ರಚನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ
ಮಾಡುತ್ತಾರೆ , ಇದು ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೊಬ್ಬಿನ ಚಯಾಪಚಯ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಥ್ರೋನೈನ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ
ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
8. ಟ್ರಿಪ್ಟೊಫಾನ್ : ಟ್ರಿಪ್ಟೊಫಾನ್ ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ
ಸರಿಯಾದ ಸಾರಜನಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಎಂಬ
ಮೆದುಳಿನ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು (ನ್ಯೂರೋಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಟರ್) ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಿರೊಟೋನಿನ್
ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ
9. ವ್ಯಾಲೈನ್ : ವ್ಯಾಲಿನ್ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ,
ಅಂಗಾಂಶ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ.
ಅಮೈನೋ
ಆಮ್ಲವು ಸಾವಯವ ರಾಸಾಯನಿಕ-ವಾಗಿದೆ. ಸಾವಯವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು
ಕಾರ್ಬನ್-ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ
ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ಒಂದೇ ಮೂಲಭೂತ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ನಮ್ಮ ದೇಹವು
ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ
ಸೇರಿಸುವ ವಿಧಾನವು ಪ್ರತಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ: ಆಹಾರವನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು
ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು (ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕಗಳು) ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರೋಗ್ಯಕರ ಚರ್ಮ, ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿ-ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸ್ನಾಯುವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ
ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆರೋಗ್ಯಕರ,
ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ
ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೆಲವು ಜನರು ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆ ಪಡೆಯಲು,
ಅವರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು
ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಮೈನೋ ಆಸಿಡ್ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೈನೋ
ಆಮ್ಲಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊ-ಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಾನವ
ದೇಹವು ಎಷ್ಟು ಕಾರ್ಯನಿರತ-ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ.
• ಪ್ರತಿ
ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಅಸ್ಥಿಮಜ್ಜೆಯು 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಕೆಂಪು ಕಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರತಿ
ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಜೀರ್ಣಾಂಗವ್ಯೂಹದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳಪದರ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಪ್ಲೇಟ್ಲೆಟ್ಗಳನ್ನು
ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಿಳಿ ಕೋಶಗಳನ್ನು
ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು
ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಯ ಕಾಲಜನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಿರಂತರ ದುರಸ್ತಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಮೈನೋ
ಆಮ್ಲಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.
ಸ್ನಾಯುವಿನ
ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತಗಳ ಪ್ರಸರಣದವರೆಗೆ, ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ
ರಚನೆಯಿಂದ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣದವರೆಗೆ, ಅಮೈನೋ
ಆಮ್ಲಗಳು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಗುಂಪು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ,
ಅವು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ಬೀರುತ್ತವೆ, ಸಾಕಷ್ಟು ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ
ಪಡೆಯುವುದು ನಮ್ಮ ಉಳಿವಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರೋಟೀನ್
ದೇಹವು ಬೆಳೆಯಲು ಮತ್ತು ತನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ. ನೀರಿನ ನಂತರ,
ಪ್ರೋಟೀನ್ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇರಳವಾಗಿರುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.
ಸ್ನಾಯುಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ,
ದೇಹದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶವು ಕೆಲವು ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕೂದಲು, ಚರ್ಮ,
ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಅಂಗಗಳಂತಹ ದೇಹದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್ನಿಂದ
ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸೇವನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಸಿರಾಟದ
ವ್ಯಾಯಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ-ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು
ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವು-ದರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಕಾಳಜಿಯಿದೆ. ಆದರೆ
ಉಸಿರಾಟದ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪರಿಗಣನೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ
ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆಗಿಂತ ಜೀವನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು
ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಭೌತಿಕ ದೇಹವು ನಾಡಿಗಳ
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣ ಶಕ್ತಿಯ
ಹರಿವಿನಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭೌತಿಕ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಾಡಿಗಳು,
ಗಾಳಿ, ನೀರು, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ದೈಹಿಕ ದ್ರವಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಚಾನಲ್ಗಳಾಗಿವೆ.
ವೇದಾಂತವು
ಹೇಳುವದೇನೆಂದರೆ, "ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಪಂಚವೂ ನಿಮ್ಮ ಒಳಗೇ ಇದೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾನಸ ಪ್ರಪಂಚಗಳು ಎಲ್ಲಾ ನಿಮ್ಮೊಳಗೇ ಇವೆ. ಆದರೆ ನೀವು ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಇರುವದಾಗಿ
ಭಾವಿಸುತ್ತೀರಿ. ತನ್ನ ಹೆಬ್ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕನ್ಶೆಯು
ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ನೋಡಿಕೊಂಡು, ತಾನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವದಾಗಿ
ತಿಳಿದರೂ ಆಕೆಯು ಹೊರಗೇ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಹೀಗೆ ನೀವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರೂ
ಪ್ರಪಂಚವೇ ನಿಮ್ಮ ಒಳಗೆ ಇದೆ, ನೀವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಬಗೆಯ
ಮಾತುಗಳಿವೆ ; ತಲೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಮಾತು, ಹೃದಯದಿಂದ ಹೊರಡುವ ಮಾತು, ತಲೆಯಿಂದ ಆಡುವ ಮಾತನ್ನು
ನಾವು ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಹಿಡಿದಾಡಬಹುದು, ಬಳಸ
ಬಹುದು. ಹೃದಯದಿಂದ ಮಾತು ಹೊರಚಿಮ್ಮಿದಾಗ ಅದರ ಪ್ರಭಾವವೇ ಮಹಿಮೆಯೇ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರನ್ನಾಗಲೀ
ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಬದಲಾಯಿಸಲಾರೆವು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ ; ನಮ್ಮನ್ನು
ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಎತ್ತಬೇಕೆಂಬುದೇ ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಯಮದ ಉದ್ದೇಶ ; ದೇವರ ನಿಯಮದ ಉದ್ದೇಶ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮರಳುತನ, ಹುಚ್ಚುತನಗಳೂ ಅವಿವೇಕಗಳೂ ಎಲ್ಲಾ ಜಾಣತನಗಳೂ ವಿವೇಕ ವಿಚಾರಗಳೂ ದೇವರೇ ತಾನೆಂದು
ತಿಳಿಯುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ನೂಕುವ ಒಲವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ.
ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ
ಇದರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ, “ಆವಿಯದ್ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳು | ಭಾವಿಸುವದೆಪ್ಪತ್ತೆರಡೆನಿಪ | ಸಾವಿರ ಸುನಾಡಿಗಳೊಳಗೆ
ಪ್ರವಹಿಸುತಲಿಹವೆಂದು | ೫ |”
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಆವಿಯದ್ದಂಗಾದಿ ನದಿಗಳು = ಆಕಾಶ ಹೊಳೆ ಯಾದ ಭಾಗೀರಥಿ
ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳು, ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರದ ನಾಡಿಗಳೊಳಗೆ, ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತಲಿರುವವೆಂದು, ತಿಳಿಯುವುದು.
ಶ್ರೀ
ವ್ಯಾಸದಾಸ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಕೌಮುದೀ “ದೇವ” ಇತಿ|| “ಅಂಶದ್ವಯೇನ ದೇವಾಶ್ಚ
ಗಂಗಾದ್ಯಾಃ ಸರಿತಃ ತಥಾ || ರೋಮಕೂಪಂ ಗತಾಸ್ತ್ವಾದ್ಯಾಃ
ದ್ವಾಸಪ್ತತಿ ಸುನಾಡಿಗಾಃ ಇತಿ ನಾಡೀ ಕಲ್ಪಲತಾಯಾಮ್ ॥ ೫”
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಸಕಲ ತೀರ್ಥಾಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳು ಈ ಶರೀರದ ರೋಮಕೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ,
೭೨೦೦೦ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತಾ-ರೆಂದು ಈ
ಪದ್ಯದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಗಂಗಾದಿ ನದೀದೇವತೆಗಳೂ ತೀರ್ಥಾಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳೂ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಿಂದ
ರೋಮ-ಕೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ೭೨೦೦೦ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು
ಹೇಳುವ “ನಾಡೀ ಕಲ್ಪಲತಾ” ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದ ವಚನವು ಇಲ್ಲಿ ವಿವಾರಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ
ಶ್ರೀ
ವಿಜಯ ದಾಸಾರ್ಯರು “ಬಿಡು ಬಿಡು ದೇಹವ ದಂಡಿಸಿದ ಕರ್ಮ” “ಧ್ಯಾನದೊಳಗೆ ಸ್ನಾನವಡಕಾ | ಧ್ಯಾನದೊಳಗೆ ಮೌನವಡಕಾ | ಧ್ಯಾನದೊಳಗೆ ದಾನವಡಕಾ |
ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಜ್ಞಾನವುಂಟು | ಧ್ಯಾನದೊಳಗೆ ದೇವರಡಕಾ
| ಧ್ಯಾನದೊಳಗೆ ಸರ್ವವಡಕಾ | ಧ್ಯಾನವನ್ನು
ಘಳಿಸಿಕೊಂಡು | ಧನ್ಯ ವಿಜಯವಿಠಲನ್ನ | ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮಾಡು ನೀ ನಿಧಾನದಿಂದ ಭಕುತಿಯಲ್ಲಿ | ಧ್ಯಾನವನ್ನು
ಬಿಟ್ಟ ನರಗೆ | ಏನು ಇರಲಿ ಎಲ್ಲ ವಡಕಾ || ಎಲ್ಲವೂ ವಡಕ ಗಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿದಂತೆ ||
ಬಹಿರಂಗದಲ್ಲಿ
ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾಗೀರಥ್ಯಾದಿ ನದಿಗಳೇ ದೇವಪೂಜಾ ಕಲಶಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾನದಿಗಳ ಅಭಿಮಾನಿ
ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ತದಂತಸ್ಥ ವಾಯು ಅಂತರ್ಗತ ೧೦೧ ಭಗವದ್ರೂಪಗಳು ಇರುವಂತೆ ಸುಷುಮ್ನಾದಿ ೧೦೧ ಪ್ರಧಾನ
ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೧ ಪ್ರಧಾನ ನದಿಗಳು ಇರುವವು. ಅಲ್ಲಿ ೧೦೧ ಭಗವನ್ಮೂರ್ತಿಗಳಿರುವವು. “ಇಡಾ
ಭಾಗೀರಥೀ ಪ್ರೋಕ್ತಾ, ಪಿಂಗಳಾಯ ಮುನಾಸ್ಮತಾ ॥ ತಯೋಮರ್ಧ್ಯಗತಾ ನಾಡಿ
ಸುಷುಮ್ನಾಖ್ಯಾ ಸರಸ್ವತೀ || ಎಂಬುವ ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರ
"ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಭಗವದ್ರೂಪ ಚಿಂತಿಸಿ, ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು
ಅಲ್ಪ ಜನರಿಗೆ ಪೇಳದೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಾಡಿನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ಶುಚಿಯಾಗಿ ಹರಿಯನ್ನು
ಧ್ಯಾನಮಾಡುವದೆಂದು ವಾಮನಪುರಾಣ ಮಾನಸೀಕ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ ಮಾಹಾತ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ರೀ
ಮಧ್ವಮಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶಃ ಇಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ತಲೆಯ ಮೇಲೆ
ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗುಲ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ದಳದ ಬಂಗಾರದ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತನಾಗಿರುವದನ್ನು
ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತೋತ್ರಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿ-ಸುತ್ತೇನೆ.
ಹೇ ದೇವ ದೇವ ಆದಿಮಧ್ಯಾಂತರಹಿತ ಅನಾದಿಮೂರ್ತಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ವಿಗ್ರಹ ಜಗಜ್ಜನ್ಮಾದಿಕರ್ತಾ ಎಂದು
ಸ್ತೋತ್ರಮಾಡು-ತ್ತೇನೆ. ಇಂತಹ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಬಲಪಾದದಿಂದ ಹೊರಟ ಗಂಗಾದೇ-ವಿಯು ಕಮಲನಾಳದ ಮೂಲಕ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರದಿಂದ ಹಾಯ್ದು ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ
ಹರಿದು ಕೆಳಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಅಲ್ಲಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಹರಿಯ ರೂಪಗಳಿಗೆ
ಅಭಿಷೇಕಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಸಮಸ್ತ ದೋಷಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಳೆದು ನನ್ನನ್ನು ಶುದ್ದನನ್ನಾಗಿಯೂ,
ಪವಿತ್ರ-ನನ್ನಾಗಿಯೂ, ತೇಜೋವಂತನನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ನಾನದಫಲ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಘವೇಂದ್ರಗುರ್ವಂತರ್ಗತ
ಗಂಗಾ-ಪತಿವರುಣಾಂತರ್ಗತ ಭಾರತೀರಮಣ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣಾಂತರ್ಗತ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ
ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಲಿ. (ಈ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ನಾನದಿಂದ
ಒಂದೇಸಾರಿಗೆ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಸಾರಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದ ಫಲವು ಸಾಧಕರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.)
ಪುರಂದರದಾಸರ
ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿ
ಸ್ನಾನ
ಮಾಡಿರಯ್ಯ ಜ್ಞಾನತೀರ್ಥದಲಿ ನಾನು ನೀನೆಂಬ ಅಹಂಕಾರವ ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನೊಳು ತಾನೆ ತಿಳಿದರೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಅನ್ಯಾಯಗಾರಿ ಕಳೆದರೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಅನ್ಯಾಯವಾಡದಿದ್ದರೊಂದು
ಸ್ನಾನ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹರಿಯ ನೆನೆದರೊಂದು ಸ್ನಾನ.
ಪರಸತಿಯ
ಬಯಸದಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಸ್ನಾನ, ಪರನಿಂದೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಸ್ನಾನ, ಪರದ್ರವ್ಯ ಅಪಹರಿಸದಿರೆ ಒಂದು ಸ್ನಾನ, ಪರತತ್ವ
ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ ಒಂದು ಸ್ನಾನ.
ತನ್ನೊಳು
ತಾನೇ ತಿಳಿದರೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಅನ್ಯಾಯ ನುಡಿಯದಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಸ್ನಾನ,
ಅನ್ಯಾಯಮಾಡದಿರಲು ಒಂದು ಸ್ನಾನ, ಚನ್ನಾಗಿ
ಹರಿಯ ನೆನೆಯೆ ಗಂಗಾ ಸ್ನಾನ, ಸುಕ್ಷೇತ್ರದಲಿ ವಂದಿಸಲೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಉಪೇಕ್ಷೆಯ ಮಾಡದಿರುವದೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಅಕ್ಷಿದೋಷವ
ಭೇದಿಸಲದೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯ ಧ್ಯಾನವೆ ಗಂಗಾಸ್ನಾನ.
ತಂದೆತಾಯಿಗಳ
ಸೇವೆ ಒಂದು ಸ್ನಾನ, ಮುಂದಿನ ಮಾರ್ಗ ತಿಳಿದರೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಬಂಧನವನು ಬಿಡಿಸಿದರೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಸಂಧಿಸಿ
ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ ಸೇತು ಸ್ನಾನ.
ಅತ್ತೆ
ಮಾವನ ಸೇವೆಯೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಭರ್ತನ ಮಾತು ಕೇಳುವುದೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾತ್ರರ ಸಹವಾಸ ಒಂದು ಸ್ನಾನ, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ
ನಿಮ್ಮ ಧ್ಯಾನವೆ ಸ್ನಾನ.
ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳನೋದಿದರೊಂದು
ಸ್ನಾನ, ಭೇದಾಭೇದ ತಿಳಿದರೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಸಾಧು ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗ ಒಂದು ಸ್ನಾನ, ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ
ಧ್ಯಾನವೆ ಗಂಗಾ ಸ್ನಾನ.
“ತನುವ
ನೀರೊಳಗದ್ದಿ ಫಲವೇನು ಮನದಲ್ಲಿ ದೃಢಭಕುತಿ ಇಲ್ಲದ ಮನುಜನು ಧಾನ ಧರ್ಮಗಳನು ಮಾಡುವುದೇ ಸ್ನಾನ,
ಜ್ಞಾನ ತತ್ತ್ವ್ವಂಗಳ ತಿಳಿಯುವುದೇ ಸ್ನಾನ, ಹೀನಪಾಪಂಗಳ
"ಬಿಡುವುದೆ ಸ್ನಾನ, ಧ್ಯಾನದಿ ಮಾಧವನ ನಂಬುವುದೆ ಸ್ನಾನ,
ಗುರುಗಳ ಶ್ರೀಪಾದ ತೀರ್ಥವೆ ಸ್ನಾನ, ಹಿರಿಯರ
ದರುಶನ ಮಾಡುವುದೆ ಸ್ನಾನ, ಕರೆದು ಅನ್ನವನು ಇಕ್ಕುವುದೊಂದು ಸ್ನಾನ,
ಸಿರಿ ಹರಿ ಚರಣ ನಂಬುವು-ದೊಂದು ಸ್ನಾನ, ದುಷ್ಟರ
ಸಂಗವ ಬಿಡುವುದೊಂದು ಸ್ನಾನ, ಕಷ್ಟ ಪಾಪಂಗಳನು ಹರಿವುದೆ ಸ್ನಾನ,
ಸೃಷ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಸಿರಿ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ಮುಟ್ಟಿಭಜಿಸಿ ಪುಣ್ಯ ಪಡೆವುದೇ ಸ್ನಾನ”
ದಾಸರು
ಸ್ನಾನ, ಜಪ, ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿ
ಹರಿನಾಮ-ವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. “ಸ್ನಾನ ಜಪಂಗಳ ಸಾಧಿಸದವನಿಗೆ ಹರಿಯನಾಮ” ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ
ಕೀರ್ತನಕಾರರಿಗೂ ಮತ್ತು ವಚನಕಾರ-ರಿಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ದಾಸರು ಯಾರಿಗೆ
ಸ್ನಾನ, ಜಪ, ತಪಗಳು ಸಾಧಿಸಲಾಗದೋ
ಅವರಿಗೆ ಹರಿಯನಾಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದೆಂದು ಸಾರಿದರು.
“ಸ್ನಾನ
ಜಪಂಗಳೆ ಸಾಧಿಸದವನಿಗೆ ಹರಿಯನಾಮ ಜ್ಞಾನವರಿಯದ ಮೂಡಾತ್ಮನಿಗೆ ಇದು ಹರಿಯನಾಮ ವೇದ
ಶಾಸ್ತ್ರಂಗಳನೋದದ ಮನುಜಗೆ ಹರಿಯನಾಮ”
ಮನುಜನಲ್ಲಿರುವ ನದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳಿದ್ದೇನು.
ಮಹಾಭಾರತ
ಯುದ್ಧವಾದ ನಂತರ ಪಂಚಪಾಂಡವರು ಗಂಗಾ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೊರಟು ನಿಂತರು, ಜೊತೆಗೆ
ಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನೂ ಬರಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. “ಸ್ವಾಮಿ” 'ಗಂಗಾಸ್ನಾನ
ಮುಕ್ತಿ ಅಂತಾ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಈಗ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಗಂಗಾ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದೇವೆ ನೀನೂ ಬರಬೇಕು
ಸ್ವಾಮಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮ-ರಾಗುತ್ತೇವೆ. ಈವರೆಗೂ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಇದ್ದ
ನೀನು ಈಗ ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಬನ್ನಿರಿ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮ ನನಗೆ ಬರಲಾಗುವದಿಲ್ಲ
ನೀವೆ ಹೋಗಿ ಬನ್ನಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಹಾಗಾದರೆ ನಿಮ್ಮ ವರದಹಸ್ತದಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದ ಫಲವನ್ನು
ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ ಕೊಡಿರಿ, ನೀವೆ ನಮ್ಮ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ ಎಂದೆ
ಭಾವಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮ ಒಂದು
ವಿಷಭರಿತ ಹಾಗಲಕಾಯಿಯನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ಕಳಿಸಿದ, ತುಂಬಾ
ಸಂತೋಷಭರಿತರಾಗಿ ಪಾಂಡವರು ಗಂಗಾಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಮೊದಲು ಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ಆ
ಹಾಗಲಕಾಯಿಗೆ ನೂರೆಂಟು ಸಲ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದರು. ನದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಜನಗಳೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು
ನೂರೆಂಟುಸಲ ಆ ಹಾಗಲಕಾಯಿಯನ್ನೂ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗೆಬ್ಬಿಸಿದರು, ಅಂತೂ
ಇಂತೂ ಸಾವಿರದಾ ಎಂಟು ಸಲ ಸ್ನಾನವಾಯಿತು ಹಾಗಲಕಾಯಿಗೆ, ನಂತರ
ಪಾಂಡವರು ನೂರೆಂಟು ಸಲ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗೆದ್ದರು. ಪವಿತ್ರವಾದೆವು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಹಾಗಲಕಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. 'ಸ್ವಾಮಿ' ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮರಾಗಿ ಬಂದೆವು,
ಸಾವಿರದ ಎಂಟು ಸಲ ಸ್ನಾನವಾದ ಹಾಗಲಕಾಯಿಯೂ ಪವಿತ್ರವಾಯಿತು ಎಂದು ಸಂತೋಷದಿಂದ
ಹೇಳಿದರು. ಮನದಲ್ಲಿಯೇ ನಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗಲಕಾಯಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸರಿಯಾಗಿ ಐದು (೫) ಭಾಗ ಮಾಡಿ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು (ತುಂಡನ್ನು)
ತಿನ್ನಲು ಕೊಟ್ಟ. ವಿಷವುಳ್ಳ ಹಾಗಲಕಾಯಿ ನಾಲಿಗಿಗೆ ಕಹಿಯಾಗಿ ಉಗುಳಿದರೆ ‘ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮ' ‘ನುಂಗಿದರೆ ನಾಲಿಗೆ ಪರಮಾತ್ಮ
ಕೇಳುವದಿಲ್ಲ ನುಂಗಲು ಬಾರದ, ಉಗಳಲೂ ಬಾರದ, ತ್ರಿಶಂಕು ಸ್ವರ್ಗವಾಯ್ತು. ಏಕೆ ಬೇಗ ಬೇಗ ತಿಂದು ಮುಗಿಸಿರಿ ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ
ಹೇಳಿದಾಗ, ಪಾಂಡವರ ಮುಖ ಖಿನ್ನವಾಗಿ 'ಸ್ವಾಮಿ'
ಇದು ವಿಷವದೆ ನುಂಗಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಧರ್ಮರಾಜ ಹೇಳಿದಾಗ ಅಯ್ಯೋ!
ಸಾವಿರದಾ ಎಂಟು ಸಲ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಹಾಗಲ ಕಾಯಿಯ ವಿಷ ಹೋಗಲಿಲ್ಲವೆ? ಇಲ್ಲ
'ಸ್ವಾಮಿ' ವಿಷ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ನಕ್ಕ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮ ಪಂಚಪಾಂಡವರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. “ಆತ್ಮಾ ನದಿ ಸಂಯಮ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಾ
ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥೋದಕಾ ಸತ್ಯ ತಟಾ-ದಯೋಃ ರ್ಹಿ ತತ್ರ ಅವಗಾಹಂ ಕುರು ಪಾಂಡವ ಪುತ್ರಾಣಾಂ | ನ ವಾರೀಣಾ ಚ ಶುದ್ಧತಿ ಅಂತರಾತ್ಮನಾ ||” ಹೇ
ಪಾಂಡುಪುತ್ರರಿರಾ, ಮೇಲಿನ ಚರ್ಮವನ್ನು ತೊಳೆದ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಒಳಗೆ ಕರ್ಮವನ್ನು
ತೊಳೆದಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೊರಗಿನ ನೀರಿನಿಂದ ಅಂತರಾತ್ಮ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. (ಪವಿತ್ರವಾಗುವದಿಲ್ಲ.)
ಆಂತರಿಕವಾದ ಆತ್ಮವಿಚಾರದ ನದಿಯೊಳಗೆ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥವಿದೆ. ಆ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಸತ್ಯವೆಂಬ ಎರಡು
ದಂಡೆಗಳಿವೆ. ಆನದಿಯಲ್ಲಿ (ಆತ್ಮವಿಚಾರದ ನದಿಯಲ್ಲಿ) ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿರಿ. ನದಿಯ ನೀರಿನಿಂದ ದೇಹದ ಸ್ವಚ್ಛತೆ,
ಜ್ಞಾನ ನದಿಯ ನೀರಿನಿಂದ ಅಂತರಾತ್ಮದ ಪವಿತ್ರತೆ. ಇಂತಹ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು
ತಿಳಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಪಾಂಡವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಅಂತರಿಕ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು.
ತತೋಪಿ ಚ ಹಯಗ್ರೀವಂ ತೀರ್ಥಂ
ಚೈವಾತಿಪುಣ್ಯದಂ |
ಯತ್ರ ವಿಷ್ಣುರ್ಹಯಗ್ರೀವೋ
ಭಕ್ತಚಿಂತಿತಮರ್ಪಯೇತ್ ||
ಸ್ಕಂದಮಹಾಪುರಾಣ ಅಧ್ಯಾಯ-83 ಶ್ಲೋಕ 60
ಭಾವಾರ್ಥ:-
ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಹಯಗ್ರೀವರೂಪದಿಂದ (ಹಯ ಎಂದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಏಳರ
ಸಂಕೇತ, ಗ್ರೀವ ಎಂದರೆ ಕಾರಿಡಾರ್ -ಏಳು ಚಕ್ರಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಇರುವ
ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿ) ನೆಲಸಿ ಭಕ್ತರ ಮನೋಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಯಗ್ರೀವ ತೀರ್ಥವು ಬಹು
ಪುಣ್ಯಪ್ರದವಾದುದು. ಇಲ್ಲಿ ಹಯಗ್ರೀವನು ತನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಕಲ ಮನೋಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನೂ
ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿರುವನು.
ವಿವರಣೆ:-
ಸಪ್ತ ಸಾಗರ ತೀರ್ಥವು ಪವಿತ್ರವಾದುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಏಳು
ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ನಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.
ಛಂಧಾಗ್ಯೋಪನಿಷದ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ, “ಯಾವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸನ್ನತೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿದ್ರಿಸಿದೆಯೋ, ಯಾವುದು ಸ್ವಪ್ನವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅದೇ ಆತ್ಮ.
ಅದೇ ಅಮೃತ. ಅದೇ ಅಭಯ. ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮ”.
ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷದ್ - ಮಂತ್ರ 8.13.1.
ಭಗವಂತನ
ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಗವಂತನನ್ನು ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದವನೆಂದು ನಾನು
ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತೇನೆ: ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ
ಧ್ಯಾನಿಸುವುದರಿಂದ ನಾನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕುದುರೆಯು ತನ್ನ ಕೂದಲನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸುವಂತೆ ಅಥವಾ
ಚಂದ್ರನು ರಾಹುವಿನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಟತನವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿ,
ದೇಹವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿ, ನಾನು ಆತ್ಮವನ್ನು
ಪಡೆದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ.
ಈ
ಶರೀರವೆಂಬ ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲಿನ ಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ, ಉದಾನ, ಸಮಾನ-
ಎಂಬ ಐದು ಪ್ರಾಣಾಗ್ನಿಗಳು ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಗಳೆಂದು
ಕರೆದಿರುವದರ ಪ್ರಯೋಜನವೇನೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಅವನ ಶರೀರವು ಬಿಸಿಯಾಗಿಯೇ
ಇರುವದಕ್ಕೆ ಅವನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವೃತ್ತಿಗಳು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವದೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆಎಂದು
ತಿಳಿಸುವದು ಒಂದು. ಈ ಐದನ್ನು ಅಗ್ನಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಉಪಾಸಕನಿಗೆ ಒಂದಾನೊಂದು
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಫಲವು ಬರುತ್ತದೆ. ಕೋಟೆಯೊಳಗಿರುವ ಊರಿನವರೆಲ್ಲರೂ
ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಲ್ಲಿ ನಗರರಕ್ಷಕರು ಮಾತ್ರ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಹೇಗೆ ಕೋಟೆಯನ್ನು
ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವರೋ ಹಾಗೆ ಈ ಐದೂ ಪ್ರಾಣಗಳು ಶರೀರವೆಂಬ ಪುರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
ವಿಜಯದಾಸರ
ಸುಳಾದಿಗಳ ಆತ್ಮನಿವೇದನೆ ಹೀಗೆ
ಹೇಳುತ್ತಾರೆ,
ಪ್ರಾಣ ಅಪಾನ ವ್ಯಾನ ಸಮಾನ ಉದಾನ
ಜ್ಞಾನಮಯಾ ಸತ್ವಶರೀರ ಸಮೀರ
ಆನಂದಸಾಂದ್ರ ಹರಿನಂದ ಪವಮಾನ
ಮಾನದಭಿಮಾನಿಯ ವಾಣಿಪ್ರೀಯಾ
ನೀನೆ ಸರ್ವರಲ್ಲಿ ಗೀರ್ವಾಣರಿಗೆ ಮೊದಲು
ನಾನಾ ಪಕಾರ ಜೀವಿಗಳಾಧಾರಾ
ಸ್ನಾನ ಜಪತಪ ಹೋಮ ಮೌನ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ
ನೀ ನಡೆಸಲದರಿಂದ ಸಿದ್ದಿಪವು
ನೀನೆಲ್ಲೋ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣನು ಇಪ್ಪ
ಏನೆಂಬೆ ನಿನ್ನಯ ಕರ್ತೃತನಕೆ
ಕ್ಷೋಣಿ ವಿಕ್ಷೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಾರ
ಪಂಚ
ಪ್ರಾಣಜನಕ ವಾಯು ನಿನ್ನದಯ್ಯಾ .......
ವಿವರಣೆ:- ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ,
ಉದಾನ, ಸಮಾನ ಎಂದು ಪಂಚವಾಯು ಭೇದಗಳಿವೆಯಷ್ಟೆ
ಇವುಗಳ ಸಮಷ್ಟಿಯಾದ ವಾಯುವಿಗೂ ಪ್ರಾಣವೆಂದು ಹೆಸರು. ಕಣ್ಣು ಮುಂತಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ನಷ್ಟವಾದರೂ
ಮನುಷ್ಯನು ಬದುಕಿರುತಾನೆ. ಪ್ರಾಣವಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ನಿದ್ರೆ ಬಂದಾಗ ದೇಹ
ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಚೈತನ್ಯವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಪ್ರಾಣವಾಯು ಮಾತ್ರ ಚೈತನ್ಯಮಯವಾಗಿ ಕೆಲಸ
ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುವುದು. ಪ್ರಾಣವು ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮನುಷ್ಯನು ಮೃತನಾದನೆಂದು
ಲೋಕವು ತಿಳಿದಿದೆ. ವಾಯುವೇ ದೇಹದೊಳಗೆ ಹೋದಮಾತ್ರದಿಂದ ಆತ್ಮವಾಗಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಅದರಲ್ಲಿ
ಚಲನಶಕ್ತಿ ಇದೆಯೇ ಹೊರತು ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ ನಿದ್ರೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರಾಣವಿದ್ದರೂ ನಮಗೆ
ಏನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಮನಸ್ಸು ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಧನವೇ ಹೊರತು ಅದೇ ಸ್ವತಃ ಏನನ್ನೂ ತಿಳಿಯದು. ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತಲೂ
ಆಂತರವಾದದ್ದು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಒಳಗಿರತಕ್ಕದ್ದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದದ್ದು ಮನಸಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನವು ಮೂಲವೆಂಬುದು
ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತ ಆಂತರವಾದ ವಿಜ್ಞಾನಮಯವೇ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಈ
ತೈತಿರೀಯಶ್ರುತಿಯ ಅರ್ಥ. ವಿಜ್ಞಾನವೇ ಯಜ್ಞಾದಿ-ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇದರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಈ ಕ್ಷಣಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಮಯ ಕೋಶಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಸಂಸಾರವು ಗಂಟುಬಿದ್ದಿದೆ. ಹುಟ್ಟು ಸಾವು, ಸುಖ, ದುಃಖ ಮೊದಲಾದುವೆಲ್ಲ. ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಗುಣವಿ-ರುತದೆಯೋ
ಅದು ಒಂದು ದ್ರವ್ಯ. ಶಬ್ದವೆಂಬ ಗುಣವಿರುವುದರಿಂದ ಆಕಾಶವು ಹೇಗೆ ದ್ರವ್ಯವೋ ಹಾಗೆ ಜ್ಞಾನವೆಂಬ
ಗುಣವಿರುವುದರಿಂದ ಆತ್ಮನೂ ಒಂದು ದ್ರವ್ಯ. ಪೃಥಿವೀ, ಜಲ
ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜ್ಞಾನವಿರುವುದರಿಂದ ಆತ್ಮನು ಪೃಥಿವೀ ಮುಂತಾದ
ಇತರ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ದ್ರವ್ಯ ಎಂದು ಸಿದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜ್ಞಾನಗುಣವು ಆತ್ಮನಿಗೆ
ಬರುತ್ತದೆ, ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮನನ್ನೇ
ಅನ್ನಮಯ ಆತ್ಮಾ, ಪ್ರಾಣಮಯ ಆತ್ಮಾ ಮನೋಮಯ ಆತ್ಮಾ, ವಿಜ್ಞಾನಮಯ ಆತ್ಮಾ ಆನಂದಮಯ ಆತ್ಮಾ ಎಂದು ವ್ಯವಹರಿಸುವುದುಂಟು. "ಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾದ
ನಾನು ಈ ಪಂಚ-ಕೋಶಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರೆಯಾದವನು. ಇವುಗಳ ಸಂಬಂಧವು ನನಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಯಾವಾತನು
ಅನ್ವಯವ್ಯತಿರೇಕಗಳಿಂದ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ ಬುದ್ದಿಯಿಂದ ವಿವೇಚಿಸಿ
ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ ಆತನು ಪರಬ್ರಹ್ಮನೇ ಆಗಿ ಬಿಡುತಾನೆ, ಮುಕ್ತನಾಗುತಾನೆ.
ಅನ್ವಯ-ವ್ಯತಿರೇಕಗಳೆಂದರೇನೆಂಬುದು ಮುಂದೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ತೈತ್ತರೀಯೋಪನಿಷದ್ ಬ್ರಹ್ಮವಲ್ಲಿ ಅನುವಾಕ-5 ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ
ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ವೇದಾರ್ಥವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಜ್ಞಾನವೇ
ವಿಜ್ಞಾನಮಯ ಕೋಶ. ಈ ವಿಜ್ಞಾನಮಯ ಕೋಶವೇ ವಸ್ತುತಃ ಜೀವಾತ್ಮನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಬುದ್ಧಿಯೆಂಬ
ಉಪಾಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬ್ರಹ್ಮವೇ ವಿಜ್ಞಾನವಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ಪ್ರಥಮ ಜನ್ಯವಾದ ಅಪರಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು
ಅಗ್ನಿಯೇ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಇದನ್ನು ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ
ತಿಳಿದು, ಯಾವ ಪ್ರಮಾದವನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಯಾರು ನನ್ನ ಆತ್ಮನೆಂದು
ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರ ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಶಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಜ್ಞಾನಮಯನೇ ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ಮನೋಮಯನ
ಆತ್ಮ ಬುದ್ದ್ಯುಪಾಧಿಕ ಜೀವನೇ ವಿಜ್ಞಾನಮಯ ಕೋಶ.
ವಿಜ್ಞಾನಮಯ
ಕೋಶವು ಬುದ್ಧಿ/ ವಿವೇಕ/ ಜ್ಞಾನದ ಪೊರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಐದು ಸಂವೇದನಾ ಅಂಗಗಳ
ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನವೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಜ್ಞಾನ, ಜ್ಞಾನವೆಂದರೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ. ಏಕೆಂದರೆ ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಿರುವುದು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ,
ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವೇ ಹೊರತು ಖಗೋಳಜ್ಞಾನವಾಗಲೀ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞಾನವಾಗಲೀ ಅಲ್ಲ.
ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನುಳಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಲೋಕದಲ್ಲಿ
ನೂರಾರು, ಸಹಸ್ರಾರು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆಲ್ಲ
ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಅನಾತ್ಮಜ್ಞಾನ ಎಂದೇ ಹೆಸರು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ಮೋಕ್ಷವು
ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೊಂದರಿಂದಲೇ ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ವೇದಾಂತ ದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ, ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆ ಎಂದೇ ಅರ್ಥ.
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ರೋಗ, ದಾರಿದ್ರ್ಯ,
ಅರಿಷ್ಟಾದಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪರಿಹಾರ ವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೂ
ಅಮೃತತ್ವವೂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನ
ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಪಾಪಕ್ಷಯವಾದರೆ ಅಂಥವರಿಗೆ, ಶುದ್ಧವಾದ
ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುಖವು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ತಮ್ಮ ಶುದ್ಧ
ಅಂತಃಕರಣದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಕಷಾಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅಂದರೆ ದೋಷಗಳನ್ನೆಲ್ಲ
ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಧೀರರಾದ ಯತಿಗಳು ತಮ್ಮೊಳಗೇ ಇರುವ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯನೂ ಶುಭ್ರನೂ ಆದ ಆತ್ಮನನ್ನು
ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಯತಿಗಳೆಂದರೆ ಸಕಲಪಾಪದೋಷಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದು ಕೊಂಡಿರುವವರು. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ
ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೇ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಪಸ್ಸೆಂದರೆ ಉಪವಾಸವೇ ಅಲ್ಲ, ವೇದಾಧ್ಯಯನವೇ ಅಲ್ಲ, ಯಜ್ಞಯಾಗಾದಿಗಳೇ ಅಲ್ಲ;
ಮತ್ತೇನೆಂದರೆ ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ನ್ಯಾಯ, ಪ್ರೇಮ, ತ್ಯಾಗಗಳೂ
ತಪಸ್ಸುಗಳೇ! ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹವೇ ನಿಜವಾದ ತಪಸ್ಸು, ಸತ್ಯ ವಚನಗಳೇ
ನಿಜವಾದ ತಪಸ್ಸು.
ರಾಮಾನುಜರ ಪ್ರಕಾರ ದೇವರು ಆತ್ಮಗಳ ಆತ್ಮ. ದೇವರೂ ಸಹಾ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆತ್ಮ. ರಾಮಾನುಜ
ಸಿದ್ದಾಂತದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, “ವೇದಗಳ ಕಾಲದ ಖುಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ
ಕುಂಡಲಿನಿ ಶಕ್ತಿಯು ಎಚ್ಚೆತ್ತು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದುದರಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ ದೈವೀ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು,
ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದಿತು. ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೇಮ,
ಯೋಗ, ಯಾಗ, ದೇವರ
ಕರುಣೆ- ಇವುಗಳಿಂದ ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.”
“ಕಾಯೇನವಾಚಾ ಮನಸೇಂದ್ರಿಯೈರ್ವಾ ಬುದ್ದ್ಯಾತ್ಮನಾವಾ
ಪ್ರಕೃತೇ ಸ್ವಭಾವಾತ್ | ಕರೋಮಿಯದ್ಯತ್ಸಕಲಂ ಪರಸ್ಮೈ ನಾರಾಯಣಾ
ಯೇತಿ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ॥
ಭಾವಾರ್ಥ:- ವಾಣಿ, ಶರೀರ,
ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲವೂ ಭಗವಂತನ ಸಂಪತ್ತೆಂದೇ ತಿಳಿದು, ತನ್ನ ಆಸೆ, ಆಕಾಂಕ್ಷೆ, ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳ
ಚಿಂತನ ಮಾಡದೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಾವ ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಆತನಿಗೆ
ಆತ್ಮ ನಿವೇದನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಶಾಂತಿ ಸಮಾಧಾನಗಳು ಸಿಗುವುದರಲ್ಲಿ
ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ”.
ಯಾರಲ್ಲಿ
ಪ್ರೀತಿರೂಪವಾದ ಜ್ಞಾನ, ಕೈಂಕರ್ಯರೂಪವಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆಯೋ
ಅವರಿಗೆ ಜಯವು ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ ಎಂದು ರಾಮಾನುಜರು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. “ಯತ್ರ ಯೋಗೇಶ್ವರಃ
ಕೃಷ್ಣೋ ಯತ್ರ ಪಾರ್ಥೋಧನುರ್ಧರಃ | ತತ್ರ ಶ್ರೀ ವಿಜಯೋ ಭೂತಿರ್ಧ್ರುವಾನೀತಿರ್ಮತಿರ್ಮಮ|| ಎಂದರೆ, ಎಲ್ಲಿ ಯೋಗೇಶ್ವರ-ನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ
ಪರಮಾತ್ಮನು ಗುರುವಾಗಿ ಇರುವನೋ, ಎಲ್ಲಿ ಅವನ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು
ಅನುಷ್ಠಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಧನುರ್ಧಾರಿ ಯಾದ ಪಾರ್ಥನಂತಹ ಶರಣಾಗತನಾದ ಶಿಷ್ಯನು ಇರುವನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯ, ವಿಜಯ, ರೀತಿ ನೆಲಸಿರುವುದು ನಿಜ. “ಅನನ್ಯಾಶ್ಚಿಂತ-ಯಂತೋ ಮಾಂ ಯೇಜನಾಃ ವರ್ಯುಪಾಸತೇ |
ತೇಷಾಂ ನಿತ್ಯಾಭಿಯುಕ್ತಾನಾಂ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಂ ವಹಾಮ್ಯಹಂ॥” ಎಂದರೆ “ಮಾನವರು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿರುವ,
ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿಗೂ ಮತ್ತು ತಮಗೂ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಕ ಆಗಿರುವ, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ತಮ್ಮ
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅಧೀನಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ
ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಅವನಿಗೆ ಶರಣರಾಗಿ, ಭಗವದಾರಾಧನ
ರೂಪವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅನುದಿನದ ಕರ್ತವ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ
ಅಂಥವರನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಗತಿ ಯನ್ನು ನೀಡುತಾನೆ” ಎಂಬುದನ್ನು
ಗೀತಾಚಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಭಾಗವತ ಮತದ ಪ್ರಥಮಾಚಾರ್ಯ ಆದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿ ಭರವಸೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ
“ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ
ಆತ್ಮ ಸಮರ್ಪಣೆಮಾಡುವುದೇ ಪರಮ ಪುರುಷಾರ್ಥ. ಏಕ ದೇವನಾದ ನಾರಾಯಣನೆಂಬ ಭಗವಂತನೊ-ಬ್ಬನೇ ಉಪಾಸ್ಯನು.
ಜಗದಾದಿ ಕಾರಣನಾದ ಅವನೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಂಸಾರರಥದ
ಚಕ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿ-ದ್ದಾನೆ. ಆತನ ಶರೀರವಾದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆತನೇ ಅದರ ಆತ್ಮ. ಚೇತನ ಅಜೇತನ
ವಸ್ತುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವನ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಅವನಿಗೆ ಶೇಷ ಭೂತವಾದವುಗಳು. ಜೀವರು ಆತನ
ಆಸ್ತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆತನು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಭಗವಂತನಾದ
ನಾರಾಯಣನು ಅಕ್ಷರ, ಅಮೃತ, ಸತ್ಯಸುಗುಣ
ಸೌಂದರ್ಯಗಳ ನೆಲೆ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸ್ವರೂಪ, ಸಮಸ್ತ ಕಲ್ಯಾಣಗುಣ ಪೂರ್ಣ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಅವನ ಕೃಪೆಯೇ ಆತನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲ ನಿವಾಸಿಯಾದ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕವು ದೇವರು ವಿಶ್ವದ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಎಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ:
ಅವನು ನೀರಿನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನಾದರೂ, ನೀರಿಗೇ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ.....
ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಯಾರು ನೀರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವನು ನೀನೇ, ಆತ್ಮ
ನಿಯಂತ್ರಕ, ಅಮರ. ಯಾರು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು
ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ.... ಯಾರು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಆಕಾಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ..... ಯಾರು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ
ವಾಯುವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ..... ಯಾರು ತನ್ನೆಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು
ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ...... ಯಾರು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ..... ಯಾರು
ತನ್ನಲ್ಲಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ..... ಆತ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಕ... ಅಮರ...
“ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಅಸ್ಮಿ" (ಯಜುರ್ವೇದ, ಬೃಹದಾರಣ್ಯ ಕೋಪನಿಷತ್ತು,
ಸ್ವಾನುಭವ ವಚನ) “ಪರಿಪೂರ್ಣಃ ಪರಾತ್ಮಾಅಸ್ಮಿನ್, ದೇಹೇ ವಿದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಣಿ | ಬುದ್ಧೇಸಾಕ್ಷಿತಯಾ
ಸ್ಥಿತ್ವಾ, ಸ್ಪುರನ್ನಹ ಮಿತೀರ್ಯತೇ”
ಭಾವಾರ್ಥ:- ಈ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು
ಬುದ್ಧಿಗೆ ಸಾಕ್ಷೀಭೂತನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಪಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವವನಾಗಿ "ನಾನು' ಎಂದು ಕರೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಕಠೋಪನಿಷದ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, “ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ
ವಾಸಿಸುವನು, ವಾಯುವಿನಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವನು. ಅಗ್ನಿಯಂತೆ
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಅತಿಥಿಯಂತೆ ಗೃಹದಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸವಾಗಿರುವನು. ಆ
ಪುರುಷನು ಮಾನವರಲ್ಲೂ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲೂ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲೂ, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿಯೂ ತುಂಬಿರುತ್ತಾನೆ.
ಆತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ
ಆತ್ಮ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ..... ಪ್ರಾಣದಿಂದಾಗಲೀ, ಅಪಾನದಿಂದಾಗಲೀ, ಮರ್ತ್ಯನು (ಮಾನವನು)
ಜೀವಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗಳೆರಡೂ ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಪಟ್ಟು ಇವೆಯೋ ಅಂತಹ ಮತ್ತೊಂದರಿಂದಲೇ
(ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ) ಮನುಷ್ಯನು ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ. ... ಆ ಆತ್ಮನೇ "ಅಮೃತ' ವೆಂದು ಕೂಡಾ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ವ ಪ್ರಪಂಚವೂ ಇದರ ಮೇಲೇ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಯಾರೂ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲಾರರು. ಇದೇ ಆತ್ಮ.
ಮುಂಡಕೋಪನಿಷದ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ, “ಯಾವುದು ಕಾಂತಿ-ಯುಳ್ಳದ್ದೋ
ಅಣುವಿಗಿಂತ ಅಣುವಾಗಿದೆಯೋ, ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾದಿಲೋಕಗಳನ್ನು,
ಮನುಷ್ಯರಾದಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಇರಿಸಲಾಗಿ-ದೆಯೋ,
ಅದೇ ಈ ಅಕ್ಷರಬ್ರಹ್ಯ, ಅದೇ ಪ್ರಾಣ, ಅದೇ ವಾಕ್ಕು, ಮನಸ್ಸು ಅಂತಹ ಈ ಪರಬ್ರಹ್ಮವೇ ಸತ್ಯ. ಅದೇ ಅಮೃತ,
ನಾಶವಿಲ್ಲದ್ದು. ಅದೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಅಂತಹ
ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವವನಾಗು”. .... “ಈ ಪರಮಾತ್ಮ ಮನೋಮಯ, ಪ್ರಾಣ ದೇಹಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಹೃದಯಾ-ಕಾಶದೊಳಗಿನಿಂದ ಅನ್ನಮಯ ಶರೀರದಲ್ಲಿ
ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ. ಆನಂದರೂಪವಾಗಿ ಅಮೃತಮಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂತಹ ಆ ಆತ್ಮತತ್ವ್ವವನ್ನು
ಧೀರರು (ಪಂಡಿತರು) ಜ್ಞಾನದಿಂದ ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ”.
ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕೋಪನಿಷದ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ, “ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ತೇಜಸ್ವರೂಪನು,
ಅಮೃತ ಸ್ವರೂಪನು ಆದ ಈ ಪುರುಷನೇ ದೇಹೇಂದ್ರಿಯ ಸಮುದಾಯ ಕರ್ತನಾಗುತಿದ್ದಾನೆ.
ಈ ಶರೀರದಲ್ಲಿನ ತೇಜಸ್ವರೂಪನು ಅಮೃತಸ್ವರೂಪನಾದ ಆ ಜೀವನು ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವೇ; ಆತ್ಮಾ ಸ್ವರೂಪವೇ ಮೈತ್ರೇಯಿಗಾಗಿ ಹೇಳಲಾದ ಈ ಅಮೃತತ್ವ ಸಾಧನ ರೂಪವಾದ ಆತ್ಮ
ವಿಜ್ಞಾನವು. ಇದೇ ಪರಬ್ರಹ್ಟ ಸರೂಪ. .... ಆ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ
ಜಲವು ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಾರ್ಯಭೂತ ಸಾರಾಂಶವು. ಈ ಜಲದಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯನು, ಅಮೃತ ಸ್ವರೂಪನು ಆಗಿರುವ ಪುರುಷನೇ, ಈ ದೇಹೇಂದ್ರಿಯ
ಸಮುದಾಯ ಕರ್ತನಲ್ಲಿರುವ ರೇತಸಂಬಂಧನು ತೇಜೋಮಯನು, ಅಮೃತ ಸ್ವರೂಪನೂ
ಆದ ಪುರುಷನು ಈತನೇ. ಈ ಪುರುಷನೇ ಆ ಆತ್ಮ ಸ್ಟರೂಪ. ಈ ಅತ್ಮ ಸ್ವರೂಪವ್ಯಾವುದೋ ಅದೇ ಅಮೃತ ಸ್ವರೂಪ.
ಇದೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ. ಇದೇ ಸರ್ವವೂ ಆಗಿದೆ. ...... ಈ ಅಗ್ನಿಯೇ ಸಮಸ್ತವಾದ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿನ ಮಧು
ಸ್ವರೂಪ. ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳು ಈ ಅಗ್ನಿಯ ಮಧು ಸ್ಟರೂಪ. ಈ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತೇಜೋಮಯ ಅಮೃತಮಯನು ಆದ
ಪುರುಷನು ದೇಹೇಂದ್ರಿಯ ಸಂಘಾತ ಕರ್ತನಲ್ಲಿರುವ ವಾಗ್ಮಯನು, ತೇಜೋಮಯನು.
ಅಮೃತಮಯ-ನಾದಂತಹ ಪುರುಷನು ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ. ಈತನೇ ಆ ಆತ್ಮ ಸ್ವರೂಪ. ಇದೇ ಅತ್ಮ ಸ್ವರೂಪ. ಇದೇ
ಬ್ರಹ ಸ್ವರೂಪ. ಇದೇ ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸರಸ್ವತಿ
ನದಿ ಋಗ್ವೇದ ಮತ್ತು ನಂತರದ ವೈದಿಕ ಹಾಗೂ ವೈದಿಕೋತ್ತರ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ
ಒಂದು. ನಮ್ಮ ದೇಹದ ತೂಕದ ಶೇಕಡಾ 60 ರಷ್ಟು ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹವು ದೇಹದ
ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಇತರ ದೈಹಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲಾ
ಜೀವಕೋಶಗಳು, ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಉಸಿರಾಟ, ಬೆವರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ
ನೀರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ದ್ರವಗಳನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಮೂಲಕ
ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸಲು ಮತ್ತು ಬದಲಿಸಲು
ಇದು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ನೀರು ನಮ್ಮ ಕೀಲುಗಳು, ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಮತ್ತು
ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ನಯಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕುಶನ್ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮಗೆ ಹೆಚ್ಚು
ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಧಿವಾತದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ
ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ
ಅಥವಾ ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸರಿಯಾದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು
ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಕಾಶ್ಮೀರದೇಶದ ಲಲ್ಲಯೋಗೀಶ್ವರಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, “ಸಾಸುವೆಕಾಳು ಹಿಡಿಸುವಷ್ಟು ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲದ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಸರೋವರದಿಂದಲೇ ಈ ಪ್ರಪಂಚದ
ಸಮಸ್ತವೂ ಪೋಷಿತವಾಗಿ ಬೆಳದಿದೆ ಜೀವಾತ್ಮನು ಹಿಂದೆಯೂ ಈಗಲೂ ಮುಂದೆಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು
ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಪರಿಶುದ್ದಗೊಳಿಸುವ ಪವಿತ್ರವನ್ನಾಗಿಮಾಡುವ ಮೂರು
ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಕರಣಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೆನೆಯುತ್ತೇನೆ, ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಹಾಗೆಯೇ ಅನಂತವಾದ ಚಿದಾಕಾರವನ್ನು ಒಂದು ಸಾರಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಈ ವಿಶ್ವ ದ
ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ಮಾತ್ರಸ್ಥಿತಿಯುಳ್ಳ
ಸಪ್ತಭೂಮಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಸಂಧಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಇಡಾ ಪಿಂಗಳಾ ಸುಷುಮ್ನಾ ಇವುಗಳಿಗೆ ಗಂಗಾ ಯಮುನಾ
ಸರಸ್ಪತಿ ನದಿಗಳೆಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಶಿವನು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯೇ ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ
ಗಂಗಾ ಯಮುನಾನದಿಗಳ ಸರಸ್ಪತಿ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ. ಗಂಗಾ ಯಮುನೆಗಳೇ ಇಡಾಪಿಂಗಳಗಳು. ಸರಸ್ವತಿಯೇ
ಸುಷುಮ್ನಾ - ಇವು ಮೂರೂ ಸೇರಿದರೇನೇ ಸುಷುಮ್ನಾ ವಿಕಾಸವೆಂದು ಯೋಗದ ವಿವರಣೆ -ಸುಷುಮ್ನಾ ವಿಕಾಸ
ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ”.
